معرفی رخساره های لرزه ای، رسوبات خلیج‌فارس در شمال جزیره قشم

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 استاد، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 کارشناسی ارشد، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

چکیده

این مطالعه با استفاده از بازتاب داده­های لرزه­ای کم­ژرفا با قدرت تفکیک بالا به بررسی و تعیین رخساره­های لرزه­ای در آبراهه شمال جزیره قشم در خاور خلیج فارس می­پردازد. داده­های لرزه­ای با دستگاه ساب باتم پروفایلر (Sub bottom profiler)  برداشت و با نرم­افزار ISE تفسیر شدند. در مطالعات انجام شده روی رسوبات جوان‌تر از سازند آغاجاری، 7 نوع رخساره­ی لرزه­ای بر روی داده­های لرزه­ای تشخیص داده شد. این رخساره­ها از دامنه، پیوستگی، فرم هندسی یا طرح درونی و طرح برانبارش با یکدیگر متفاوت هستند. نتایج به‌دست آمده نشان می‌دهد که رخساره­های لرزه­ای دست‌کم در دو محیط رسوبی با شرایط متفاوت تشکیل شده­اند. رخساره­های لرزه­ای در بخش پایینی با دامنه نسبتا" ضعیف و پیوستگی و تداوم جانبی خوب، نشان‌دهنده تشکیل آنها در محیط­رسوبی با تغییرات کم شرایط محیطی (دریایی) است. رخساره­های لرزه­ای بخش بالایی با دامنه­های متفاوت، طرح Progrdation و گسترش جانبی محدود ویژگی‌هایی شبیه محیط دلتایی کوچک مقیاس را نشان می­دهد. این رخساره­ها در 5 دوره مجزا که با مرزهای  فرسایشی مشخص است، تشکیل شده­اند. تغییر شرایط محیط رسوب‌گذاری و منطقه تأمین‌کننده رسوبات وارده به حوضه به خوبی از روی رخساره­های لرزه­ای قابل استناد است. در زمان تشکیل رخساره­های LAP-C و MAC رسوبات از سوی جزیره قشم و در هنگام تشکیل رخساره­های LAC و HAC از سوی شمال وارد حوضه رسوبی شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Description of Seismic Facies in Persian Gulf's Sediments, North of Qeshm Island

نویسندگان [English]

  • G. R Hosseinyar 1
  • R Moussavi-Harami 2
  • R Behbahani 3
1 Ph.D. Student, Department of Geology, Faculty of Science, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran,
2 Professor, Department of Geology, Faculty of Science, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran.
3 M.Sc., Geological Survey of Iran, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Using high-resolution shallow seismic data, we have investigated the seismic facies in northern Qeshm Island waterways in East of Persian Gulf. Seismic data obtained with Sub-bottom profiler and then interpreted by ISE software. Studies lead to recognizing 7 types seismic facies on seismic data. These facies are detectable by amplitude, continuity, geometry, internal pattern and staking pattern from each other. Results show that seismic facies formed in two various environments condition. Lower part facies have low amplitude with high lateral continuity and sustainability; but upper seismic facies have various amplitude with low lateral continuity. These facies have deposited in five periods that separate with erosional surfaces. Changes of depositional environments and province region of sediment supply can be realize from seismic facies. So, through deposition of LAP-C and MAC facies sediments have supplied from Qeshm Island; but, at the time of deposition of LAC and HAC sediments interred from the North.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Seismic data
  • Seismic Facies
  • Qeshm Island
  • Persian Gulf
Agard, P., Omrani, J., Jolivet, L., Whitechurch, H., Verielynck, B., Spakman, W., Monie, P. & Wortel, R., 2011- Zagros orogeny: a subduction-dominated process. Geol.Mag.: Cambridge University Press.
Cartwright, J. & Huuse, M., 2005- 3D seismic technology: the geological ‘Hubble’. Basin Research 17, 1-20.
Davies, R. J., Cloke, I., Cartwright, J., Robinson, A. & Ferrero, C., 2004- Post-breakup compression of a passive margin and its impact on hydrocarbon prospectivity: an example from the tertiary of the Faeroe-Shetland Basin, United Kingdom. AAPGBull., 88, 1-20.
Falcon, N. L., 1974- Southern Iran: Zagros Mountains. In Mesozoic-Cenozoic Orogenic Belts: Data For Orogenic Studies (Ed. A. M. Spencer), Pp. 199–211. Geological Society Of London, Special Publication No. 4.
Haq, B. U., Hardenbol, J. & Vail, P. R., 1987- Chronology of fluctuating sea levels since the Triassic (250 million years ago to present). Science, 235, 1156–1167.
Hosseinyar, G., Moussavi-Harami, R. & Behbahani, R., 2014- Shallow gas accumulations in the sediments of the northeast Persian Gulf .
Labaune, C., Michel, T. & Gensous, B., 2005- Integration of high and very high-resolution seismic reflection profiles to study Upper Quaternary deposits of a coastal area in the western Gulf of Lions, SW France. Marine Geophysical Researches, 26, 109-122.
Lacombe, O. & Meyer, B., 2006-The Zagros folded belt (Fars, Iran): constraints fromtopography and critical wedge modeling. Geophys. J. Int., 165, 336–356.
Marsset,  T., Tessier, B., Reynaud, J. Y., De Batist, M. & Plagnol, C., 1999- The Celtic Sea banks: an example of sand body analysis from very high-resolution seismic data. Marine Geology 158. Pp. 89-109.
Martinez, J. O. & Ramos, E. L., 2011- High-resolution seismic stratigraphy of the late Neogene of the central sector of the Colombian Pacific continental shelf: A seismic expression of an active continental margin. Journal of South American Earth Sciences. 31, 28-44.
Miall, A. D., 1986- Eustatic sea-level change interpreted from seismic stratigraphy: a critique of the methodology with particular reference to the North Sea Jurassic record. American Association of Petroleum Geologists Bulletin, 70, 131–137.
Nittrouer, C. A. & Kravitz, J. H., 1996- Strataform: A program to study the creation and interpretation of sedimentary strata on continental margins. Oceanography, 9, 146–152.
Nittrouer, C. A., 1999- Strataform: overview of its design and synthesis of its results. Marine geology, 154, 3-12.
Posamentier, H. W., Allen, G. P., James, D. P. & Tesson, M., 1992- Forced regressions in a sequence stratigraphic framework: concepts, examples, and exploration signify- cance. American Association of Petroleum Geologists Bulletin, 76, 1687–1709.
Sangree, J.  B. & Widmier, J.  M., 1979- Interpretation of depositional facies from seismic data, Geophysics, vol. 44 (2).