تغییرات سطح آب دریا برپایه روزن‌بران پلانکتون و ارتباط سیستم نافی آنها با ژرفای آب در سازند سروک، کبیرکوه، جنوب خاور ایلام

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

2 استادیار، پژوهشگاه صنعت نفت تهران، تهران، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

چکیده

در این پژوهش سازند سروک و بخش پایینی سازند سورگاه در تاقدیس کبیرکوه، جنوب خاور ایلام به ستبرای 897 متر از دید تغییرات ساختمان‌های ناحیه نافی روزن‌بران پلانکتون مانندlip   portici,در طی آلبین میانی تا تورونین پسین مورد مطالعه قرار گرفتند. روند تکامل نشان می‌دهد که ساختار lip در انواع فرم‌های اولیه به تدریج به وسیله portici در فرم‌های پیشرفته جایگزین می‌شود. تجزیه و تحلیل‌های آماری نشان می‌دهد که روند این تغییرات مطابق با افزایش ژرفای آب است. به صورتی که کاهش ژرفا با گسترش lip در روزن‌بران پلانکتون همراه است. بر پایه روزن‌بران و الیگوستژینیدها سن توالی مورد مطالعه آلبین پسین تا تورونین است. بررسی انواع مختلف مورفوتایپ‌ها در این برش نشان می‌دهد که بیشترین زیای این توالی وابسته به گروه مورفوتایپ نوع 2 وسپس گروه مورفوتایپ نوع 1و به میزان بسیار کمتر در گروه مورفوتایپ نوع 3 قرار دارند. مطالعه این نوع مورفوتایپ‌ها نشان می‌دهد که بیشتر رسوب‌گذاری در شرایط دریایی نیمه ژرف صورت گرفته است. بررسی‌ها نشان داد که فراوانی جنس Muricohedbergella در بخش‌های پایینی و میانی سازند سروک متناسب با کاهش ژرفای حوضه است که در ستون چینه‌شناسی با 2 پیک کاهنده (پسروی دریا) مشخص می‌شود. همچنین فراوانی جنس Favusella انطباق کاملی با سه پیک افزاینده (پیشروی دریا) دارد و شاخص خوبی برای نشان دادن افزایش ژرفای حوضه است. در بخش پایانی توالی نیز فراوانی جنس Whiteinellaسبب ایجاد 2 پیک افزاینده شده، که منطبق با افزایش ژرفای حوضه و پیشروی دریا  در برش مورد مطالعه است.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Sea Level Changes Based on Planktonic Foraminifera and a Study of their Umbilical System in Relation to Depth in the Sarvak Formation in Kabirkuh, Southeast Ilam

نویسندگان [English]

  • G. Daneshian 1
  • S. A. Moallemi 2
  • A. A. Azad 3
1 Associate Professor, Geology Department, Earth Sciences Faculty, Kharazmi University, Tehran, Iran
2 Assistant Professor, Research Institute of Petroleum Industry of Tehran (RIPI), Tehran, Iran
3 M.Sc. Student, Geology Department, Science Faculty, Kharazmi University, Tehran, Iran
چکیده [English]

