تعیین مرز اشکوب های باتونین-کالووین (ژوراسیک میانی) بر پایه چینه نگاری مغناطیسی در برش گل بینی، البرز خاوری، ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد، پژوهشکده علوم‌زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

2 دکتری، سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

3 استادیار، پژوهشکده علوم‌زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

4 کارشناس ارشد، سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

5 دانشیار، پژوهشکده علوم‌زمین، سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

چکیده

برش گل­بینی در 35 کیلومتری شمال خاوری شهرستان جاجرم، در­بردارنده توالی به­هم پیوسته­ای از سنگ­نهشته­های سازند­های تریاس- ژوراسیک است. با بررسی­های صورت­گرفته روی سازند دلیچای در این برش و در محدوده آشکوب­های ژوراسیک میانی (باتونین-کالووین)، سه عضو سنگ­چینه­ای، 31 جنس و13 گونه آمونیتی شناسایی و مرز این دو اشکوب نیز، مشخص شد. برای این مطالعه، 155 نمونه مغزه جهت‌دار رسوبی از لایه­های سنگ­آهکی و سنگ­آهک مارنی به منظور مطالعات پارینه­مغناطیس در این مرز، توسط دستگاه مغزه­گیر قابل حمل (پرتابل)، تهیه و در آزمایشگاه محیط و پارینه مغناطیس سازمان زمین­شناسی و اکتشافات معدنی کشور بررسی شد. مراحل کار آزمایشگاهی در این پژوهش شامل اندازه­گیری پسماند مغناطیسی طبیعی، آزمایش روند تغییر پذیرفتاری مغناطیسی در برابر افزایش درجه حرارت و تعیین نوع کانی­های مغناطیسی موجود در هر نمونه، مغناطیس­زدایی به روش حرارتی و میدان متغیر است. با تکیه بر روش­های آزمایشگاهی انجام‌شده، جهت‌ها و میانگین جهت‌های مغناطیسی و یا به عبارتی مقادیر مربوط به زوایای میل Inclination)) و انحراف مغناطیسی (Declination) نمونه­ها در زمان نهشته شدن رسوبات، قطبیت‌های مغناطیسی عادی و وارون، قطب ظاهری زمین­مغناطیسی (VGP) (Virtual Geomagnetic polarity) نمونه­ها و متوسط میزان انباشت رسوب (نرخ رسوب­گذاری) در این برش تعیین شد. افزون بر این، قطبیت­های مغناطیسی عادی و وارون (Normal & Reverse) در طول برش مورد نظر برای هر مغزه گرفته‌شده تعیین، تغییرات قطبی مغناطیسی آن رسم و با جداول قطبیت مغناطیسی بین­المللی و برش­های معرفی­شده از کشورهای آلمان و روسیه مقایسه شد که نتایج به­دست آمده از برش گل­بینی با این برش­ها همخوانی دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Magnetostratigraphy of Bathonian-Callovian Boundary (Middle Jurassic) of Golbini Section, Eastern Alborz, Iran

نویسندگان [English]

  • M. Paknia 1
  • Habib Alimohammadian 2
  • M. R. Majidifard 3
  • J. Sabouri 4
  • A. Aghanabat 5
1 M. Sc., Research Institute for Earth Sciences, Geological Survey of Iran, Tehran, Iran
2 Ph.D, Geological Survey of Iran, Tehran, Iran.
3 Assistant Professor, Research Institute for Earth Sciences, Geological Survey of Iran, Tehran, Iran.
4 M. Sc., Geological Survey of Iran, Tehran, Iran
5 Associate Professor, Research Institute for Earth Sciences, Geological Survey of Iran, Tehran, Iran.
چکیده [English]

