فصلنامه علمی علوم زمین

فصلنامه علمی علوم زمین

پتروژنز گرانیت مغانلو

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران
چکیده
گرانیت مغانلو در شمال شهر تکاب و شمال باختری شهر زنجان در مرز چهار گوش‌های تکاب – صائین‌قلعه و زنجان جای دارد.
بخش مرکزی این گستره از سنگ‌های دگرگونی درجه بالا (بیشتر گنیس چشمی) تشکیل شده و گرانیت‌های مغانلو سنگ‌های دگرگونی را حلقه‌وار در برگرفته و خود به همان نحو توسط گرانیت‌های سفید بدون کانی فرومنیزین گرانیت دوران- شاه‌بلاغی احاطه شده‌اند.
کانی‌های اصلی تشکیل‌دهنده این گرانیت‌ها شامل کوارتز، فلدسپات آلکالن و پلاژیوکلاز بوده و بیوتیت با مقادیر متنوع که حداکثر مقدار آن به ۷ درصد وزنی می‌رسد تنها کانی فرومنیزین موجود در این سنگ‌ها می‌باشد.
ماگمای سازنده گرانیت‌های مغانلو از نوع کالک‌آلکالن بوده و هر چند که در بررسی‌های صحرایی هیچ‌گونه حالات تدریجی و میگماتیتی‌شدن بین این گرانیت‌ها و گنیس‌های چشمی بخش مرکزی مشاهده نشده است، اما بر اساس بررسی‌های ژئوشیمیایی و پترولوژیکی بنظر می‌رسد که این گرانیت‌ها به گمان از ذوب بخشی گنیس‌ها- که در اعماق بیشتر و در قاعده گنیس‌ها رخ داده است- مشتق شده‌اند.
دیاگرام‌های تعیین محیط تکتونیکی نشان می‌دهند که گرانیت‌های مغانلو در یک مرحله بعد از کوهزایی (POC) بوجود آمده‌اند و از آن‌جا که براساس شواهد صحرایی سن این گرانیت‌ها از گرانیت دوران قدیمی‌تر به نظر می‌رسد بنابراین احتمال دارد در حادثه بعد از کوهزایی کاتانگایی حاصل شده‌اند.
موضوعات

اسماعیلی، داریوش، (۱۳۷۱) بررسی پترولوژیکی و ژئوشیمیایی توده‌های آذرین دوران و مغانلو(مناطق زنجان و تکاب)، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، ۲۹۱ صفحه- دانشکده علوم دانشگاه تهران.
اسماعیلی، داریوش، پتروگرافی و پتروژنز گرانیت دوران، مجله علوم دانشگاه تهران – زیر چاپ.
 
Alavi, M., Hajian, J., Amidi, M., Bolurchi, H., 1982- Geology of Takab- Saein Qaleh: Explanatory note of 1: 250,000 Map of Takab. Geological Survey of Iran. Report No. 50.
Chappell, B. W. and White, A.J. R., 1974- Two contrasting granite types. Pac. Geol. 173-174.
De la Roche, H., Leterrier, J., Grand- Claude, P. and Marchel, M., 1980- A classification of Volcanic and Plutonic rocks using R1-R2 diagrams and major element analyses, its relationships with current nomenclature. Chem. Geol. 29: 183-210.
Gass, I. G., 1981- Pan African (Upper Proterozoic) plate Tectonics of the Arabian- Nubian sheild in Precambrian plate Tectonic in A., Kroner ed, Precambrian plate tectonic Elsevier, P. 387-405.
Green, T. H., Brunfelt, A. O. and Heiek, K. S., 1972- Rare earth element distribution and K/Rb ratio in granulites, mangerites and anorthosites, Loften- Verstraalen. Norvay. Geochim. Cosmochim. Acta 36: 241-257.
Harker, A., 1909- The natural history of igneous rocks. Methuen. London. 348 pp.
Hellman, P. L., Smith, R. E. and Henderson, P., 1979- The mobility of the rare earth elements: evidence and implications from selected terrains affected by burial metamorphism. Contrib. Mineral. petrol. 71: 23-24.
Maniar, P. D. and Piccoli, M., 1989- Tectonic Discrimination of granitoids, Geol. Sco. Am. Bull, 101: 635-642.
Martin R. F., Whitley J. E. and Wooley A. R., 1978- An investigation of rare- earth mobility: Fenitized quartzites, Borraian, Complex, N. W. Scotland. Contrib Mineral. petrol. 66: 69-73. Middlemost, E. A. K., 1987- Magmas and magmatic rocks. Longman.
Middlemost, E. A. K., 1991- Towards a comprehensive classification of igneous rocks and magmas. Earth. Sci. Rev. 31: 73-87.
Rock, N. M. S., 1977- The Nature and origin of lamprophyres: some Definitions, Distinctions, and Derivations, Earth- Sciences Rev. 13, 123-169.
Vidal, PH., Cocherie, A. and Lefort, p., 1982- Geochemical investigation of the origin of the Manaslu leucogranite (Himalaya, Nepal), Geochimica et Cosmochica Acta, Vol. 46, pp. 2279-2292. Walton, M., 1955- The emplacement of granite. J. Sci, 253: 1-18.
White, A. J. R. and Chappell, B. W., 1977- Ultrametamorphism and granitoid genesis. Tectonophysics. 43: 7- 22.
دوره 3، شماره 10
زمستان 1372، سال سوم، شماره 10
زمستان 1372
صفحه 28-39