بررسی انواع تخلخل، عوامل مؤثر برآن و زون‌‌بندی مخزن دالان بالایی در برش کوه سورمه و خلیج فارس

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکترا، دانشگاه هرمزگان، هرمزگان؛ پژوهشگاه صنعت نفت،تهران، ایران

2 دانشیار، پژوهشگاه صنعت نفت، تهران، ایران

چکیده

واحد دالان بالایی متشکل از لایه‌های کربناتی- دولومیتی و میان‌لایه‌های تبخیری، میزبان مخازن عظیمی از گازدر زاگرس چین‌خورده و خلیج‌فارس است. در این پژوهش به بررسی انواع تخلخل، عوامل و فرایندهای مؤثر بر آن در برش سطحی این واحد در کوه سورمه و چاهی در یکی از میادین موجود در خلیج‌فارس پرداخته می‌شود. بر پایهرده‌بندی جدید زایشی تخلخل که به‌وسیله Ahr(2008) ارائه شده است،فرایندهای ایجادکننده یا تغییردهنده تخلخل در این واحد، هیبریدی از 3متغیر فرایندهایرسوبی، فرایندهای دیاژنزی و شکستگی است. در نمونه‌های زیرسطحی، تخلخل هیبریدی از تخلخل رسوبی و دیاژنتیکی است. در این سازند رخساره‌های دانه‌پشتیبان از رخساره‌های گرینستونی مربوط به تپه‌هایسدی زیر‌آبی دارای تخلخل میان‌دانه‌ای هستند که نوعی تخلخل رسوبی است. این رخساره در مراحل بعدی دیاژنز، دارای تخلخل‌های قالبی، انحلالی و به میزان کمتر میان‌بلوری شده است که از انواع تخلخل دیاژنزی هستند. می‌توان نتیجه گرفت تخلخل در این واحد رخساره انتخابی است. در نمونه‌های سطحی، تخلخل هیبریدی ازتخلخل رسوبی، تخلخل دیاژنزی و شکستگی است. وجود شکستگی‌های فراوان در نمونه‌های برش سطحی کوه سورمه به‌دلیل تشکیل برش‌های انحلالی در اثر انحلال واحد تبخیری نار تحت تأثیر دیاژنز جوی و نیز قرار گرفتن در پهنه زاگرس چین‌خورده و چین‌خوردگی زمین‌ساختی است. داده‌های تخلخل- تراوایی حاصل از تجزیهو تحلیل مغزه چاه مورد مطالعه نشان می‌دهد که توالی مورد مطالعه خواص مخزنی همگنی ندارد. به‌منظور جداسازی لایه‌های با ویژگی‌های مخزنی متفاوت، پهنه‌بندی انجام و 6 لایه مخزنی با ویژگی مخزنی ضعیف تا بسیار خوب مشخص و جدا شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Porosity Types, Their Genesis and Reservoir Zonation of the Upper Carbonates of the Dalan Formation in the Surmeh Mountain Section and Persian Gulf

نویسندگان [English]

  • S Parham 1
  • M.R Kamali 2
1 Ph.D.Student,Hormozgan University,Hormozgan;Research Institute of Petroleum Industry, Tehran, Iran
2 Associate Professor, Research Institute of Petroleum Industry,Tehran, Iran
چکیده [English]

The Dalan Upper member (Permian) with carbonates and evaporite interlayer is one of the most important gas reservoirs in the folded Zagros area and Persian Gulf. In this investigation porosity types, their genesis and controlling factors have been studied at Surmeh surface section and a subsurface section in Persian Gulf. Based on the new genetic classification of Ahr (2008) for carbonate porosity, porosity is created or altered by hybrids of depositional processes, diagenetic processes and mechanical fracturing in the studied intervals. In subsurface samples, porosity is hybrid of depositional and diagenetic types. In grain-supported microfacies, like ooidgrainstone related to the shoal environment, interparticle porosity is created which is a type of depositional porosity. Moldic, vuggy and intercrystallineporosity, which are diagenetic types of porosity,were formed in the later stages of diagenesis. Therefore, porosity in this microfacies is facies-selective and facies map can be used as a proxy for porosity distribution map. In surface section, besides depositional and diagenetic porosity, fracturing and brecciation are also significant. Brecciationoccured as a result of dissolution of anhydrite of Nar Member and formed the solution collapse breccias. Active tectonic in the folded Zagros belt and folding are another possible sources of fracturing in the surface samples. The properm data of routine analysis shows that the reservoir characteristic of the studied interval is heterogeneous.So, it has been compartmentalized into six zones with different reservoir qualities from poor to very good.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Dalan Formation
  • Surmeh Mountain
  • Persian Gulf
  • porosity
  • Reservoir quality
  • Reservoir zonation