فصلنامه علمی علوم زمین

فصلنامه علمی علوم زمین

کاربرد منطق فازی در شناسایی و پهنه‌بندی خطر زمین‌لغزش مطالعه موردی حوضه آبخیز طالقان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
عزت‌اله قنواتی 1
امیر کرم 1
ابراهیم تقوی‌مقدم 2
1 دانشیار، گروه جغرافیا، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
2 دانشجوی دکترا، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران
10.22071/gsj.2015.42988
چکیده
ارزیابی زمین به‌منظور شناخت و پهنه‌بندی عرصه‌های حساس به‌ حرکات دامنه‌ای به‌ویژه زمین‌لغزش از پژوهش‌های مربوط به جغرافیدانان طبیعی به ویژه ژئوموروفولوژیست‌ها است. شناسایی و تعیین مناطق حساس و مستعد لغزش می‌تواند ضمن جلوگیری از بروز خسارت‌ها، زمینه را برای اجرای طرح‌های پایدار‌سازی دامنه‌ها فراهم آورد. در این پژوهش به‌منظور پهنه‌بندی خطر زمین‌لغزش در حوضه آبخیز طالقان از متغیر‌های شیب، سوی شیب، سنگ‌نگاری، کاربری زمین‌ها، بارش، فاصله از رودخانه، فاصله از گسل، فاصله از جاده برای پهنه‌بندی خطر زمین‌لغزش استفاده شد. پس از ساخت و تجزیه تحلیل لایه‌های اطلاعاتی در محیط نرم‌افزار  Arc GISاز توابع عضویت فازی برای وزن‌دهی به‌لایه‌ها استفاده شد. لایه‌های فازی استاندارد‌شده در محیطGIS  همپوشانی شده و با استفاده از عملگر‌‌های منطق‌ فازی نقشه پهنه‌بندی خطر زمین‌لغزش تولید شدند. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می‌دهد عملگر گامای 7/0 در مقایسه با دیگر عملگرهای فازی مناسب‌تر است. بر این  اساس 91/18 درصد از مساحت منطقه به‌عنوان مناطق پرخطر معرفی شده ‌است؛ بدیهی است که اختصاص کاربری‌های مسکونی، خدماتی و ... در این محدوده‌ها  سبب افزایش خسارت‌های مالی و جانی می‌شود.
کلیدواژه‌ها
منطق فازی
پهنه‌بندی
زمین‌لغزش
سامانه اطلاعات جغرافیایی
طالقان
فصلنامه علمی علوم زمین
دوره 24، 94- زمین شناسی مهندسی و محیط زیست - شماره پیاپی 94
سال بیست و چهارم، شماره 94
زمستان 1393
صفحه 9-16