کانی‌شناسی و دگرسانی گرمابی سامانه رگه‌ای اپی‌ترمال در منطقه اکتشافی مطرآباد، شمال خاور ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران

2 استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران

3 کارشناس ارشد، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، منطقه شمال شرق کشور، مشهد، ایران

چکیده

سامانه رگه‌ای مطرآباد در ٣٠ کیلومتری جنوب باختری بجستان و در بخش شمالی بلوک لوت قرار گرفته است. سنگ‌های میزبان رگه‌ها شامل سنگ‌های آتشفشانی میانه تا اسیدی است. کانی‌سازی به‌صورت رگه‌ها، رگچه‌های نامنظم و برش‌های گرمابی نمود دارد. بر پایه ویژگی‌های صحرایی و بافتی چهار نوع رگه کوارتز (A  B, C, و D) تشخیص داده شد. دگرسانی گرمابی در پیرامون رگه‌ها گسترش یافته است و در نزدیکی رگه‌ها شدت بیشتری دارد. دگرسانی گرمابی از مجموعه‌های سیلیسی، سریسیتی، پروپیلیتی و رسی تشکیل یافته‌ است. رسم شاخص دگرسانی ایشیکاوا (AI) در برابر شاخص کلریت- کربنات- پیریت (CCPI)، موسوم به نمودار جعبه‌ای دگرسانی، روندهای اصلی دگرسانی را نشان می‌دهند. مجموعه دگرسانی گرمابی کوارتز، آدولاریا، کلریت، ایلیت، کلسیت و پیریت که سامانه رگه‌ای مطرآباد را فراگرفته از  صعود آب‌های کلریدی با pH نزدیک به خنثی تا کمی قلیایی تشکیل شده است. ویژگی‌های کانی‌شناسی، دگرسانی و زمین‌شیمیایی منطقه مورد مطالعه و مقایسه آن با کانسارهای اپی‌ترمال نشانگر سامانه اپی‌ترمال از نوع سولفیدی شدن پایین است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Mineralogy and Hydrothermal Alteration of the Epithermal Vein System at the Motrabad Prospect, NE Iran

نویسندگان [English]

  • M. H. Ahmadi 1
  • G.H Shamanian 2
  • H. Azmi 3
1 M.Sc., Department of Geology, Faculty of Sciences, Golestan University, Gorgan, Iran
2 Assistant Professor, Department of Geololgy, Faculty of Sciences, Golestan Unversity, Gorgan, Iran
3 M.Sc., Geological Survey of Iran, Northeast Territory, Mashhad, Iran
چکیده [English]

The Motrabad vein system is located 30 Km southwest of Bajestan in the northern part of the Lut Block. The vein host rocks consist of intermediate to silicic volcanic rocks. The mineralization occurs as irregular veins, veinlets and hydrothermal breccias. Based on field geology and textural evidences four types of quartz veins (A, B, C and D) were identified. Hydrothermal alteration is developed around the veins and tends to be more intense in the vicinity of the veins. Hydrothermal alteration consists of silicic, sericitic, propylitic and argilic assemblages. The plot of the Ishikawa alteration index (AI) Vs. chlorite-carbonate-pyrite index (CCPI), known as alteration box plot, display the main alteration trends. The hydrothermal alteration assemblage of quartz, adularia, chlorite, illite, calcite, and pyrite that envelopes the Motrabad vein system formed from the upwelling of near-neutral to weakly alkaline chloride waters. The mineralogic, alteration and geochemical characteristics of the studied area and their comparison with epithermal ore deposits represent an epithermal system of the low-sulfidation type.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Epithermal
  • Hydrothermal alteration
  • Alteration index
  • Low-sulfidation
  • Motrabad

ارجمندزاده، ر.، کریم‌پور، م.، مظاهری، ا.، فرانسیسکوسانتوز، ژ.، مدینا، ج. و همام، م.، 1389- فرورانش دوسویه نامتقارن، نظریه جدید در مورد محیط تکتونوماگمایی و متالوژنی بلوک لوت، شرق ایران، نخستین همایش انجمن زمین‌شناسی اقتصادی ایران، 377  تا 382.

آقانباتی، س. ع.، ١٣٨٣- زمین‌شناسی ایران، سازمان زمین‌شناسی واکتشافات معدنی کشور، ٦٠٦ ص.

امامی، م. ه.، 1379- ماگماتیسم در ایران، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، شماره ٧١، 622 ص.

خسروی، م.، 1385- مطالعات پترولوژیکی، آلتراسیون، کانی‌سازی هاله ژئوشیمیایی در منطقه رحیمی (شمال غرب فردوس)، پایان‌نامه کارشناسی ارشد زمین‌شناسی اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد، ٢٦٥ ص.

عزمی، ح. و صفری، م.، 1383- گزارش اکتشاف ژئوشیمیایی سیستماتیک در برگه 100000/1 طاهرآباد، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی منطقه شمال شرق کشور،     211 ص.

عزمی، ح. و صفری، م.، 1385- گزارش نقشه 25000/1 زمین‌شناسی- معدنی مطرآباد (جنوب غربی بجستان)، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی منطقه شمال شرق کشور، 41 ص.

عزمی، ح. و هادی‌زاده، م.،  1388-  نقشه زمین‌شناسی معدنی منطقه نیان (مقیاس 5000/1) سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی منطقه شمال شرق کشور.

