استفاده از روش های تلفیقی شاخص همپوشانی ، فازی و فرایند تحلیل سلسله مراتبی برای تعیین مناطق پتانسیل‌دار مس و طلا در بخش شمالی کانسار پورفیری دالی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زمین شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

2 گروه معدن، دانشکده مهندسی معدن دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران

3 گروه زمین شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران، ایران

چکیده

کانسار مس طلای پورفیری دالی از نظر زمین‌شناسی در برخورد نوار ماگمایی ارومیه- دختر و زون سنندج- ­سیرجان قرار گرفته است و برای نخستین‌بار بر‌ اساس پردازش داده‌های ماهواره‌ای TM مورد شناسایی قرار گرفته است. در این تحقیق، بخش شمالی کانسار دالی برای تلفیق لایه­های اکتشافی و به منظور تعیین مناطق پتانسیل­دار مس و طلا، مورد بررسی قرار گرفته است. لایه­های اکتشافی شامل: سنگ­شناسی، دگرسانی، ژئوفیزیک، ژئوشیمی، زمین­ساخت و کانه­زایی مس است. از آنجا که تصمیم صحیح می­تواند تأثیر بسزایی در طرح­های اکتشافی داشته باشد­، در این پژوهش سعی شد تا از روش نوین تلفیقی استفاده شود که شامل روش­های شاخص همپوشانی، منطق فازی و فرایند تحلیل سلسله مراتبی است. این سه روش تأیید کننده و مکمل هم هستند و مناطق پرپتانسیل کانی­سازی مس و طلا پورفیری را نمایان کرده است. از بین روش‌های مورد استفاده، فرایند تحلیل سلسله مراتبی مناسب­‌ترین روش برای تلفیق لایه‌های اکتشافی در این محدوده است. بررسی­های اکتشافی انجام گرفته از جمله شواهد صحرایی رخنمون­ها، کانه­زایی­ها و نیز نمونه­برداری از 6 ترانشه  در محدوده مورد مطالعه، مؤید این موضوع است. بر اساس نتایج حاصل، در آینده چشم‌انداز زمین‌شناسی در بخش مرکزی محدوده مورد مطالعه برای ادامه عملیات اکتشافی بخصوص اکتشاف عمقی مناسب است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Using Index Overlay, Fuzzy Logic Method and Analytical Hierarchy Process in order to Determine Au and Cu Potential Targets in North Part of Dali Porphyry Deposit

نویسندگان [English]

