بررسی ساختاری و تأثیر تغییر ستبرای سازند قم بر هندسه ساختار‌ها، منطقه دخان در باختر ساوه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

3 استادیار، گروه زمین‌شناسی، پردیس علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده

سازند قم در ایران مرکزی با رخساره سنگی محیط دریایی در میان دو سازند تخریبی قاره‌ای سرخ پایین و سرخ بالا قرار دارد. ستون چینه‌سنگی کامل آن از منطقه قم گزارش شده و به این نام نیز خوانده شده است. ولی بیشترین ستبرای سازند قم با تغییرات جانبی در نوع رخساره، از منطقه دخان در باختر ساوه گزارش شده است. بررسی‎های چینه‌شناسی سازند قم در این منطقه نشان داده است که ستبرای آن در فاصله‌های کوتاه به‎شدت تغییر می‌یابد. در این مطالعه مشخص شد که هندسه ساختارهای موجود در منطقه متأثر از تغییر ستبرای واحدهای سنگی موجود در سازند قم هستند. همچنین تغییر شدید ستبرای این سازند دریایی در منطقه دخان با سازوکار گسل‌های اصلی منطقه تفسیر شده است. مطالعه هندسه و سازوکار گسل‌های بزرگ در منطقه دخان مشخص ساخت که نوع جابه‏جایی آنها در تغییر ستبرای سازند قم در زمان رسوب‌گذاری و سپس در نوع چین‌خوردگی در زمان تغییرشکل نقش بنیادین داشته است. این بررسی روشن ساخت که در زمان رسوب‌گذاری سازند قم، منطقه دخان به دلیل قرار گرفتن در پایانه شمال باختری گسل‌های امتدادلغز اصلی منطقه شامل گسل‌های تفرش، تلخاب و ایندس با راستای شمال باختر- جنوب خاور تحت تأثیر کشش بوده است.    

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Structural Study and Influence of Thickness Change in the Qom Formation on Geometry of the Structures, Dokhan Area, West Saveh

نویسندگان [English]

  • S Khodaparast 1
  • M Mohajjel 2
  • S Haj-Amini 3
1 M.Sc., Department of Geology, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
2 Associate Professor, Department of Geology, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
3 Assistant Professor, School of Geology, College of Science, Tehran University, Tehran, Iran
چکیده [English]

The marine facies of the Qom Formation was deposited between two detritus continental facies of the Lower and Upper Red Formations. The type section of the Qom Formation was observed in Qom city, but its most thickness has been reported from the Dokhan area in west Saveh. Stratigraphic studies revealed that its thickness has sudden changes in the Dokhan area through short distances. Geometry of the structures was strongly influenced by change of thickness in different rocks of the Qom Formation. The main question that has been answered in this study is what caused change of thickness in short distances. The geometry and kinematic observations of the major faults in the Dokhan area showed that their displacement style during sedimentation influenced on change of the thickness and folding style during deformation of the Qom Formation. This study showed that the Dokhan area is located in the extension termination of the NW-SE trending major strike-slip faults such as the Tafresh, Talkhab and Indus faults.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Qom Formation
  • Dokhan
  • West Saveh
  • Strike-slip faults
  • Folding