معماری جنبشی پهنه‌ها‌ی آسیب گسلی در جنوب‌ باختر رفسنجان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تکتونیک، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی

2 دانشیار گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی

3 دانشیار پژوهشکده علوم زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور

چکیده

گستره‌ی مورد مطالعه در جنوب‌باختری شهرستان رفسنجان واقع شده است و بخشی از ایران مرکزی می‌باشد که درآن گسل‌های راستالغز واحدهای سنوزوئیک را تحت تاثیر قرار داد‌ه‌اند. هدف از این  مطالعه بررسی داده‌های جمع‌آوری شده از پهنه‌ها‌ی آسیب وابسته به سامانه‌های گسلی ،تحلیل معماری جنبشیِ زیرشاخه‌های گسلی، تاثیر شکستگی‌ها در جایگیری دایک‌ها و رابطه بین شکستگی‌های رده‌های متفاوت با عناصر ساختاری از جمله محور چین‌خوردگی‌ها و نقش میدان‌های تنش متفاوت در تحولات‌ ساختاری جنوب‌باختری شهرستان رفسنجان می‌باشد. در تحلیل معماری جنبشیِ زیرشاخه‌های گسلی در مقابل راستای آنها، 5 روند با چیرگی‌ دو سازگار راستالغز راست‌بُر و معکوس را مشخص شد؛ که دو روند NW-SEو E-W در گسل‌های معکوس مشخص شده، به ترتیب زیرشاخه رده اول (1rev) و زیرشاخه رده دوم(2rev) نامگذاری شدند، در حالی‌که زیرشاخه‌های رده اول (1rl)، رده دوم (2rl) و رده سوم(3rl) شناخته شدهِ در گسل‌های راستالغز راست‌بُر، روندهای NW-SE، NNW-SSE وE-W دارند. در تحلیل‌های صورت گرفته، هم‌راستایی زیرشاخه‌های 1revو 1rl آشکار شد و این هم‌راستایی موقعیت پهنه‌ی جابه‌جایی اصلی(PDZ) را نشان می‌دهد، که بر موقعیت شکستگی‌های از قبل موجود ( مهم‌ترین آنها گسل رفسنجان) منطبق می‌باشد. آزیموت زیرشاخه‌ها در مدل  معماری جنبشی با مدل برش ساده ریدل هماهنگی دارد. در این مقاله با بررسی و تحلیل پهنه‌های آسیب گسلی مشخص گردید که پهنه‌های آسیب ارتباطی نقش بسیار موثری در ایجاد فضای خالی و افزایش نفوذ‌پذیری داشته و دایک‌ها اغلب در این فضاهای خالی حاصل از پهنه‌های آسیب ارتباطی جایگیری نموده‌اند.در تحلیل تنش صورت گرفته بر روی گسل‌های گستره تبدیل رژیم برشی به برشی- فشاری مشخص گردید که تغییر جهت محور تنش بیشینه از موقعیت E20Nبه N-S از زمان ائوسن تا کواترنری صورت گرفته است. تنش با روند شمال‌خاور-جنوب‌باختر با جهت‌گیری PDZ(شکستگی‌های رده اول) سازگار است و از سوی دیگر جهت‌گیری تنش با روند شمالی- جنوبی؛ تشکیل گسل‌ها و چین‌ها با روند خاوری- باختری، که زیر شاخه‌های رده سوم شکل می‌دهند، را توجیه می‌نماید. زیرشاخه‌های رده دوم و سوم در گسل‌های راستالغز راست‌بُر و معکوس در اثر تغییر رژیم تنش در گستره شکل‌گیری نموده‌اند ، از این رو  تغییر جهت محور بیشینه تنش اصلی می‌تواند به علت فعال شدن گسل‌های از قبل موجود از جمله گسل رفسنجان در گستره باشد. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Kinematic architecture of fault damage zones in SW- Rafsanjan

نویسندگان [English]

  • L Ebadi 1
  • A Alavi 2
  • M.R Ghassemi 3
1 P.hD Student, Faculty of Earth sciences,Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
2 Associate Professor, Faculty of Earth sciences,Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
3 Associate Professor Geological survey of Tehran, Iran
چکیده [English]

The study area is located in the SW Rafsanjan city and central Iran. In the area, strike- slip faults effected the Cenozoic unites. This paper analysis subsidiary fault data collected from damage zones associated with the Cenozoic Rafsanjan intraplate right-lateral strike-slip fault systems in SW Rafsanjan city. Fault sets, arranged in a consistent kinematic architecture that is compatible with the Cenozoic regional strike-slip environment. In the paper, kinematic architecture of fault zone interpret in the subsidiary fault. The results show that five peaks is prominence. Angular and kinematic relation among subsidiary fault set show that right-lateral strike- slip and revers fault are the dominant kinematic type in the area. Based on, the angular analysis in the damage zone, we have 5 subsets. 2 subsets of 5 subsets named 1rev (NW-SE trending) and 2rev (E-W trending). In the strike- slip fault mechanism, 3 subsets is demined, three azimuth named 1rl (NW-SE striking), 2rl (E-W striking) and 3rl (WNW-ESE striking). Average strike of set 1rl and 1rev indicate the orientation of the PDZ for fault systems and the PDZ be produced by early localization of the principal displacement zone along pre-existing mechanical discontinuities inherited. Early formation of the PDZ by re-activating pre-existing mechanical discontinuities.The azimuthal value of the faults set in the kinematic architecture are similar to predicted by the simple shear Reidel model. By analysis with kinematic architecture in damage zone of strike- slip fault system indicated that the linking damage zone is very important to increase permeability and created void. The void is low pressure stress and magma can intrude in the area and the dikes formed. The PDZ induced stress and the second and third order fracture is created. Stress analysis in the study are show shear – compression regime convert to compression. The maximum principle axis show N20E to N-S in the Cenozoic. The change of stress regime is correlated by formation fault and fold with E-W trend. The change regime caused reactive pre-exiting fault. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • fault damage zone
  • fault core zone
  • second and third order fracture
  • reactivation
  • Rafsanjan Fault