فصلنامه علمی علوم زمین

فصلنامه علمی علوم زمین

واکاوی عوامل مؤثر بر ایمنی شغلی زمین‌شناسان در ایران: پژوهش دوره‌ای بر پایه داده‌های آماری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
گروه زمین شناسی دانشگاه زنجان
10.22071/gsj.2026.598442.2266
چکیده
شغل زمین‌شناسی به دلیل ماهیت میدانی و مواجهه با مخاطرات طبیعی و انسانی، یکی از پرخطرترین مشاغل محسوب می‌شود. مطالعه آماری حاضر، در خصوص آسیب‌های شغلی زمین‌شناسان ایران، به صورت مقطعی انجام گرفته و با استفاده از یک پرسشنامه اطلاعات مورد نیاز به دست آمده است. این پرسشنامه توسط 91 نفر زمین‌شناس ایران شاغل در در بخش‌های دولتی، خصوصی یا آزاد تکمیل شده است. داده‌ها شامل اطلاعات جمعیت‌شناختی، وضعیت ایمنی، رفتارهای پیشگیرانه و تاریخچه حوادث شغلی است. نتایج این بررسی نشان می‌دهد که شیوع حوادث شغلی در میان زمین‌شناسان 6/45٪ است. مهمترین عوامل خطر شامل سن پایین (کمتر از ۳۵ سال)، سابقه کار کم (کمتر از ۵ سال)، کار در محیط کوهستان، فعالیت نمونه برداری، و نداشتن تجهیزات ایمنی حیاتی (مانند طناب، جعبه کمکهای اولیه، کلاه ایمنی، بیسیم) هستند. گذراندن دوره HSE به تنهایی با کاهش وقوع حادثه ارتباط نداشته اما با کاهش شدت آسیب و تکرار حادثه رابطه معنی‌دار نشان می‌دهد. ایمنی شغلی زمین شناسان تحت تأثیر سه دسته عوامل سازمانی، فردی و شغلی قرار دارد. برای کاهش حوادث رعایت اصول ایمنی امری ضروری است که در این راستا، الگویی کارنما، برای انجام عملیات میدانی ایمن پیشنهاد می‌شود.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 19 مهر 1405