پادگانه‌های دریایی کربناتی جزیره قشم، نمادی از تغییرات سطح آب دریای خلیج فارس در کواترنری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم‌پایه، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران

2 دانشجوی دکترا، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم‌پایه، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران

چکیده

جزیره قشم، بزرگ‌ترین جزیره خلیج فارس در مجاورت تنگه هرمز قرار داشته و جزئی از واحد رسوبی- ساختاری زاگرس چین‌خورده است. واحد‌های چینه‌نگاری این جزیره، شامل سری هرمز، سازند میشان، سازند آغاجاری و نهشته‌های کواترنری هستند. پادگانه‌های آهکی دریایی بخش مهمی از مجموعه رسوبات منتسب به کواترنری بوده که معرف تغییرات نسبی سطح آب دریای خلیج فارس است. پادگانه‌های یادشده با یک ناپیوستگی زاویه‌دار بر روی نهشته‌های کهن‌تر، به‌ویژه سازند آغاجاری قرار می‌گیرند. این پادگانه‌ها در بخش‌های مختلف یک رمپ درونی، شامل پهنه فراکشندی، پهنه میان‌کشندی، لاگون و سد به جای گذاشته شده‌اند. سن‌سنجی رادیوکربنی پادگانه‌های دریایی جزیره قشم با ارتفاعات مختلف، سن محدوده زمانی پلیستوسن پسین تا هلوسن را نشان داده است. با توجه به تعیین سن صورت گرفته، آهنگ بالاآمدگی جزیره قشم در طول کواترنری در حدود 22/0 میلی‌متر در سال است. بیشتر تغییرات جزیره قشم در اواخر دوره میان یخچالی با مراحل ایزوتوپی  5e و 5c اقیانوس‌ها منطبق بوده است. میزان تغییرات ظاهری سطح آب دریای خلیج فارس  125/0 –   میلی‌متر در سال، در طول کواترنری بوده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Carbonate Marine Terraces of Qeshm Island, a Symbol of Sea Level Changes of the Persian Gulf in the Quaternary

نویسندگان [English]

  • P Rezaee 1
  • R Zarezadeh 2
1 Assistant Professor, Department of Geology, Faculty of Sciences, University of Hormozgan, Bandar Abbas, Iran
2 Ph. D. Student, Department of Geology, Faculty of Sciences, University of Hormozgan, Bandar Abbas, Iran
چکیده [English]

Qeshm is the largest island of the Persian Gulf and is located at the southern end of the folded Zagros zone. The stratigraphic units of the QeshmIsland include the Hormoz series, Mishan formation, Aghajari formation and the Quaternary deposits. The Quaternary calcareous marine terraces are an important part of the deposits and an relief index of sea level changes of the Quaternary period in the QeshmIsland. These terraces overly unconformably the older deposits, specially the Aghajari formation. The field and laboratories studies show that these sediments were developed mostly in different parts of an inner ramp comprising of supra-intra tidal, lagoon, and barrier. Application of the radiocarbonical method in different levels of these terraces revealed a Holocene-Pleistocene age. According to this age, an uplift rate of 0.22 mm/y can be estimated for this island, while the throw rate of the Persian Gulf level during the Quaternary is -0.125 mm/y.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Qeshm Island
  • Calcareous Marine Terraces
  • Sea Level Changes
  • Uplift rate
  • Persian Gulf
  • Quaternary