بررسی روش‌های ارزیابی کانی‌ها و عناصر استراتژیک و حیاتی، با نگاهی ویژه به ژئواکونومی فلوراسپار در ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری،گروه جغرافیای سیاسی،دانشگاه بین‌المللی امام رضا (ع) مشهد، ایران

2 دانشیار، رئیس گروه جغرافیای سیاسی، دانشگاه بین‌المللی امام رضا (ع) مشهد، ایران

3 دانشیار، رئیس گروه پترولوژی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

چکیده

تا پیش از جنگ سرد، تامین مواد استراتژیک و مطالعات مربوط به آنها، بیشتر تحت تاثیر رقابت نظامی میان شرق و غرب قابل بررسی و ارزیابی بود که نمونه جامع ‏آن، فاکتورهای ریسک ژئوپلیتیکی اندرسون برای پیمان آتلانتیک شمالی یا ناتو بوده است؛ اما پس از جنگ سرد و فروریختن دیوار برلین میلادی و توسعه اقتصادی چین، کشورهای غربی بیش‌ازپیش دچار نگرانی و آسیب‌پذیری از سوی تامین‌کنندگان مواد معدنی گردیدند. دلیل اصلی این مهم، ‏تحولات و چرخش از ژئوپلیتیک و ژئواستراتژی به ژئواکونومی و اولویت اقتصاد نسبت به نظامی‌گری می‌باشد. لذا روش‌های ارزیابی بعد از جنگ سرد، بیشتر ‏مبتنی برتقابل شمال و جنوب و تامین امنیت یا حفظ قدرت اقتصادی و تهیه کالاهای مورد نیاز جامعه و حفاظت از محیط زیست است. روش‌های جدید با ‏تحقیقات شورای ملی پژوهش ایالات متحده آمریکا و با ابداع ماتریس حیاتی در دو بعد خطر تامین و اهمیت اقتصادی شروع گردید که سایر روش‌های بعدی تا ‏مطالعات گرایدل، از اصول آن پیروی می‌کنند. از میان این مطالعات، بررسی‌های سازمان زمین‌شناسی و وزارت دفاع ایالات متحده و اتحادیه اروپا وصنایع کشور آلمان، نشان می‌دهد، فلوراسپار به‌عنوان یک کانی حیاتی و استراتژیک در جهان، دارای اهمیت اقتصادی به‌دلیل کاربرد آن در تولید فولاد، آلومینیم، هیدروفلوروکربن‌ها، تفلون‌ها و انرژی‌های نو می‌باشد. با بررسی میزان تولید فلوراسپار کشورهای جهان طی پانزده سال گذشته، اگرچه ایران با یک درصد تولید رتبه دهم را کسب نموده است، اما همچنان یکی از واردکنندگان اصلی کالاهای واسطه‌ای ساخته ‌شده از این کانی در میان کشورهای منطقه و همسایه می‌باشد. بنابراین درگام نخست، سرمایه‌گذاری جهت اکتشاف سیستماتیک و ریشه‌ای منابع فلوراسپار در کشور و به‌ویژه در منطقه البرز مرکزی، با هدف افزایش میزان ذخایر و تامین مواد اولیه مورد نیاز صنعت آلومینیم کشور، بسیار ضروری به‌نظر می‌رسد؛ صنعتی که رقبای جنوبی ایران، به‌علت ارزان بودن انرژی در این منطقه، با سرمایه‌گذاری در آن به‌طور جدی فعال گردیده‌اند.‏

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigation of methods the assessment of critical and strategic minerals and elements, with a special focus on geoeconomics of fluorspar in Iran

نویسندگان [English]

  • S. M Masoudi 1
  • E Ezati 2
  • N Rashidnejad Omran 3
1 Ph.D. student, Political Geography Group, Imam Reza University, Mashhad, Iran
2 Associate Professor ‎& Manager of Political Geography Group, Imam Reza University, Mashhad, Iran
3 Associate Professor‎ & Manager of Petrology Group, Dept. of Basic Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Before the Cold War, strategic materials supply and studies related to them were more affected by military ‎‎competition between East and West, the example was the assessment of the geopolitical risk factors by ‎Anderson for the North Atlantic ‎Treaty Organization. But after the Cold War and the collapse of the Berlin Wall in 1989 and the development of Chinese economy, more and more Western countries were concerned of the vulnerability against the suppliers of minerals. The main reason for it is geopolitical developments and turning of militarism and Geostrategy to ‎Geoeconomics and priority the economy. The methods of assessment the post-Cold War based on confrontation ‎between the north and south and provide more economic security or economic power and provide needed ‎goods and protection of the environment.‎ New methods started with research of the National Council of United States of America by novation the criticality matrix with two-dimensional in economic importance and supply risk, and Graedel studies was actually follow its principles. According to investigations of Geological Survey and Department of Defense in the United States and the European Union and German industry represent fluorspar is strategic mineral in the world. Economic value of fluorspar is used in the production of steel, aluminum, hydrofluorocarbon, ‎Teflon, new and clean energy. In this research with investigations of fluorspar producer countries in the last fifteen years, however, Iran has achieved tenth grade with one percent, but still one of the main importers of intermediate goods made of this mineral is between neighboring countries. Therefore, the first step is essential the investment for systematic and in-depth exploration in the country and especially in the central Alborz, with the goal of increasing fluorspar reserves and supply raw materials for the aluminum industry of the country. The industrial that south competitors of Iran, due to the low cost of energy in the region, have been activated by investing in it seriously.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Geoeconomics
  • critical and strategic minerals
  • supply risk
  • economic importance
  • fluorspar