کاربرد منطق فازی در شناسایی و پهنه‌بندی خطر زمین‌لغزش مطالعه موردی حوضه آبخیز طالقان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه جغرافیا، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکترا، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

چکیده

ارزیابی زمین به‌منظور شناخت و پهنه‌بندی عرصه‌های حساس به‌ حرکات دامنه‌ای به‌ویژه زمین‌لغزش از پژوهش‌های مربوط به جغرافیدانان طبیعی به ویژه ژئوموروفولوژیست‌ها است. شناسایی و تعیین مناطق حساس و مستعد لغزش می‌تواند ضمن جلوگیری از بروز خسارت‌ها، زمینه را برای اجرای طرح‌های پایدار‌سازی دامنه‌ها فراهم آورد. در این پژوهش به‌منظور پهنه‌بندی خطر زمین‌لغزش در حوضه آبخیز طالقان از متغیر‌های شیب، سوی شیب، سنگ‌نگاری، کاربری زمین‌ها، بارش، فاصله از رودخانه، فاصله از گسل، فاصله از جاده برای پهنه‌بندی خطر زمین‌لغزش استفاده شد. پس از ساخت و تجزیه تحلیل لایه‌های اطلاعاتی در محیط نرم‌افزار  Arc GISاز توابع عضویت فازی برای وزن‌دهی به‌لایه‌ها استفاده شد. لایه‌های فازی استاندارد‌شده در محیطGIS  همپوشانی شده و با استفاده از عملگر‌‌های منطق‌ فازی نقشه پهنه‌بندی خطر زمین‌لغزش تولید شدند. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می‌دهد عملگر گامای 7/0 در مقایسه با دیگر عملگرهای فازی مناسب‌تر است. بر این  اساس 91/18 درصد از مساحت منطقه به‌عنوان مناطق پرخطر معرفی شده ‌است؛ بدیهی است که اختصاص کاربری‌های مسکونی، خدماتی و ... در این محدوده‌ها  سبب افزایش خسارت‌های مالی و جانی می‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Fuzzy logic Application in Identifying and Mapping of landslide Hazard:A Case Study: Taleghan Watershed

نویسندگان [English]

  • E Ghanavati 1
  • A Karam 1
  • E Taghavi Moghdam 2
1 Associate Professor, Department of Geography, Kharazmi University, Tehran, Iran
2 Ph.D. Student, Hakim Sabzevari University, Sabzevar, Iran
چکیده [English]

Ground assessment to identify and map of susceptible land are as to slope movements especially landslides is of studies related to natural geographers, particularly geomorphologists. Determining and recognition of susceptive areas to sliding could prevent making loss as well as facilitating slope stability operations. In this study, the variables such as slope, the aspect of slope, petrology, land use, rainfall, and distance from river, fault, and road were used to map the risk of landslide in the Taleghan watershed. After constructing and analyzing the information layers by means of Arc GIS Software, the fuzzy membership functions were used for weighting the layers. The standardized fuzzy layers were overlapped in GIS environment and the landslide risk mapping was produced by means of fuzzy logic operators. The results of this study indicated that gamma function 0.7 is more appropriate than other fuzzy operators. Based on the abovementioned gamma, 18.91% of the area was identified as the high-risk areas. Obviously, allocating these areas for housing, facilities, etc. increases financial and physical damages. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Fuzzy logic
  • Mapping
  • Landslide
  • GIS
  • Taleghan