مطالعه بقایای پستانداران کوچک رسوبات کواترنری غارهای یافته و کانی میکائیل و مفهوم دیرینه‌اقلیم‌شناسی آنها

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، گروه زمین‌شناسی، پردیس بین‌الملل، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 استاد، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 دانشیار، گروه زیست‌شناسی، مرکز تحقیقات فن‌آوری‌های نوین زیستی، مرکز پ‍ژوهشی جانورشناسی کاربردی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

4 استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

چکیده

دیرین جانورشناسی غارهای یافته وکانی میکائیل در مرکز و شمال باختری زاگرس سسبب شناسایی مجموعه‌ای از بقایای پستانداران کوچک شد.بررسی‌های تاکسونومیکی نشان می‌دهد که چهار راسته از پستانداران کوچک شامل راسته جوندگان با خانواده‌های میوریده(Muridae) ،کریسیتیده (Cricetidae)، کالومیسیدهCalomyscidae) )، دیپودیده (Dipodidae)؛ راسته لاگومورف‌ها با دو خانواده اکوتونیده (Ochotonidae)و لپوریده Leporidae))؛ راسته سوریکومورف‌ها با خانواده تالپیده ((Talpidae و همچنین راسته گوشتخواران کوچک با خانواده موستلیده (Mustelidae) یافت شدند. بقایای یادشده از لایه‌های مختلف این دو غار و پس از حفاری سیستماتیک به‌دست آمدند.آنالیزهای رادیوکربنبر روی بقایای استخوانی نشان می‌دهد که قدیمی‌ترین نمونه متعلق به غار یافته با سن 35هزار سال پیشو زمان پلیستوسنبوده در حالی که غار کانی میکائیل، دوره‌ای از اواخر پلیستوسن(19 هزار سال پیش)تا هولوسن (1700 سال پیش)سال پیش و هولوسن بوده است که شرایط آب و هوایی در زاگرس به تدریج گرم تر شده و شرایط زیستی مناسب تری به جود آمده است.را پوشش می‌دهد. تحلیل‌های ژئوکرونولوژی رسوبات غار کانی میکائیل نشان می‌دهد که لایه‌های زیرین غار، متعلق به آخرین دوره یخبندان در اواخر پلیستوسن بوده که به تدریج و با گرم شدن هوا توسط دوره هولوسن جایگزین شده است.به دنبال این تغییرات آب و هوایی،طیف جانوری در دوره پلیستوسن و هولوسن نیز در فازهای گرم و سرد مهاجرت کرده و یا انتشار بیشتری یافتند.هدف از این نوشتار، مطالعه بقایای پستانداران کوچک دو غار یافته وکانی میکائیل در مرکز و شمال باختری زاگرس وپژوهش در رابطه با روش‌های مطالعه تنوع زیستی قدیمه، شرایط محیط قدیمه و تکامل ریزمهره‌داران بر روی فلات ایران است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Study of Small Mammal Remains of Quaternary Deposits of Yafteh and Kani Mikaiel Caves and Paleoenvironmental Implications

نویسندگان [English]

  • N Hashemi 1
  • A.R Ashouri 2
  • M Aliabadian 3
  • M.H Mahmoudi Gharaie 4
1 Ph.D.Student, Department of Geology, International Campus, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
2 Professor, Department of Geology, Faculty of Science, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
3 Associate Professor, Department of Biology, Research Department of Zoological Innovations (RDZI), Institute of Applied Zoology, Faculty of Science, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
4 Assistant Professor, Department of Geology, Faculty of Science, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
چکیده [English]

Paleozoology of Yafteh and Kani Mikaiel caves in center and northwest of Zagros Mountains led to the identification of small mammals' assemblage. Taxonomic determination revealed inclusion of four orders of small mammals including:  order Rodentia with families of Muridea, Cricetidae, Calomyscidae, Dipodidae; order Lagomorpha with two families of Ochotonidae and Leporidae; order Soricomorpha with family Talpidae, and order Carnivores with family Mustelidae. These remains were recovered after systematic excavation in these caves. Radiocarbon analysis of these remains showed the oldest sample belonged to Yafteh cave with 35,000 BP. and Pleistocene period, whereas, Kani Mikaiel cave covered the periods from lat Pleistocene (19,000 BP.) to Holocene (17, 00 BP.). Geochronology analysis of Kani Mikaiel sediments showed that the lower layers of this cave belonged to the last glacial age in Pleistocene which gradually has been replaced by the warm weather in Holocene period. With continuing of this weathering varying, faunal spectrum of Pleistocene and Holocene periods has been migrated in cold and warm phases or more spread. The aim of this research, are the study of small mammal remains of Yafteh and Kani Mikaiel caves in center and northwest of Zagros mountains and the research about the study of paleobiodiversity, paleoenvironment conditions and the evolution of microvertebrate on the Iranian plateau.  

کلیدواژه‌ها [English]

  • YaftehCave
  • Kani Mikaiel
  • Small Mammal Remains
  • Paleoenvironment
  • Pleistocene
  • Holocene