سنگ‌های ولکانیک و ساب‌ولکانیک شمال زهکلوت، واقع در نوار ماگمایی دهج–ساردوئیه در جنوب‌شرقی کمربند ماگمایی ارومیه–بزمان، بخشی از ماگماتیسم وابسته به فرورانش در جنوب‌شرق ایران را تشکیل می‌دهند. این پژوهش با استفاده از داده‌های پتروگرافی، ژئوشیمی عناصر اصلی و کمیاب و مدل‌سازی عناصر نادر خاکی (REE)، منشأ، شرایط ذوب‌بخشی و تکامل پتروژنتیکی آندزیت‌ها و داسیت‌های منطقه را بررسی می‌کند. مطالعات پتروگرافی وجود بافت‌های پورفیری و گلومروپورفیری، همراه با شواهد عدم تعادل بلوری شامل منطقه‌بندی نوسانی، حاشیه‌های انحلالی و آپاسیتی‌شدن پلاژیوکلاز و آمفیبول را نشان می‌دهد که بیانگر تبلور تفریقی و تکامل پویا ماگما است. از نظر ژئوشیمیایی، سنگ‌ها ماهیت کالک‌آلکالن با ویژگی‌های آداکیتی دارند. نسبت‌های بالای Sr/Y (40–80) و (La/Yb)N (25–60)، همراه با مقادیر پایین Y و Yb، نشان‌دهنده ذوب‌بخشی محدود (5–15٪) یک منبع مافیک فشار بالا در شرایط گذار اسپینل–گارنت و حضور گارنت در باقیمانده ذوب‌بخشی است. الگوهای عناصر کمیاب، شامل ناهنجاری‌های منفی Nb و Ti، ناهنجاری مثبت Pb و نسبت‌های بالای Th/Yb، بیانگر متاسوماتیسم گوشته مرتبط با فرورانش، همراه با تبلور تفریقی و آلودگی محدود پوسته‌ای هستند. این سنگ‌ها در یک حاشیه فعال قاره‌ای، همزمان با مراحل پایانی بسته‌شدن نئوتتیس و آغاز برخورد عربستان–اوراسیا تشکیل شده‌اند.