جاذبه‌های زمین‌گردشگری پدیده های کواترنر حوضه رسوبی دشت گرگان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد، دانشگاه علوم‌کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

2 کارشناس ارشد، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

3 دانشجوی دکتری، دانشگاه علوم‌کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

چکیده

این پژوهش برای معرفی و ارزیابی توان زمین‌گردشگری پدیده‌های کواترنر حوضه رسوبی دشت گرگان بر روش مطالعات کتابخانه‌ای، بررسی پیشینه‌های پژوهش در مقیاس منطقه‌ای، ناحیه‌ای و ملی، عملیات میدانی و مستندسازی استوار است. نتایج نشان می‌دهد که 75 درصد پدیده‌های زمین‌گردشگری از دید گیرایی گردشگری  در رتبه الگو و شناساگر و از دید ارزش و اهمیت هر پدیده زمین‌گردشگری 40 درصد در سایت منطقه‌ای قرار دارند. منطقه گرگان به علت تغییرات اقلیمی، تنوع فرایندهای هوازدگی، سامانه‌های فرسایش منطقه‌ای (خزری - البرزی) و نوسانات سطح آب دریا در طی کواترنر و دوره‌های باستانی دارای آثار و اشکال زمین‌ریختی و ساختارهای طبیعی ویژه‌ای مانند تپه‌های ماسه‌ای قاره‌ای و ساحلی با ترکیب و شکل متفاوت، مواد لسی و تپه‌های باستانی، دریاچه‌های با منشأ زمین‌ساختی -  فرسایشی، گل‌فشان‌ها، مئاندرها و دلتای گرگان‌رود و قره‌سو است. تنوع پدیده‌های  زمین‌گردشگری  کواترنر دشت گرگان در مقیاس کشور و تمام  حوضه دریای خزر به طورکامل برجسته است و توانایی تبدیل به ژئوپارک منطقه‌ای را دارد.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Geotourism Attractions of Quaternary Phenomena in Sedimentary Basin of Gorgan Plain, Iran

نویسندگان [English]

  • M. Ownegh 1
  • F. Honardoust 2
  • E. Karimi Sang chini 3
1 Professor, Watershed Management Department, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Gorgan, Iran
2 M.Sc., Watershed Management Department, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Gorgan, Iran
3 Ph.D. Student, Watershed Management Department, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Gorgan, Iran
چکیده [English]

That in addition to playing an educational-scientific role, it causes to touristic development. In order to introduce and evaluate geotourism potential of Quaternary phenomena in Sedimentary basin of Gorgan Plain, this study is based upon library review, consideration of previous records in regional, zonal and national scales, field operations and photographic documentation. The results show that 75% of geotourism phenomena are in pattern and indicator level and 40% are placed in zonal site from the value and importance of each geotourism phenomenon points of view, respectively. Due to climatic changes, variety of weathering processes, zonal erosion system (Caspian-Alborz) and sea level fluctuations during Quaternary and ancient eras, Gorgan Plain has unique geomorphic evidences and landforms and natural structures such as continental, and coasteal sand dune with various forms and compositions, loess materials and ancient hills, tectonic-erosion origin lakes, mud volcanoes, meanders, and Gorgan-Rud and Ghara-Su deltas. Diversity of geotouristic phenomena of Quaternary in Gorgan Plain is absolutely prominent on national and the whole Caspian Sea basin scales and it is convertible to a zonal scale geopark.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Geotourism
  • Seasonal lake
  • Coasteal sand dune
  • Saltpan
  • Mud volcano
  • meander
  • Gorgan Plain
احراری‌رودی، م. ا. و شاهرخی خرگردی، ژ.، 1387- زمین‌گردشگری در چابهار، علوم‌زمین، سال هفدهم شماره 67، 51-46 ص.
اسدى، پ. و آورجانى، ش.، 1386-  ژئوتوریسم روستای تاریخی کندوان، مجموعه مقالات بیست و یکمین گردهمایى علوم زمین‌شناسى سازمان زمین‌شناسى و اکتشافات معدنی کشور.
امرى کاظمى، ع.، 1385-  نگاهى به مفاهیم کلى ژئوپارک، میراث زمین‌شناسى و ژئوتوریسم و بررسى جایگاه ایران در این زمینه، بیست و پنجمین گردهمایى علوم زمین.
امری‌کاظمی، ع.، 1381- آغازی بر ژئوتوریسم ایران، مجموعه مقالات بیست و یکمین گردهمایى علوم زمین، سازمان زمین‌شناسى و اکتشافات معدنى کشور.
اونق، م.، 1378-  نشانه‌های ژئومورفولوژیکی تغییرات اقلیمی کواترنر منطقه گرگان (خزر شرقی) دومین کنفرانس  منطقه‌ای تغییر اقلیم.
پاشایی، ع.، 1368- طرح مرتعداری آلاگل، فصل دوم، زمین‌شناسی و خاک‌شناسی، کمیته کشاورزی جهاد سازندگی.
رحمانى، ع.، غبیشاوى، ع.، سراج، م. و راکى، ع.، 1385- ژئوتوریسم کوه سوخته امیدیه، بیست و پنجمین گردهمایى علوم زمین.
رحیم‌پور، ع.، 1385- ژئوتوریسم، ماهنامه بین‌المللى میراث فرهنگى، گردشگرى و هتل‌دارى، شماره 33.
عباس آبادی، م.، 1378-  ارزیابی کمی بیابان‌زایی در دشت آق‌قلا- گمیشان جهت ارائه یک مدل منطقه‌ای، پایان نامه کارشناسی ارشد بیابان‌زدایی، دانشکده منابع طبیعی تهران 254 ص.
قازانجایی، ر.، 1384- بررسی میکرومورفولوژیکی رسوبات لس _ پالئوسول در منطقه ناهارخوران گرگان، پایان نامه کارشناسی ارشد خاک‌شناسی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، 108 ص.
قطبی، ح. و صادقی، خ.، 1366- گزارش مقدماتی پیگیری املاح تبخیری در منطقه شمال و شمال غرب ترکمن صحرا و آق‌قلا، سازمان زمین‌شناسی کشور، 28ص.
 
 
 
 
References
Ownegh, M., 2008- Reconstructing a geomorphological event in late Quaternary: Coastal sand dune and river meander crossing in the Gorgan plain, Southeast Caspian Sea, Iran. IGCP 521-INQUA 0501 fourth plenary meeting and field trip, 4-16 October, Bucharest and Varna, pp 131-133.
Ownegh, M., 2009- Diversity of Quaternary Coastal hill and basin topography in the Agh-Ghala plain, southeastern Caspian. IGCP 521-INQUA 0501 fifth plenary meeting and field trip22-31 August, Izmir Turkey, pp 141-143.