بررسی ساختار هم تافت های فریمان و دره انجیر و اهمیت آن در شناخت فرگشت زمین درز تتیس کهن

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، دانشکده علوم، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران

2 استادیار، پژوهشکده علوم زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

3 استاد، دانشکده زمین‌شناسی، دانشگاه Milano Bicocca، میلان، ایتالیا

چکیده

از هم­تافت­های دره­انجیر و فریمان در شمال خاور ایران به عنوان بازمانده­های تتیس­کهن یاد می­شود.دو هم­تافت یادشده در بازه زمانی پرمین- تریاس در همسایگی زمین­درز تتیس­کهن قرار دارند و از این­رو فرگشت ساختاری آن را در خود ثبت کرده­اند. با توجه به شواهد ساختاری و سنگ­شناختی موجود و برخلاف نظرات پیشین که هم­تافت فریمان را یک پانه افزایشی معرفی کرده­اند، به نظر می­رسد هم­تافت­های یادشده آثار به جامانده از یک کمان ماگمایی باشند که در اثر فرورانش تتیس­کهن به زیر توران در زمان پرمین- تریاس شکل گرفته­اند. هم‌تافت فریمان را می­توان به دو بخش بالایی و زیرین تقسیم کرد. دست­کم 2 گامه دگرریختی در بخش بالایی هم­تافت فریمان قابل تشخیص است. گامه دوم دگرریختی با شکل­گیری چین­های پیشروی گسلی همراه و به احتمال با گامه اصلی دگرریختی رویداده در حوضه تریاس آق­دربند در زمان رخداد ائوسیمرین همزمان بوده است. نوع دگرریختی در هم‌تافتهای دره­انجیر و فریمان با تقسیم­کرنش مطرحشده برای پهنه ترافشارشی آق­دربند تحت‌تأثیر همگرایی مایل میان ایران و توران در زمان رخداد ائوسیمرین سازگاری دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Structure of Fariman and Dareh Anjir Complexes and their Significance in Understanding of Palaeotethys Suture Zone

نویسندگان [English]

  • M Ramazani 1
  • M. R. Ghassemi 2
  • A. Zanchi 3
  • M. R. Sheikholeslami 2
1 Ph.D. Student, Faculty of Science, Golestan University, Gorgan, Iran
2 Assistant Professor, Research Institute for Earth Sciences, Geological Survey of Iran, Tehran, Iran.
3 Professor, Faculty of Geology, Milano-Bicocca University, Milan, Italy.
چکیده [English]

The Dare Anjir and Fariman complexes in NE of Iran are considered as remnants. These complexes considering were located close to Palaeotethys suture zone, and thus they record its structural evolution. considering structural and petrological evidences and against previous opinions that considered Fariman complex as an accretionary wedge, these complexes seem to be remnants of a magmatic arc that formed as a result of subduction of the Palaeotethys beneath  Turan plate in Permian-Triassic. Fariman complex may be divided into upper and lower parts. At least two deformation phases may be recognized in upper part of the Fariman complex. second deformation phase caused creation fault propagation folds, and probably was coeval with main deformation phase of Eo-Cimmerian that affected Aghdarband basin. Deformation style in Fariman and DareAnjir complex is compatible with strain partitioning proposed for Aghdarband transpressional zone as a result of oblique convergence between Iran and Turan during Eo-Cimmerian event.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Fariman complex
  • Dare Anjir complex
  • Palaeotethys
  • Magmatic arc
  • Eo-Cimmerian
رمضانی، م.، قاسمی، م. ر. و زانچی، آ.، 1390-  نشانه­های ترافشارش و تقسیم­شدگی کرنش حاصل از کوهزاد ائوسیمرین در پنجره فرسایشی آق­دربند، فصلنامه علوم زمین، در دست چاپ.

قائمی، ف. و حسینی، ک.، 1378-  نقشه زمینشناسی 1:100000 سفیدسنگ، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور.

واعظی‌پور، ج. و سهیلی، م.، 1387-  نقشه زمینشناسی 1:100000 فریمان، سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی کشور.

 

 

References

Alavi, M., 1991- Sedimentary and structural characteristics of the Paleo-Tethys remnants in northeastern Iran., Geol. Soc. Amer. Bull., 103,p. 983-992.

Alavi, M., Vaziri, H., Seyed Enami, K. & Lasemi, Y., 1997- The Triassic and associated rocks of the Nakhlak and Aghdarband areas in central and northeastern Iran as remnants of the southern Turanian active continental margin. Geol. Soc. Am. Bull., 109, 12, 1563-1575

Eftekharnezhad, J. & Behroozi, A., 1991- Geodynamic significance of recent discoveries of ophiolites and Late Paleozoic rocks in NE-Iran. In A.W. Ruttner (Ed.): ”The Triassic of Aghdarband (AqDarband), NE-Iran, and its pre-Triassic frame”,  Abh. Geologischen Bundesanstalt, 38: 89-100.

Holingworth, J., Fattahi, M., Walker, R., Talebian, M., Bahroudi, A., Bolourchi, M. J., Jackson, J. & Copley, A., 2010- Oroclinal bending, distributed thrust and strike-slip faulting, and the accommodation of Arabia-Eurasia convergence in NE Iran since the Oligocene. Geophys.J.Int., doi: 10.1111/j.1365-246X.2010.04591.x.

Karimpour, M. H., Stern, C. R. & Farmer, L., 2010- Zircon U-Pb geochronology, Sr-Nd isotope analyses, and petrogenetic study of Dehnow diorite and Kuhsangi granodiorite (Paleo-tethys), NE Iran. Journal of Asian Earth Sciences, 37, 384-39.

Kozur, H. & Mostler, H., 1991- Pelagic Permian Conodonts from an oceanic sequence at Sang-Sefid (Fariman, NE-Iran). Abh. Geol. B-A38, 101-110.

Natalin, B. A. & Sengor, A. M. S., 2005- Late Palaeozoic to Triassic evolution of the Turan and Scythian platforms: The pre-history of the Palaeo-Tethyan closure. Tectonophysics, 404, 175–202.

Ramsay, J. G., 1967- Folding and Fracturing of Rocks, MacGra-Hill, New York, 568p.

Ruttner, W., 1991- Geology of the Aghdarband Area (Kopet Dagh,NE-Iran), Abhandlungen der Geologischen Bundesanstalt,v.38.p.7-79.

Wilmsen, M., Fursich, F. T. & Taheri, J., 2009- The Shemshak Group (Lower_Middle Jurassic) of the Binalud Mountains, NE Iran: stratigraphy, depositional environments and geodynamic implications. Geol. Soc. London, Sp. Publ., 312, 175-188.

Zanchi, A., Zanchetta, S., Berra, F., Mattei, M., Garzanti, E., Molyneux, S., Nawab, A. & Sabouri, J., 2009. The Eo-Cimmerian (Late? Triassic) orogeny in north Iran. Geological Society, London, Special Publications, 312, 31-55

Zanchi, A., Ghassemi, R.,  Berra, F., Heidarzadeh, Gh., Bergomi, M., Nicora, A. & Zancheta, S., 2011- The palaeotethys suture zone in NE Iran: new constraint on the evolution of the Eo-Cimmirian belt. Darius programme 1st year report . project IR 09-12.