فصلنامه علمی علوم زمین

فصلنامه علمی علوم زمین

زیست‏ چینه‏ نگاری رسوبات کربناته ائوسن در خاور ایران مرکزی (ناحیه تربت جام): با اهمیت گسترش چینه‏ شناسی گونه Nummulites perforatus و نانوفسیل‌های آهکی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
حسین مصدق 1
مهدی هادی 2
محمد پرندآور 2
1 دانشیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
2 دانشجوی دکترا، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
10.22071/gsj.2017.44127
چکیده
در پژوهش حاضر، رسوبات دریایی ائوسن در برش چناربو ناحیه تربت جام (بخش خاوری پهنه ایران مرکزی) بر پایه روزن‎بران کف‌زی بزرگ مطابق با زون‌های کف‌زی آب‌های
 کم‌ژرفا (Shallow Benthic Zones= SBZ) و همچنین نانوفسیل‌های آهکی مطابق با زون‌های استاندارد جهانی (Nannofossil Paleogene= NP) مورد مطالعه زیست‌چینه نگاری قرار گرفته است. این مطالعات با تمرکز روی تجمعات روزن‎بران کف‌زی بزرگ همچونEorupertia magna (La Calvaz), Fabiania cassis (Oppenheim), Eoannularia eoconica (Cole ve Bermudez), Gypsina sp., Textularia sp.,Nummulites perforatus (De Montfort) Nummulites sp., Discocyclina sp., Rotalia sp., Acervulina sp. و نیز نانوفسیل‌های آهکیCribrocentrum reticulatum, Sphenolithus obtusus, Sphenolithus spiniger, Sphenolithus editus, Helicosphaera compacta, Coccolithus pelagicus, Coccolithus eoplagicus, Discoaster siapanensis, Discoaster barbadiensis, Discoaster sp., Reticulofenestra sp., در توالی آهکی برداشت شده انجام پذیرفت. در نتیجه، با توجه به گونه‌های شاخص شناسایی شده، زیست‌زون‌های SBZ15?-17 مربوط به روزن‎بران کف‌زی بزرگ و زیست‌زون NP16 از نانوفسیل‌های آهکی در توالی مورد مطالعه جدا شد، که بیانگر سن لوتشین پسین- بارتونین پیشین (ائوسن میانی) است. همچنین مرز اشکوب‌های لوتشین- بارتونین بر پایه گونه‌های شاخص نانوفسیل‌های آهکی به‎طور دقیق جدا شد؛ به‎طوری که اولین ظهور گونه روزن‎بری N. perforatus (de Montfort)  در بخش میانی توالی نهشته شده در طی زمان اشکوب بارتونین ثبت شد. بنابراین، این امر گویای این مطلب است که در ایران همانند دیگر بخش‌های باختری حوضه تتیس اولین ظهور گونه N. perforatus (de Montfort) در بارتونین پیشین (SBZ17) رخ داده است. همچنین در این مقاله سیستماتیک گونه N. perforatus (de Montfort)  بر پایه ویژگی‌های تیپ‌شناسی و بایومتریک مطالعه و توصیف شده است. 
کلیدواژه‌ها
ائوسن
بارتونین
روزن‎بران کف‌زی بزرگ
نانوفسیل‌های آهکی
تربت جام
فصلنامه علمی علوم زمین
دوره 26، شماره 102 - شماره پیاپی 102
سال بیست و ششم، شماره 102
زمستان 1395
صفحه 91-100