ترافشارش راست‏بُر ستبرپوست در همتافت تکاب، شمال باختر ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، گروه زمین شناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه زمین شناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

3 دانشیار، پژوهشکده علوم زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

چکیده

در این پژوهش دگرشکلی ترد در همتافت تکاب بررسی شده است. دو دسته گسل اصلی در شمال خاور تکاب تغییر‏شکل این منطقه را کنترل کرده است. دسته اول با شیب زیاد و روند شمال شمال باختر- جنوب جنوب خاور دارای ساز‏و‏کار اصلی راستالغز راست‏بُر و مؤلفه وارون است. دسته دوم با شیب متوسط، ساز‏و‏کار وارون و روند باختر شمال باختری- خاور جنوب خاوری که به روشنی با گسل‏های دسته اول جابه‎جا شده‌اند. برونزد سنگ‌های دگرگون پی‎سنگ در فرادیواره این گسل‏ها، درگیری پی‎سنگ منطقه با گسلش جوان‎تر و دگرشکلی ستبر پوسته و بالا آمدن آنها را گواهی می‎دهد.گسل‎های اصلی که سازو کار راستالغز راست‎بر با مؤلفه وارون دارند موجب شکل‎گیری ترافشارش شیب‎دار در این گستره شده‎اند. چین‎های مرتبط با گسلش که در  فرادیواره و فرودیواره گسل‎ها به وجود آمده‎اند -به‎ویژه در رسوبات سنوزوییک- به خوبی فعالیت جوان منطقه و بالاآمدگی این گستره را نشان می‎دهند. گسترش گسل‎های عادی و چین‎های محلی، و در پی آن، رو‏کانون زمین‎لرزه‎های رخ داده در منطقه، شاهدی بر فعال بودن زمین‏ساخت منطقه است. برداشت ساختاری و تحلیل آنها مشخص می‏کند که گسل‎های اصلی و پر شیب منطقه که سازوکار راستالغز راست‎بر با مؤلفه وارون دارند، دگرشکلی این گستره را کنترل می‎کنند و با افزایش دگرشکلی موجب تبدیل کرنش همگن (homogenous strain) به کرنش تقسیم شده (partitioned strain) شده‎اند و همچنین دگرشکلی سنگ‎های سنوزوییک که روی سنگ‎های دگرگونی پی‎سنگی قرار دارند نشان‎دهنده ترافشارش شیب‎دار راست‎بر است. در این منطقه دگرشکلی در پوشش رسوبی جوان‏تر (رسوبات سنوزوییک)، به پیروی از تغییر شکل ستبرپوست در پی سنگ دگرگونی رخ داده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Thick-skinned dextral transpression in Takab complex, NW Iran

نویسندگان [English]

  • M Biralvand 1
  • M Mohajjel 2
  • M.R Ghassemi 3
1 Ph.D. Student, Department of Geology, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
2 Associate Professor, Department of Geology, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
3 Associate Professor, Research institute for Earth Science, Geological Survey of Iran, Tehran, Iran
چکیده [English]

In this study, brittle deformation in Takab complex is discussed. Deformation in the Takab area has been controlled by two sets of major faults. The first set is characterized by NNW-SSE trending steeply-dipping dextral strike-slip faults with reverse component. The second set includes WNW-ESE trending moderately-dipping reverse faults which have been obviously displaced by the first set. The basement metamorphic rocks are exposed in the hangingwall of the faults indicating thick-skinned type of deformation and exhumation in the area. The major strike-slip reverse faults have resulted in dextral inclined transpression in the Takab complex area. Fault-related folds in hangingwall and footwall of the faults especially in the Cenozoic sediments indicate young activity and uplift in the area. Development of normal faults and local folds, as well asthe occurrence of earthquakes in the area imply that it is tectonically active. Structural analysis in this area reveal that the major steeply-dipping strike-slip reverse faults have controlled deformation and changedthe homogeneous strain to partitioned strain.Deformation of Cenozoic rocks overlying the basement metamorphic rocks indicate a dextral inclined transpression. Deformation in the younger sedimentary cover (Cenozoic sediments) is related to thick-skinned deformation in the basement metamorphic rocks.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Takab complex
  • Chahartagh fault
  • Inclined Transpression
  • Homogenous strain
  • Partitioned strain