The Golbini section comprising of continuous succession of sediments ranging in age from Triassic – Jurassic formations, is situated at 35 Km north – east of Jajarm city. On the bases of studies on Dalichai Formation at this section and at about Middle Jurassic (Bathonian–Callovian boundary), 3 Member, 31 Genus and 13 species of Ammonite, has been identified. For paleomagnetic analysis, with the help of portable coring machine, the total number of 155 oriented core samples were collected from limestone and clayey– limestone of this section. Then the samples were prepared for paleomagnetic analysis at Environmental and Paleomagnetic Laboratory based at Geological Survey of Iran, Tehran, Iran. The conducted paleomagnetic analysis include measurement of NRM, Susceptibility, Thermal and AF demagnetizing, Virtual Geomagnetic Polarity (VGP), identification of normal and reversal  magnetic polarities and calculation of sedimentation rate. The obtained paleomagnetic results then composed with GPTS and also with proposed Bathonian–Callovian boundaries in Russia and Germany. This comparison reveals that the magnetic polarity of Golbini section is co-relatable with GPTS and also with Bathonian–Callovian boundary in Russia and Germany.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Golbini section
  • Paleomagnetism
  • Jajarm
  • Ammonite
  • Magnetic polarity
آقانباتی، ع.، 1383- زمین‌شناسی ایران، انتشارات سازمان زمین‌شناسی کشور، 579 صفحه.                                                                                    
امینی، ع.، 1388- چینه‌نگاری سکانسی، انتشارات دانشگاه تهران، 14 صفحه                                                                                                   
سلامتی، ر. و وزیری، ح.، 1377- نقشه زمین‌شناسی رباط قره‌بیل، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور
Callomon, J. H. & Dietl, G.,2000- On the Proposed Basal Boundary Stratotype (GSSP) of the Middle Jurassic Callovian Stage. Vol. 6,p. 41-54.
Cariou, E., 1984-Les Reineckeiidae (Ammonitina. Callovian) Dela Tethys Occidentale. Dimorphisme et evolution Etude a parir des Gisements du center-ouest la France. P. 461-599.
Dearing, J., 1994-Environmental Magnetic Susceptibility Using the Bartington Ms2 System., 50-51P.
Guzhikova,  A. Yu., Pimenova, M. V., Malenkina, S. Yu.,  Manikin, A. G. & Astarkin, S. V.,2010-Paleomagnetic, Petromagnetic, and Terrigenous–Mineralogical   Studies of Upper Bathonian–Lower Callovian Sediments in the Prosek Section, Nizhni Novgorod RegionVol. 18, No. 1, p. 49-60.
Magold, C. H., Marchand, D., Thierry, J. & Tarkowski, R., 1996-Les Ammonites de lۥoolite de balin (Pologen); Nouvelles Donnees et Reinterrpretation Stratigraphique,Vol. 15, No. 1, p. 55-77
Majidifard,  M. R.,2003- Biostratigraphy, Lithostratigraphy, Ammonite taxonomy and Microfacies analysis of the Middle and Upper Jurassic of northeastern Iran. 1-17, 102-103 & 170 P.                                                                               
Mangold, C., 1970- Les Perisphinctidae (Ammonitina) du Jura Meridional au Bathonian et au Callovan, Docum. Lab. Geol. Fac. Sci. Lyon. nº 41 (fasc. 2), 246 p. Molostovskii, E.  A., Pechersky, D. M. & Frolov, I. Yu., 2007-Magnetostratigraphic Timescale of the Phanerozoic and Its Description Using a Cumulative Distribution Function. Vol. 43, No. 10,p. 811-818.                                                                                 
Ogg, J. G. & Ogg, G., 2000& 2008- Magnetochronographical time Scales.
Ogg, J. G., Ogg, G. & Gradstein, F. M., 2008-Late Jurassic,139-169 Ma time–scale.
Opdyke, N. D. & Chanell, J. E. T., 1996- Magnetic Stratigraphy, Departmet of Geology, University of Florida, Gainesville, Florida. 1-38 P.
Schaircr, G., Seyed-Emami, K. & Zerss,  A., 1991- Ammoniten aus der Oberer Dalichai–Formation (Callov) östlich von Sennan (SE – Alborz, Iran). Vol. 31, p. 47-67.
Seyed-Emami, K., Schaircr, G. & Bolorchi,  M. H.,1991-Ammoniten aus der unteren Dalichai–Formation (oberes Bajocium bis unteres Bathonian) der Umgebung von Abe-Garm (Avaj, NW–Zentralaliran).,Vol. 12,p. 57-85.                                                                   
Seyed-Emami, K., Schairer, G. & Zeiss, A.,1995- Ammoniten aus Dalichai – Formation (Mittlerer bis Oberer Jura) und der Lar-Formation (Oberer Jura) N Emamzadeh-Hashem (Zentralalborz, Nordiran)., Vol. 35,p. 39-52 p.                                                                   
Seyed-Emami, K., Schairer, G., Aghanabati, S. A. & Fazl,  M.,1991-Ammoniten aus der unteren Dalichai-Formation (oberes Bajocium bis unteres Bathonium) der Umgebung von Abe-Garm (Avaj, NW–Zentralirn), Vol.19, p. 65-100.                                                  
Ziderveid, J. D. A.,1967-A.C.demagnetization of rocks: analysis of results. In D collincon, K C Reer, and S.Runcorn (Eds) Methods in Paleomagnetism,254-286 P.