  • S. Yousefifar 1
  • A. Khakzad 1
  • H. Asadi Harooni 2
  • M. R. Jafari 3
  • M. Vosoughi Abedin 1
1 Department of Geology, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Mining Department, Isfahan University of Technology, Isfahan, Iran
3 Department of Geology, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Dali porphyry copper-gold deposit is situated geologically incontact of the Urmieh-Dokhtar magmatic belt and the Sanandaj-Sirjan zone in central of Iran and for the first time this deposit was investigated with using the satellite image processing (TM). In this research, the Northern part of the Dali deposit has been investigated in order to recognize the potential copper and gold-bearing target areas. The survey layers include the lithologic units, alteration, geophysical and geochemical results, tectonics, and copper mineralization. As a accurate decision can have a considerable effect on exploration plans, so in this research efforts have been made to make use of new combination methods including index overlay method, fuzzy logic method, and the analytical hierarchy process. These three methods support and complement each other and have revealed highly potential copper and gold mineralization areas. Among these methods, Analytical hierarchy process is the best method for combining the exploration data in this area. The investigations (for instance field evidences of outcrops, mineralization and also sampling of 7 trenches) carried out in the study area confirm this matter. Based on achieved results, geological perspective in central of studied area is appropriate for continuing mining exploration, especially for subsurface exploration in future.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Porphyry
  • Dali
  • Index overlay Method
  • Fuzzy logic method
  • Analytical Hierarchy Process
کتابنگاری
آقانباتی، ع. 1385- زمین­شناسی ایران، انتشارات سازمان زمین­شناسی ایران، 586 ص
آیتی، ف.، 1387- پایان نامه دکتری گرایش پترولوژی، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه اصفهان به بررسی پترولوژی و ژئوشیمی توده‌های آذرین (ولکانیک _ ساب ولکانیک) در ورقه زمین­شناسی 100000/1 سلفچگان خورهه.
اصغرپور،م.، 1385-تصمیمگیری‌هایچندمعیاره،انتشاراتدانشگاهتهران،چاپچهارم.
حسنی پاک، ع.ا.، شرف الدین، م.، 1380- تحلیل داده‌های اکتشافی، چاپ اول، انتشارات دانشگاه تهران.
پناهنده، م.، ارسطو، ب.، قویدل،آ.، قنبری، ف.، 1388- مکانیابی جایگاه دفن پسماند در شهرستان سمنان با استفاده از مدل GISو نرم افزار AHP، دوازدهمین همایش ملی بهداشت محیط ایران، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، دانشکده بهداشت.
خیر‌خواه زرکش،م. ، ناصری، ح.، داوودی،م.، سلامی، ه.، 1387- استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی در اولویت بندی مکان‌های مناسب احداث سد زیرزمینی، مطالعه موردی دامنه شمالی کوه‌های کرکس- نطنز ، پژوهش و سازندگی در منابع طبیعی.
دایی جواد، ح.، 1384- مدل‌سازی اندیس مس- طلای دالی و کاربرد آن در پتانسیل‌یابی نواحی مجاور با استفاده از داده‌های استر و GIS، دانشکده مهندسی معدن، دانشگاه صنعتی اصفهان، پایان نامه کارشناسی ارشد.
سنجری، س.، 1388 - راهنمای کاربردی ARC GIS، ، ناشر عابد، چاپ چهارم، 344 ص
شرکت پرشین گلد،1387- عملیات حفاری در اندیس مس-طلای دالی، استان مرکزی، گزارش چاپ نشده.
علایی‌مهابادی، س.، کهنسال، ر.، 1379- نقشه زمین­شناسی 100000/1 چهارگوش سلفچگان - خورهه، انتشارات سازمان زمین­شناسی کشور.
قدسی‌پور، ح.، 1388- مباحثی در تصمیم‌گیری چند معیاره­، فرایند تحلیل سلسله مراتبی، انتشارات دانشگاه صنعتی امیر کبیر ، چاپ هفتم، 220 ص
کوره پزان دزفولی، ا.، 1387- اصول تئوری مجموعه‌های فازی و کاربرد آن در مدل­­­سازی مسایل مهندسی آب­، انتشارات جهاد دانشگاهی واحد صنعتی امیر کبیر، چاپ دوم، 261 ص
یوسفی فر، س.، خاکزاد، ا.، اسدی­هارونی، ه.، جعفری،م.ر.، 1389- پردازش داده‌های ماهواره‌ای ETM +در بخش شمال غربی روستای راوه به­منظور تعیین آلتراسیون‌ها و ساختارهای محدوده مورد مطالعه، اولین همایش ملی دستاورد‌های علوم­زمین.
 
 
 
References
Alesheikh, A, Soltani, M., Nouri, N., Khalilzadeh, M., 2008- Land assessment for flood spreading site selection using geospatial information system, International Journal of Environmental Science and Technology, Tehran-Iran, 455-462.
Hosseinali, F., Alesheikh, A., 2008- Weighting Spatial Information in GIS for Copper Mining Exploration, American Journal of Applied Sciences, 1187-1198.
Malczewski, J., 1999- GIS and multicriteria decision analysis, published in Canada and printed in USA, 392p.
Malczewski, J., 2006- Ordered weighted averaging with fuzzy quantifiers: GIS-based multicriteria evaluation for land-use suitability analysis, International Journal of Applied Earth Observation and Geo information, 8(4), 270-277.
Rio Tinto, 2006- Dali ground magnetic survey, unpublished report.
Vahidnia , M. H., Alesheikh, A., Alimohammadi, A., 2009- Hospital site selection using fuzzy AHP, Journal of Environmental Management.
Vahidnia , M. H., Alesheikh, A., Alimohammadi, A., 2009- Landslide Hazard Zonation Using Quantitative Methods in GIS .