برش عرضی ترازمند دولت‏ آباد-نیشابور در گستره بینالود

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، پژوهشکده علوم زمین، تهران، ایران

2 استاد، پژوهشکده علوم زمین، تهران، ایران

3 دانشیار، پژوهشکده علوم زمین، تهران، ایران

چکیده

این پژوهش تلاش دارد با بازسازی برش‏های عرضی ترازمند، جنبش ‏شناسی و مقدار کوتاه‏شدگی رشته‌کوه یادشده را آشکار نماید. بدین منظور ساختار عمومی رشته‏کوه بینالود و افق‏های اصلی فراکَنِش در یک برشِ معین بین مشهد و نیشابور برداشت و بررسی شد. برداشت داده‏های میدانی در مسیر برش تعیین‌شده، شناخت واحد‏های زمین‏شناسی که در مسیر برش قطع می‌شوند و به‏کارگیری نرم‌افزار موو (Move) پایه‌های اصلی این پژوهش به شمار می‌روند. بر پایه‌ی این اطلاعات چهار آزمون برای ترازمند کردن برش عرضی موردنظر در نرم‌افزار موو انجام گرفت. آزمون اول با روش کمان به همراه پلی گون برای افق‏ها و ساختار قاشقی بدون داشتن گسله کف نتوانست برش دگرریخت شده را به نمایش درآورد. در آزمون دوم، ساختار دگرریخت شده رسم شد، ولی در مرحله‌ی گشایش چین خم گسله از ترازمند کردن برش بازماند. در آزمون سوم و چهارم می‌بایست برش را از حالت دگرریخت نشده به حالت دگرریخت شده رساند. اعمال دگرریختی در آزمون سوم از جانب پس بوم آغاز شد و در مرحله‌ی برگشت مقدار کوتاه شدگی ۶۵% آشکار شد. در آزمون چهارم با اعمال دگرریختی از جانب پیش بوم مقدار کوتاه شدگی گستره‌ی بینالود با احتساب بالاآمدگی هم‌زمان با کوتاه شدگی، ۲۶% به دست آمد. در مدل ساختاری نهایی، کمربند چین و راندگی نازک پوست، چین خم گسله همراه با دوپشته‌های بیرون از توالی و درون توالی را تعریف می‏کرد. افق‌های فراکنشی که در گستره تعیین شد عبارت هستند از: ۱) افق‌های شیلی واحد سنگی سیلورین-دونین ۲) دولومیت و آهک متوسط لایه سازند بهرام ۳-طبقات تبخیری در رسوبات ائوسن.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Balanced cross-section of Dulat-Abad-Neyshbur in Binalud region

نویسندگان [English]

  • Rojin Hamidi 1
  • mohamad reza ghassemi 2
  • mohammadreza sheikholeslami 3
1 M.Sc. Student, Research Institute for Earth Sciences, Tehran, Iran
2 Professor, Research Institute for Earth Sciences, Tehran, Iran
3 Associate Professor, Research Institute for Earth Sciences, Tehran, Iran
چکیده [English]

Continuation of the compressional regime within the convergence zone between the Central Iran and Turan rigid blocks caused thrusting of old rock complexes over the recent sediments. As a result of multiple thrusts and folds, the area uplifted at the same time and the Binalud range have been shortened. This study attempts to evaluate the amount of shortening of the Binalud mountains by reconstruction of a balanced cross-section. Field data from the Dulat-Abad-Neyshbur transect, study of the geological units and décollements along the section, and the Move® software environment are used as the basis for this research. Based on these information, four tests were carried out for balancing the cross section in question. The first test, which used the arc and polygon method for the horizons and a listric fault without floor thrust, failed to display the deformed section. In the second test the section was drawn, however the deformed structure did not balance the section in the process of unfolding the fault bend folds. In the third and fourth tests, we used the kink method to restore the deformed state to an undeformed section. For the third test, deformation was proceeded from the hinterland, and in the process of restoration, a shortening of about 65% was revealed. The fourth test was proceeded from the foreland, and taking into account both the foreland uplifts and shortening, the amount of shortening of Binalud range was estimated to about 26%. The final structural model defined a thin-skinned fold and thrust belt which included fault-bend-folds with out-of-sequence and in sequence duplexes. Major décollement horizons defined in the region include: 1) shale horizons within the Silurian-Devonian rock units, 2) medium-bedded dolomite and limestone layers within the Bahram Formation, and 3) evaporitic layers in the Eocene sediments.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Balanced cross-sections
  • Binaloud
  • thrust faults
  • Shortening
کتابنگاری
شیخ‌الاسلامی، م. ر.، حقی‎پور، ن.، نواب‌پور، پ.، نواب مطلق، ا.، کوه‌پیما، م.، مافی، آ.و حیدرزاده، ق.، ۱۳۹۲- بررسی‌های زمین‌شناسی و زمین ساختی در پهنه کپه داغ- بینالود. پژوهشکده علوم زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی. صص. 9 تا 221.
طاهری، ج. و قائمی، ف.، 1372- نقشه زمین‌شناسی یکصدهزارم مشهد. سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور.
علوی، م.، رحیمی، ب.، علوی نائینی، م. و پورلطیفی، ع.، 1376- نقشه زمین‌شناسی یکصدهزارم طرقبه، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور.
قاسمی، م، ر.، ۱۳۹۳- روش‌های واکاوی و هم‌نهاد در زمین‌شناسی ساختاری. پژوهشکده علوم زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور. ۱۶۱ ص.
نبوی، م. ح.، ۱۳۵۵- دیباچه‌ای بر زمین‌شناسی ایران، سازمان زمین‌شناسی کشور، ۱۰۹ ص، تهران.
نواب‎پور، پ.، حیدرزاده، ق.، مافی، آ.، شیخ‌الاسلامی، م. ر. و حقی‏پور، ن.، ۱۳۸۵- پیش درآمدی بر ارایش تنش‌های دیرین در گستره کپه داغ پس از تریاس. فصلنامه علوم زمین، شماره ۵۹.
 
References
Alavi, M., 1992- Thrust tectonics of the Binalud region, NE Iran: Tectonics., v.2, p 360-370.
Fossen, H., 2010- Structural Geology, United States of America by Cambridge university press, New York, www.cambridge.org/9780521516648.
Hollingsworth, J., Fattahi, M., Walker, R., Talebian, M., Bahroudi, A., Bolourchi, M. J., Jackson, J. and Copley, A., 2010- Oroclinal bending, distributed thrust and Strike-Slip faulting, and the accommodation of Arabia-Eurasia Convergence in NE Iran since the Oligocene.  Geophysical Journal International.
McQuarrie, N., 2004- Crustal scale geometry of the Zagros fold–thrust belt, Iran. Journal of Structural Geology 26 (2004) 519-535.
Molinaro, M., Zeyen, H. and Laurencin, X., 2005- Lithospheric structure beneath the south-eastern Zagros Mountains, Iran: recent slab break-off?. Terra Nova, Vol 17, No. 1, 1-6.
Yan, D. P., Zhang, B., Zhou, M. F., Wei, G., Song, H. L. and Liu, S. F., 2009- Constraints on the depth, geometry and kinematics of blind detachment faults provided by fault-propagation folds: An example from the Mesozoic fold belt of South China. Journal of Structural Geology 31 (2009) 150-162.