تفکیک گروه‌های سنگی با استفاده از واحدهای جریانی و روش خوشه‌بندی: مطالعه موردی، مخزن بنگستان در میدان منصوری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 استاد، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

4 کارشناسی ارشد، شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب، اهواز، ایران

چکیده

تفکیک گونه‌های سنگی با روش‌های مختلف یکی از مفیدترین مطالعات به منظور تحلیل کیفیت مخزنی و گاهی زون‌بندی یک مخزن است. به دلیل ارتباط مؤثر بین ویژگی‌های زمین‌شناسی و پتروفیزیکی در هر واحد جریانی هیدرولیکی (Hydraulic Flow unit) شناخت چگونگی توزیع واحدهای جریانی در یک مخزن می‌تواند در تفکیک مخزن به واحدهای متنوع با شرایط مخزنی متفاوت مفید باشد. در این مطالعه با استفاده از روش نشانگر زون جریانی (Flow Zone Indicator) شش واحد جریانی بر اساس داده‌های تخلخل و تراوایی در دو چاه A و Bمخزن بنگستان در میدان منصوری تعیین شده است. مهم‌ترین پارامترهای آماری داده‌های تخلخل و تراوایی برای هر کدام از واحدهای جریانی (HFU) نشان می‌دهد، HFU3، HFU1 بهترین و HFU5، HFU6 بدترین کیفیت مخزنی را دارند. به منظور ارزیابی مطالعه واحدهای جریانی، با مقایسه روش‌های خوشه‌بندی سلسله مراتبی (Hierarchical Clustering) و روش k-means با استفاده از روش اعتبارسنجی silhouette روش خوشه‌بندی سلسله مراتبی به عنوان روش بهینه انتخاب شد و داده‌های تخلخل و تراوایی هر دو چاه در شش خوشه (Rock Type) قرار گرفتند. مقایسه گونه‌های سنگی تعیین شده به روش خوشه‌بندی سلسله مراتبی با واحدهای جریانی و نیز رخساره‌های میکروسکوپی مخزن نتایج قابل قبول هر دو روش را برای تعیین گونه‌های سنگی نشان می‌دهد. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Rock Typing using Hydraulic Flow Units and Clustering Methods, A Case Study: Bangestan Reservoir in Mansuri Oil Field

نویسندگان [English]

  • Y Noorian 1
  • S.R Moussavi Harami 2
  • A Kadkhodaie 2
  • A Kadkhodaie 3
  • S.A.A Abdolahi Mousavi 4
1 Ph.D. Student, Department of Geology, Faculty of Science, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
2 Professor, Department of Geology, Faculty of Science, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
3 Assistant Professor, Department of Geology, Faculty of Natural Sciences, University of Tabriz, Tabriz, Iran
4 M.Sc.,National Iranian South Oil Company, Ahvaz, Iran
چکیده [English]

Rock typing by different techniques is useful to interpret the zoning of reservoir. As the hydraulic flow unit has an effective connectionbetween the geological and petrophysical conditions, recognition of distribution quality of flow units in a reservoir can be useful for separation of reservoir into different units with different reservoir conditions. In this study, by using of flow zone indicator (FZI), six flow units has been determined based on the porosity and permeability data in both wells A and B of the Bangestan reservoir in the MansouriOil Field. The main statistical parameters of Porosity and permeability data for each of flow units (HFU) shows HFU3andHFU1 have the highest and HFU5 and HFU6 have the lowest reservoir quality in the oil field. In order to cluster validity, silhouette approach was used to hierarchical and K-means clustering methods and finally hierarchical clustering was selected as the best method and the porosity and permeability data for both wells were included in the six clusters (RT). Comparison between Hierarchical clustering method with the flow units and microfacies indicated acceptable results for both methods.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Hydraulic Flow Units (HFU)
  • Flow Zone Indicator (FZI)
  • Hierarchical clustering
  • Rock Type
  • BangestanReservoir
  • Silhouette Method