مطالعه منطقه‌بندی بلورهای فلدسپار در سنگ‌های نفوذی کوه‌دم

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم‌زمین، دانشکده علوم، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

2 دانشیار، دانشکده زمین‌شناسی، پردیس علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

چکیده

بلورهای فلدسپار ‌قلیایی و پلاژیوکلاز در سنگ‌های نفوذی کوه‌دم از  دید ترکیب و بافتی ساختمان منطقه‌ای نشان می‌دهند. بلورهای فلدسپار در واحدهای مختلف مانند نمونه‌های گرانیتی- گرانودیوریتی، نمونه‌های دیوریتی- گابرویی و آنکلاوهای میکروگرانولار مافیک که با فراوانی به ‌نسبت زیاد در سرتاسر توده نفوذی اسیدی به چشم می‌خورند، مورد تجزیه نقطه‌ای قرار گرفتند. نتایج تجزیه میکروپروب پلاژیوکلازها در سنگ‌های اسیدی و حد واسط- بازی و آنکلاوها بیانگر وجود منطقه‌بندی عادی و وارون در نمونه‌ها است. طیف ترکیب شیمیایی پلاژیوکلاز در مرز آلبیت و الیگوکلاز  (An:9) در حاشیه تا اوایل لابرادوریت(An: 50) در مرکز در سنگ‌های اسیدی و از آندزین  (An: 30) در حاشیه تا لابرادوریت        (An: 56) در مرکز در سنگ‌های حد واسط- بازی و از الیگوکلاز  (An: 19) تا اواخر لابرادوریت (An: 66) در آنکلاوها تغییر می‌کند. فراوانی عناصر کمیاب Ba، Sr، Fe و  Mg در فلدسپارها، الگوی نوسانی و متغیر نشان می‌دهند. الگوی نوسانی عناصر اصلی و کمیاب از مرکز به حاشیه در بلور فلدسپار، به نقش مؤثر پدیده آمیختگی ماگمایی در شکل‌گیری توده نفوذی کوه‌دم اشاره دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Compositional Zoning in Feldspars of the Kuh-e Dom Intrusive Rocks

نویسندگان [English]

  • F Sarjoughian 1
  • A Kananian 2
  • J Ahmadian 3
1 Assistant Professor, Department of Earth Sciences, Faculty of Sciences, University of Kurdistan, Sanandaj, Iran
2 Associate Professor, Department of Geology, College of Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran
3 Assistant Professor, Department of Geology, Payame Noor University, Tehran, Iran
چکیده [English]

The alkali feldspars and plagioclases in the Kuh-e Dom intrusive rocks show compositionally and microtexturally zoning structure. The feldspar crystals in the various lithologies such as granite- granodiorite samples, diorite- gabbro samples and relatively high frequency microgranular mafic enclaves existing in the acidic intrusion were analyzed using electron microprobe. The results of the microprobe analysis in the acidic, basic- intermediate rocks and enclaves indicated the normal and reverse zoning in the samples. The chemical compositions of plagioclases ranges from albite (An 9.4) in the rim to labradorite (An: 50.6) in the core for acidic rocks, and from andesine (An: 30.5) in the rim to labradorite (An: 56.4) in the core for the basic- intermediate rocks, and from oligoclase (An: 19.8) to labradorite (An: 66.5) in the enclaves. The frequently of rare elements such as Ba, Sr, Fe and Mg in the feldspars show various and oscillatory patterns. The oscillatory pattern of the major and minor elements from core to rim in the feldspar crystals suggests an effective role of magma mixing phenomena in forming of the Kuh-e Dom intrusion. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Feldspar
  • Zoning
  • Magma mixing
  • Intrusion
  • Kuh-e Dom
  • Ardestan