In this research, the Sarvak Formation and lower part of the Surgah Formation in Kabirkuh anticline, southeast Ilam with thickness of 897 m were studied. Prospect of changes in umbilical structures of planktonic foraminifera such as lip, ortico throughout of Albian to Turonian were investigated. The phylogenic trend shows that lip structure in primary morphogroups gradually replaced by ortico in more developed forms. The statistical analyses showed that the trend of the mentioned changes is comparable with increasing the water depth while a decrease in depth result in the development of lip in studied planktonic foraminifera. According to foraminifera and Oligosteginids, the age of examining succession is late Middle Albian to Late Turonian. The study of different type of morphotype groups in this section indicates that the fauna mostly belong to morphotypes number two and one, and then rarely number three. The studied morphotypes show that the main part of sedimentation carried out in relatively deep marine condition The results show that the Muricohedbergella frequency at lower and middle parts of the Sarvak Formation incompatible with the basin depth decrease that is specified with two decreasing peaks (sea regression). Also Favusella frequency in line with three increasing peaks (sea Transgression), and is a good index for showing the basin depth. In the final part of the sequence, the presence of Whiteinella to increase peaks which are compatible with the basin increasing depth and sea transgressive in studied section.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ilam
  • Kabirkuh Anticline
  • Sarvak Formation
  • Sea Level Changes
  • Portici
مطیعی، ه.، 1374-  چینه‌شناسی زاگرس، طرح تدوین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور.
References
Be, A. W., 1977- An ecological  zoogeographic  and  taxonomic  review  of  recent  planktonic foraminifera, in: Oceanic  micropalaeontology  ramsay, A.T.S .(eds.) V. 1: 1-100. Pls. 1-12, figs. 1-29, 7 tables. London .
Caron, M. & Homewood, P., 1983- Evolution of early planktic foraminifera. Mar. Micropaleontology. V. 7, pp.435-462.
Caron, M., 1985- Cretaceous planktic  foraminifera  in: Bolli, H.M .,Saunders, J.B., and Nielsen, K.P., (eds.), Plankton  Stratigraphy, Cambridge  University  Press, NewYork, 1023 p.
Dias-Brito, D., 2000- Global  stratigraphy, palaeobiogeography  and  palaeoecology  of   Albian-Maastrichtian  pithonellid  calcispheres, Cretaceous  planktonic  foraminifera  in North  America,   Journal of Foraminifera. Research. V. 2, p. 14-34.
Falcon, N. L., 1974- Southern Iran: Zagros Mountains. In: spencer, A .(eds.), Mesozoic-Cenozoic Orogenic Belts, V. 4.Geological Society of  London special publication, pp. 199-211.
Fischer, R. G. & Arthur, M. A., 1977- Secular variations in the pelagic realm, SEPM, spec, publ., V. 24, pp.19-50.
Gallagher, S. J., 1998- Controls on the distribition of calcareous Foraminifera in the Lower Carboniferous of Ireland, Marine Micropaleontology. V. 34, pp. 187-211.
Hand, M., Cogan, N., Stewart, A. & Forster, G., 2010- Evolutionary history of tall fescue morphotypes inferred from molecular phylogenetics of the Lolium-Festuca species complex, Evolutionary Biology, V. 10, 303p.
Hart, M. B. & Carter, D. J., 1975- Some  observation  on  the  Cretaceous  Foraminiferidae  of  Southeast  England, Journal  of  Foraminifera  Research.,V. 5, pp.114-126, figs. 1-10, Washington.
Hart, M. B., 1980a- The  recognition  of  Middle  Cretaceous sea  level  changes  by  means  of  foraminifera. Cretaceous Research, 1., pp. 289-297.
Hart, M. B., 1980b- A water depth model for the evolution of the planktonic Foraminiferidae, Nature, V. 286, pp.252-254.
Haynes, S. J. & Mcquillan, H., 1974- Evolution of the Zagros suture zone, southern Iran. Geological Society of America Bulletin., V. 85, pp.739-744.
James, G. A. & Wynd, J. G., 1965- Stratigrapahic nomenclature of Iranian Oil Consortium Agreement area. American Assosiaation of Petroleum Geologists Bulletion.V .49, pp. 2182-2245.
Keller, G., 1999- The  Cretaceous-Tertiary  mass  extinction  in  planktonic  foraminifera: Biotic  constrains  for  catastrophe  theories, in: Macleod, N., and Keller, G., Cretaceous-Tertiary  mass extinction: Biotic and environmental  changes, pp. 49-83.
Loeblich, A. R. & Tappan, H., 1988- Foraminifera genera and their classification: Van Nostrand Reinhold Company, NewYork, 920 p.
Macleod, J. H. & Roohi, M., 1970- Kuh-e-Varzarin, geological Compliation map, scale:1:100000. NIOC.
Premoli Silva, I. & Verga, D., 2004- Practical  Manual of Cretaceous  Planktonic  Foraminifera, course 3, in Verga, D., and Rettori, R., (eds.), International School on Planktonic Foraminifera: Universites of Perugia  and Milano., Tipografia di pontefelcino Perugia .Italy, 283 p.
Robaszynski, F. & Caron, M., 1995- Foraminiferes planctoniques du Cretace: Commentaire de la zonation Europe-Mediterrane. Bulletin de la Societe Geologique de France, V. 166, pp .681-692.
Sliter, W. V., 1989- Biostratigraphic zonation of Cretaceous planktonic foraminifers examined in thin section. Journal of Foraminiferal Research, V. 19, pp. 1-19.
Wonders, A. A., 1980- Middle-Late Certaceous Planktonic Foraminifera of the western Mediterranean area. Utrecht Micropalaeontology  Bulltetin,V. 24, 158p. 
Wynd, J. G., 1965- Biofacies of the Iranian Oil Consortium Agreement area .Iranian Oil Operating Companies, Report 1082.unpublished.