مراحل دگرریختی در سنگ‌های دگرگونی منطقه همدان و ارتباط آنها با توده نفوذی الوند

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

2 دانشیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

3 دانشیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم‌ زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

چکیده

 منطقه همدان در شمال باختری پهنه سنندج- سیرجان قرار دارد و متشکل از سنگ‌های مختلف درونی است که توسط سنگ‌های دگرگونی گوناگون (ناحیه‌ای و مجاورتی) در برگرفته شده است. 4 مرحله دگرریختی شکل‌پذیر در این منطقه شناسایی شده‌اند که در هر مرحله با تشکیل چین، برگ‌واره و خط‌واره همراه بوده‌اند. در اولین مرحله دگرریختی منطقه (D1) برگ‌واره (S1) و چین‌های نسل اول (F1) در منطقه تشکیل شده است. مرحله دوم دگرریختی به‌وسیله چین‌خوردن دوباره سطح محوری چین‌های نسل اول و تشکیل چین‌های نسل دوم (F2) دیده می‌شود. برگ‌واره دوم (S2) نیز از نوع سطح محوری بوده و موازی سطح محوری چین‌های نسل دوم در منطقه شکل گرفته است. در این مرحله، دگرریختی چیره بوده و برگ‌واره اصلی منطقه را تشکیل داده است. میل محور چین‌های نسل دوم منطقه متغیر است و از حالت کاملا" افقی تا قائم تغییر می‌کند. سوی میل این چین‌ها از فرم توده الوند پیروی می‌کند. سطح محوری چین‌های نسل دوم نیز پراکندگی گسترده‌ای را نشان می‌دهد و امتداد برگ‌وارگی‌ها در بیشتر بخش‌ها کم‌و‌بیش از فرم توده الوند پیروی می‌کنند. در مرحله سوم دگرریختی، چین‌های ملایم تا باز به همراه برگ‌واره نوع سطح محوری تشکیل شده‌اند. این برگ‌وارگی در بخش‌هایی از خاور توده الوند برگ‌وارگی چیره را تشکیل می‌دهند. بیشترین میل محور چین‌های نسل سوم به‌سوی جنوب خاور با روند N165 است. وجود طرح‌های تداخلی چین‌های نسل اول، دوم و سوم در سنگ‌های دگرگونی ناحیه‌ای و مجاورتی  بــه‌صورت  چین‌خوردگی دوباره نوع  سـوم، هم‌محور بودن دگرریختی اول، دوم و سوم را نشان می‌دهد. دگرریختی چهارم  (D4) خود را  به صورت برگ‌وارگی کنگره‌ای (S4) و خط‌واره کانیایی (L4) حاصل از رشد سیلیمانیت در منطقه نشان می‌دهد. این خط‌واره‌ها (L4) در کل منطقه راستای شمال خاور - جنوب باختر را نشان می‌دهند. خط‌واره نسل چهارم در هورنفلس‌ها دیده نمی‌شود. چرخش محور چین‌های نسل دوم و همچنین برگ‌وارگی نسل دوم در پیرامون توده الوند آشکارا دیده می‌شود. این چرخش نشان می‌دهد میدان کرنش نهایی در این بخش از پهنه سنندج- سیرجان از فرم توده الوند پیروی و احتمالا" توده اصلی گرانیتوییدی الوند همزمان با دگرریختی دوم به منطقه نفوذ کرده است.  

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Deformation Stages of the Metamorphic Rocks in Hamedan Area and Their Relationship with Alvand Intrusive Pluton

نویسندگان [English]

  • L Izadi kian 1
  • M Mohajjel 2
  • S.A Alavi 3
1 Assistant Professor, Department of Geology, Faculty of Basic Science, University of Bu-Ali Sina, Hamedan, Iran
2 Associate Professor, Department of Geology, Faculty of Basic Science, University of Tarbiat Modarres, Tehran, Iran
3 Associate Professor, Department of Geology, Faculty Of Earth Science, University of Shahid Beheshti, Tehran, Iran
چکیده [English]

Hamedan area is in the NW of the Sanandaj-Sirjan Zone. Different types of plutonic rocks are outcropped in this area which in turn, surrounded by the various metamorphic rocks (regional and contact metamorphism). Four ductile deformation stages were recognized. Each of them is accompanied with formation of fold, foliation and lineation. The first generation foliation (S1) and folds (F1) formed at the first stage of deformation (D1). The second deformation defined by refolding of the first axial surface and forming of the second foliation (S2) and folds (F2). This stage is the strongest deformation and formed main foliation in this area. Axis of these folds changes from horizontal to vertical. The direction of this fold axis follows the Alvand pluton form. The second foliation shows wide dispersal in orientation and their trends follows the Alvand pluton form. The third deformation (D3) defined by close to open, mostly upright with curved hinges folds (F3) and the axial-plane foliation (S3). This foliation (S3) is predominant in areas east of the Alvand pluton and is crenulation cleavage to fracture foliation. The most axis of F3 show N165 plunging. Because of the interference pattern between the first, second and third folding at the regional and contact metamorphic rocks, these stages of deformation are coaxial deformation. D4 is characterized by a crenulation cleavage (S4) and a mineral lineation (L4(. L4 have a NE-SW plunging. This lineation does not exist at the contact metamorphic rocks. The rotation of axis of F2 and the second foliation is obvious around the Alvand pluton. This rotation shows that the final strain field is followed the pluton forms and probably the main granitic Alvand pluton intruded during the second deformation in this area.

کلیدواژه‌ها [English]

  • deformation
  • Metamorphism
  • Alvand Pluton
  • Hamedan