سنگ‌نگاری، منشأ و تحولات ماگمایی کمپلکس نفوذی خونرنگ، شمال باختر جیرفت، استان کرمان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، بخش زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

2 استادیار، بخش زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

3 استاد، بخش زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

چکیده

کمپلکس نفوذی خونرنگ به عنوان یکی از بزرگ‌ترین کمپلکس‌های موجود در بخش جنوبی پهنه سنندج- سیرجان، در شمال باختری شهرستان جیرفت در استان کرمان جای گرفته است. این کمپلکس از مجموعه‌ای از سنگ‌های اسیدی و حدواسط مانند دیوریت، کوارتزدیوریت، تونالیت، گرانودیوریت، گرانیت و اعضای مافیک‌تر مانند هورنبلندگابرو و میکروگابرو تشکیل یافته است. مطالعات صحرایی همراه با شواهد کانی‌شناسی و ژئوشیمیایی نشان می‌دهد که کمپلکس نفوذی خونرنگ در سری کالک‌آلکالن جای می‌گیرد و اعضای فلسیک این مجموعه از نوع متاآلومینوس تا کمی پرآلومینوس و از نوع I هستند. نمودارهای عنکبوتی بهنجار شده نمونه‌های مورد مطالعه نسبت به گوشته اولیه، غنی‌شدگی از عناصر سنگ‌دوست با شعاع یونی بزرگ (LILE) مانند Rb، Cs و K و نیز کاهیدگی از عناصر با قدرت یونی زیاد (HFSE) مانند Ti، Ta و Nb را نشان می‌دهند که از ویژگی‌های اصلی ماگماهای مرتبط با فرورانش است. بر پایه شواهد ژئوشیمیایی، به نظر می‌رسد بخش مافیک در اثر ذوب گوه گوشته‌ای متاسوماتیسم ‌شده رخ داده باشد؛ اما بخش فلسیک در اثر ذوب سنگ‌های متابازیک پوسته زیرین به‌علت تزریق ماگماهای مافیک مشتق از گوشته ایجاد شده است. تشکیل این سنگ‌ها می‌تواند به دلیل فرورانش پوسته اقیانوسی نوتتیس به زیر خرده‌قاره ایران مرکزی در زمان ژوراسیک میانی، در یک محیط کمان آتشفشانی بوده باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Petrography, origin and magmatic evolution of Khunrang intrusive complex, northwest of Jiroft, Kerman

نویسندگان [English]

  • S Sedighian 1
  • S Dargahi 2
  • M Arvin 3
1 Ph.D. Student, Department of Geology, College of Sciences, Shahid Bahonar University of Kerman, Kerman, Iran
2 Assistant Professor, Department of Geology, College of Sciences, Shahid Bahonar University of Kerman, Kerman, Iran
3 Professor, Department of Geology, College of Sciences, Shahid Bahonar University of Kerman, Kerman, Iran
چکیده [English]

Khunrang intrusive complex, as a one of the largest complexes in the southern part of the Sanandaj-Sirjan zone, is located at northwest of Jiroft, in Kerman province. The complex mainly consists of acidic-intermediate rocks such as diorite, quartzdiorite, tonalite, granodiorite, and granite with subordinate amounts of mafic members such as hornblende gabbro and microgabbro. Field studies together with mineralogical and geochemical evidence show that the Khunrang intrusive complex belongs to calc-alkaline series and its felsic members are metaluminous to weakly peraluminous which display features typical of I-type granites. On the primitive mantle-normalized spider diagrams, all mafic and felsic samples are enriched in LILE (such as Rb, Cs and K) and depleted in Ti, Ta and Nb which is a main characteristic of subduction-related magmas. Based on geochemical data, the mafic rocks seems to be formed by melting of metasomatised mantle wedge; whereas felsic rocks are formed by melting of lower crust metabasic rocks as a result of the injection of mantle derived mafic magmas. It can be concluded that the Khunrang intrusive complex was formed in a volcanic arc setting due to subduction of the Neotethys oceanic crust beneath the Central Iranian Micro-continent in the Middle-Jurassic time.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Intrusive complex
  • Sanandaj-Sirjan zone
  • Volcanic arc
  • Neotethys
  • Kerman