فصلنامه علمی علوم زمین

فصلنامه علمی علوم زمین

فلززایی در زمان و مکان در استان سیستان و بلوچستان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان
10.22071/gsj.2026.578880.2248
چکیده
استان سیستان و بلوچستان در جنوب‌شرق ایران واقع است. زمین‌شناسی، ماگماتیسم و متالوژنی آن بیشترتحت تأثیر رویدادهای تکتونیکی مرتبط با بازشدن و بسته‌شدن نئوتتیس بوده است. چندین دوره ماگمایی در این استان رخ داده که برخی از آن‌ها نقش بسیار مهمی در کانه‌زایی و متالوژنی استان ایفا کرده‌اند. بقایای پوسته اقیانوسی نئوتتیس که به‌صورت توالی‌های افیولیتی کرتاسه حفظ شده‌، میزبان کانه‌زایی‌های کروم، مس، منگنز، آهن، تیتانیوم و منیزیم هستند. همراه با گرانیتوئیدهای بزمان مرتبط با ماگمای فرورانش کرتاسه، کانه‌زایی های آهن، مس، روی، تنگستن و قلع محتمل است. ماگماتیسم فرورانشی و برخوردی ائوسن بالایی تا الیگوسن زیرین منجر به تشکیل سنگهای آذرین کالک-آلکالن و گرانیتوئیدهای زاهدان شده اند و سیالات گرمابی آن باعث کانه‌زایی طلا، آنتیموان و مس شده است. ماگماتیسم پسابرخوردی الیگو-میوسن در بخش‌ شمالی استان، موجب سامانه‌های کانه‌زایی پورفیری، اپی‌ترمال و اسکارنی در مناطق لار، جانجا، سیاستراگی، کفتَارکوه، کله گر و آسَاگی شده است. ماگماتیسم الیگو–میوسن مرتبط با فرورانش همچنین موجب ایجاد کانه‌زایی آهن اسکارنی، مس–طلای پورفیری و طلای اپی‌ترمال در مناطق سمسور، میرآباد، قلعه‌صولی، بیدستر، کوه مادفتی، خارستان و سرکهنو گردیده اند . پلیو-کواترنرماگماتیسم مرتبط با فرورانش در تفتان و بزمان از نظر کانه‌زایی طلا و پتانسیل انرژی زمین‌گرمایی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ
انتشار آنلاین از 10 مرداد 1405