فصلنامه علمی علوم زمین

فصلنامه علمی علوم زمین

زمین‌شناسی و مدل زایشی کانسار اسکارن آهن سادات، بلوک کاشمر–کرمان، ایران مرکزی: مقایسه با کانسارهای اکسید آهن-آپاتیت ناحیه بافق-ساغند

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
10.22071/gsj.2026.566286.2239
چکیده
کانسار آهن سادات در غرب سیریز در بخش جنوبی بلوک کاشمر-کرمان، زون ساختاری ایران مرکزی، همبستگی مکانی نزدیکی با یک توده نفوذی سینیتی- مونزونیتی دارد که در سنگ‌های رسوبی کامبرین نفوذ کرده است. کانیهای کالک-سیلیکاتی نشانگر اسکارن، شامل کانیهای بی‌آب گارنت-پیروکسن-ولاستونیت و کانیهای آبدار فلوگوپیت-اپیدوت-ترمولیت-اکتینولیت در سادات پدید آمده است که گروه اول گسترش کمی دارد. کانی‌سازی همراه با اسکارن آبدار رخ داده است. توده نفوذی که در اینجا با نام سیریز معرفی می‌شود، دستخوش دگرسانی آلبیتی شده است. مگنتیت کانه اصلی آهن است؛ پیریت و اندکی کالکوپیریت دیرهنگام نیز وجود دارد. کانسنگ با دو بافت غالب توده‌ای و نواری و بطورمحلی برشی وجود دارد و با مقادیر نسبتا پایین فلزات سازگار با مگنتیت، مانند نیکل،کروم،وانادیوم،تیتانیم وکبالت مشخص می‌شود. ارتباط فضایی میان توده نفوذی و واحدهای سنگی پیرامونی، زمان جایگزینی این توده و کانی سازی را پس-کامبرین و پیش-تریاس پیشنهاد می کند. کانسار آهن سادات از نظر دگرسانی آلبیتی، پیریت دیرهنگام و کمبود تیتانیوم با کانسارهای اکسیدآهن-آپاتیت ناحیه بافق-ساغند قابل مقایسه است، اما از نظر سنگ میزبان (سنگ های رسوبی کامبرین میانی-بالایی و توده نفوذی پس-کامبرین در سیریز در مقایسه با چیرگی سنگ های آتشفشانی-نفوذی کامبرین زیرین در بافق-ساغند) و کمبود آپاتیت متفاوت است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ
انتشار آنلاین از 18 خرداد 1405