اثر فوج لرزه‌های گوریه بر روی پارامترهای فیزیکوشیمیایی آب زیرزمینی در جنوب خاوری شوشتر، فروبار دزفول، کمربند چین‌خورده زاگرس

جلیلی شاه منصوری, یعقوب; جهانگیری, یاسمن

doi:10.22071/gsj.2026.566761.2241

اثر فوج لرزه‌های گوریه بر روی پارامترهای فیزیکوشیمیایی آب زیرزمینی در جنوب خاوری شوشتر، فروبار دزفول، کمربند چین‌خورده زاگرس

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

یعقوب جلیلی شاه منصوری

یاسمن جهانگیری

گروه زمین شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

10.22071/gsj.2026.566761.2241

چکیده

در این مطالعه اثر فوج لرزه‌های گوریه که طی آبان ۱۳۹۶ تا تیر ۱۳۹۷ در شمال‌خاوری خوزستان، با استفاده از اطلاعات چاه‌های مشاهده‌ای و بهره‌برداری بر روی هیدروشیمیایی آب زیرزمینی بررسی گردید. با استفاده از داده‌های چاه‌های بهره‌برداری طی دوره ۱۳۸۳ تا ۱۳۹۸، نقشه‌های زمین‌شناسی و بولتن زمین‌لرزه‌ها، به ارزیابی تغییرات پارامترهای EC، TDS، pH و غلظت یون‌های اصلی (Na⁺، K⁺، Ca²⁺، Mg²⁺، HCO₃⁻، Cl⁻، SO₄²⁻) در دو بازه زمانی قبل و بعد از فوج لرزه‌ها پرداخته شد. نتایج نشان داد که رخدادهای لرزه‌ای، باعث تغییرات ساختاری در مسیرهای جریان زیرزمینی، بازشدگی شکستگی‌ها و افزایش نفوذپذیری گسل‌ها شده، تغییرات معنی‌داری در توزیع مکانی و مقدار پارامترهای شیمیایی ایجاد شده است. در بازه زمانی بعد از فوج لرزه‌ها، افزایش قابل‌توجه EC و TDS در امتداد گسل‌های فعال و نواحی دارای بیشترین تراکم لرزه‌ها مشاهده شد که بیانگر ورود سیالات عمیق‌تر و شورتر به آبخوان‌ها است. همچنین الگوهای پهنه‌بندی یون‌های Na⁺، Ca²⁺، Mg²⁺، SO₄²⁻ و Cl⁻ از تغییرات گسترده و پهنه‌ای در دوره قبل از فوج لرزه‌ها به تمرکزهای موضعی و خوشه‌ای در دوره بعد از فوج لرزه‌ها تبدیل شده‌اند. برهم‌کنش بین لرزه‌خیزی و آب زیرزمینی نشان می‌دهد که فوج لرزه‌های گوریه اثر مستقیمی بر پایداری هیدروشیمیایی آبخوان‌ها داشته است.

کلیدواژه‌ها

فوج لرزه

پارامترهای فیزیکوشیمیایی

آبخوان

گوریه

شوشتر

میان‌آب

موضوعات