کریم‌پور، م.، سعادت، س. و آشوری، آ. ی.، 1384-  نقشه زمین‌شناسی 100000/1 طاهرآباد، انتشارات سازمان زمین‌شناسی کشور.

 

 

 

References

Albinson, T., Norman, D. I., Cole, D. & Chomiak, B., 2001- Controls on formation of low-sulfidation epithermal deposits in Mexico: Constraints from fluide inclusion and stable isotope data, Society of Economic Geology 1-32:8.

Berberian, M., 1977- Against the Rigidity of the Lut Block, a seismotectonic discussion , Geoloy Survey of Iran, Report No. 40.

Browne, P. R. L. & Ellis, A. J., 1970- The Ohaki-Broadlands hydrothermal area, New Zealand: Mineralogy and related geochemistry, American Journal of Science 97-215:269.

Camprubi, A., Esteve, C., Rosa, M. P. & Reynaldo, R., 2001- The La Guitarra Ag-Au low sulfidation epithermal deposit, Temascaltepec district, Mexico: Vein structure, mineralogy, and sulfide-sulfosalte chemistry, Socity of Economic Geologists 133-158: 8.

Cooke, D.  R. & Simmons, S. F., 2000- Characteristics and genesis of epithermal gold deposits, Reviws in Economic Geology 245-278:13.

Cooke, D. R., Mcphail, D. C. & Bloom, M. S., 1996- Epithermal gold mineralization, Acupan, Baguio district, Philippines: Geology mineralization, alteration, and termochemical environment of ore deposition, Economic Geology 243-272: 91.

Edgar, H. B. & Rollin, E. F., 1960- Selective staining of k-feldespar and plagioclase on rock slabs and thin sections, the American Mineralogist 1020-1025: 45.

Gemmell, J. B. & Large, R. R., 1992- Stringer system and alteration zones underlying the Hellyer volcanic-hosted massive sulfide deposit, Tasmanian, Australian, Economic Ggeology 620-649:87.

Gemmell, J. B., 2007- Hydrothermal alteration associated whit the Gosonwng epithermal Au-Ag deposit, Halmahera, Indonesia; Mineralogy, geochemistry, and exploration implications, Economic Geology 893-922:102.

Hedenquist, J. F., Arribas, A. & Reynolds, T. J., 1998- Evolution of an intrusion-centered hydrothermal system; Far Southeast-Lepanto porphyry and epithermal Cu-Au deposits, Philippines, Economic Geology 373-404:93.

Hedenquist, J. W. & Stewart, M. K., 1985- Natural CO2-rich steam0heated waters at Broadlands, New Zealand: Their chemistry, distribution and corrosive nature, Geothermal Resources Council Annual Meeting, Transactions, 245-250:9.

Hedenquist, J. W., Arribas, A. & Gonzales-Urien, E., 2000- Exploration for epithermal gold deoposits, SEG Reviews 245-277:13.

Henley, R. W. & Ellis, A. J., 1983- Geothermal systems ancient and modern: A geochemical review, Earth Science Reviews, 1-50: 19.

Hutchison, M. N. & Scott, S. D., 1981- Sphalerite Geobarometry in the Cu- Fe- Zn- S system, Economic Geology 143- 153:76.

Ishikawa, Y., Sawaguchi, T., Iwaya, S. & Horiuchi, M., 1976- Delineation of prospecting targets for Kuroko deposits based on modes of volcanism of underlying dacite and alteration halos, Mining Geology 105–117:26 .

Large, R. R., Gemmell, J. B., Paulick, H. & Huston, D., 2001- The alteration box plot: a simple approach to understanding the relationship between alteration mineralogy and lithogeochemistry associated with VHMS deposite, Economic Geology 957-972:96.

Mauk, J. L. & Simpson, M., 2007- Geochemistry and stable isotope composition of altered rocks at the Golden Cross epithermal Au-Ag deposit, New Zealand, Economic Geology 841-871:102.

Silberman, M. L. & Berger, B. R., 1985- Relationship of trace-element patterns to alteration and morphology in epithermal precious-metal deposits, Reviews in Economic Geology 203-232:296.

Simmons, S. F. & Browne, P. R. L., 1990- Mineralogic, alteration and fluid inclusion studies of epithermal gold-bearing veins at the Mt. Muro prospect, Central Kalimantan (Borneo), Indonesia, Journal of Geochemical Exploration 63–104:35.

Simmons, S. F. & Browne, P. R. L., 2000- Hydrothermal minerals and precious metals in the Broadland- Ohaaki Geothermal system; implication for understanding low-sulfidation epithermal environments, Economic Geology 971-1000: 95.

Simmons, S. F., White, N. C. & John, D. A., 2005- Geological characteristics of epithermal precious and base metal deposits. in: Hedenquist J. W., Thompson J. F. H., Goldfarb, R. J. & Richards, J. P.(eds.), Economic Geology 100th Anniversary, Society of Economic Geologist, pp 485-522.

Simpson, M., Mauk, J. L. & Simmons, S. F., 2001- Hydrothermal alteration and hydrologic evolution of the Golden Cross epithermal Au-Ag deposit, New- zealand; Economic Geology 773-796.

Warren, I., Simmons, S. F. & Mauk, J. L., 2007- Whole- rock geochemical techniques for evaluating hydrothermal alteration, mass changes, and compositional with epithermal Au-Ag mineralization, Economic Geology 923-948:102.

White, N. C. & Hedenquist, J. W., 1995- Epithermal gold deposits: styles, characteristics and exploration, Society of Economic Geologists, Newsletter 9-13: 23.