گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
10.22071/gsj.2026.596126.2264
چکیده
توده نفوذی سیریز در بخش میانی-جنوبی بلوک کاشمر-کرمان در زون ساختاری ایران مرکزی، دربرگیرنده سینیت، مونزونیت و کوارتز مونزونیت آلکالن و متاآلومین است. کانی‌های اصلی، پلاژیوکلاز، ارتوکلاز و میکروکلین است که با مقدار کمتر و متفاوتی کوارتز، بیوتیت و هورنبلند همراهی می‌شوند. یک ویژگی پتروگرافی بارز، وجود آلبیت ثانوی با بافت شطرنجی به صورت جانشینی فلدسپارهای اولیه، بویژه فلدسپارهای پتاسیک است. زمین‌شیمی نمونه‌های معرف از این توده نیز غنی‌شدگی آشکار Na₂O نسبت به K₂O را نشان می‌دهد. برای مستندسازی بیشتر ویژگی‌های پتروگرافی و تعیین فراوانی کانی‌ها و ارتباط بافتی آنها، از تکنیک QEMSCAN با نقشه‌های کانی‌شناسی و عنصری، و نیز تصاویر BSE استفاده شد. نتایج QEMSCAN فراوانی چشمگیر آلبیت را نشان می‌دهد که دست‌کم بخشی از آن محصول جانشینی فلدسپارهای دیگر است. این نتایج کارآیی QEMSCAN را به عنوان روشی موثر و تکمیلی برای آگاهی بیشتر از کانی‌شناسی و روابط بافتی، بویژه شناسایی پدیده دگرسانی در سنگ‌ها تایید می‌کند. سیال مسئول دگرسانی آلبیتی، می تواند از منشأ ماگمایی بوده، یا شوراب حوضه‌ای باشد که با جایگزینی و پیشرفت تبلور ماگمای مادر توده نفوذی به چرخش افتاده و با واحدهای تبخیری در توالی های رسوبی محل برهمکنش کرده است.
محبوبی نیه، معصومه، علیرضایی، سعید و رسا، ایرج. (1405). دگرسانی سدیک در توده نفوذی سیریز، کمربند کاشمر-کرمان، ایران مرکزی: شواهد کانی‌شناسی، زمین شیمیایی و کاربرد QEMSCAN. (e254856). فصلنامه علمی علوم زمین، ()، e254856 https://doi.org/10.22071/gsj.2026.596126.2264
MLA
محبوبی نیه، معصومه، علیرضایی، سعید، و رسا، ایرج. "دگرسانی سدیک در توده نفوذی سیریز، کمربند کاشمر-کرمان، ایران مرکزی: شواهد کانی‌شناسی، زمین شیمیایی و کاربرد QEMSCAN" .e254856 ، فصلنامه علمی علوم زمین، ، 1405، e254856. doi: 10.22071/gsj.2026.596126.2264
HARVARD
محبوبی نیه، معصومه، علیرضایی، سعید، و رسا، ایرج. (1405). 'دگرسانی سدیک در توده نفوذی سیریز، کمربند کاشمر-کرمان، ایران مرکزی: شواهد کانی‌شناسی، زمین شیمیایی و کاربرد QEMSCAN'، فصلنامه علمی علوم زمین، (), e254856. doi: 10.22071/gsj.2026.596126.2264
CHICAGO
محبوبی نیه، معصومه، علیرضایی، سعید و رسا، ایرج، "دگرسانی سدیک در توده نفوذی سیریز، کمربند کاشمر-کرمان، ایران مرکزی: شواهد کانی‌شناسی، زمین شیمیایی و کاربرد QEMSCAN." فصلنامه علمی علوم زمین، (1405): e254856, doi: 10.22071/gsj.2026.596126.2264
VANCOUVER
محبوبی نیه معصومه، علیرضایی سعید، رسا ایرج. دگرسانی سدیک در توده نفوذی سیریز، کمربند کاشمر-کرمان، ایران مرکزی: شواهد کانی‌شناسی، زمین شیمیایی و کاربرد QEMSCAN. علوم زمین. 1405;():e254856. doi: 10.22071/gsj.2026.596126.2264
