سازوکارهای ساختاری در بروز فوران‌های بازالتی منطقه بیجار، (باختر ایران)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

پژوهشکده علوم‌زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

چکیده

در پهنه سنندج- سیرجان بسیاری از سنگ‌های آتشفشانی بازی که گاه به صورت تختگاه‌هایی سنگ‌های کهن‌تر از کواترنری را پوشانده‌اند، با شکل و ریخت گوناگون رخنمون یافته‌اند. بر اساس تاریخچه ژئودینامیکی کوهزاد زاگرس، سنگ‌های مورد مطالعه، سنگ‌های پس از برخورد هستند که در امتداد راستای سامانه‌های کششی در سطح آشکار شده‌اند. رخنمون این سنگ‌ها در سطح از روند شمال باختری- جنوب خاوری پیروی می‌کند. به‌ویژه مجموعه‌های بررسی شده در چارچوب این مقاله با  نام‌های ندری، طهمورث و احمدآباد این روند را نشان می‌دهند. از این نگاه در سه جایگاه نامبرده، برداشت‌های صحرایی بر روی سامانه‌های شکستگی انجام شد که نتایج زیر حاصل شده است. گسل‌های برداشت شده از سه جایگاه سنگ‌های بازالتی، ویژگی‌های گوناگونی از نگاه روند جایگاه جریان‌های بازالتی و نیز سن آنها دارند. این گسل‌ها که همگی از نوع گسل‌های کششی (عادی) هستند یا سنی پس از شکل‌گیری بازالت‌ها دارند (جوا‌ن‌ترین گسل‌ها)، یا همزمان با برون‌ریزی بازالت‌ها هستند که همزمان با آخرین مرحله رسوب‌گذاری مارن‌های میوسن پسین است و کهن‌ترین این گسل‌ها دارای سن میوسن پسین و پیش از برون‌ریزی بازالت هستند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Structural Mechanisms of the Quaternary Basalts in Bijar area, west of Iran

نویسندگان [English]

  • G. Maleki
  • A. Saeedi
  • M.H. Emami
  • M. Kheirkhah
Research Institute for Earth Sciences, Geological Survey of Iran, Tehran, Iran
چکیده [English]

In Sanandaj- Sirjan zone a vast outcrops of volcanic  rocks, which founded as high terraces, are covered  the Pre-Quaternany  rocks. The volcanic rocks are appeared in different shapes and morphological features. Based on the Zagros geodynamical evolution, mentioned rocks assumed  to be  Post – Collissional, that are formed in an extentional system with  a NW-SE trend. Three studied complexes in this paper are Ahmad abad, Tahmures and Nadri. The structural investigation of  three the sites are complementary data to the geochemical analysis. In this regards, structural investigation done in those 3 mentioned sites. Studied faults shows different trends and age. Mechanism  of  faults are normal, and their  age are either Post- basalt or syn-basalt, that is, Contemporaneous with the last deposition of  late-Miocene  marls. The  age of the oldest faults is late- Miocene, before basalt intrusion.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Contamination
  • assimilation
  • Gneiss
  • Alkali basalt
  • Volcanic
  • Quaternary
 
آقانباتی، ع. ، 1379- زمین‌شناسی ایران، انتشارات سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور
امامی، م. ﻫ. ، 1379- ماگماتیسم در ایران، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور.
سعیدی، ع.، 1387- سرگذشت ویژه تکتونیکی و فرگشت حوضه رسوبی ایران مرکزی جلد 1، گزارش داخلی سازمان زمین‌شناسی کشور.
سیاره، ع.، 1383- پتروگرافی و پترولوژی سنگ‌های آتشفشانی کواترنر در جنوب خاوری بیجار، دانشگاه تربیت معلم.
فنودی، م. سیاره، ع.، 1383- نقشه زمین‌شناسی 1:100000 بیجار، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور.
محجل، م. ، سهندی، م. ر. ، 1378- تکامل تکتونیکی پهنه سنندج- سیرجان در نیمه شمال باختری و معرفی زیر پهنه‌های جدید در آن، فصلنامه علوم‌زمین شماره 32-31.
معین وزیری، ح. 1375- دیباچه‌ای بر ماگماتیسم در ایران، انتشارات دانشگاه تربیت معلم.
ملکوتیان، س.، 1385- پتروگرافی و پتروژنز سنگ‌های آتشفشانی پلیوکواترنری محور قروه- تکاب. پایان نامه دکتری دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات.
 
 
Reference
Alavi, M., 1996- Tctonostratigraphic synthesis and structural style of the Alborz mountain system in northern Iran. Journal of science, 304: 1- 20.
Berberian, M. and King. G. C. P., 1981- To wards a paleogeography and tectonic evolution of Iran. Canadian Journal of Earth sciences. Vol. 18, No. 2, PP 210- 265.
Boccaletti, M, 1977- Neogene and Quaternary Volcanism of the Bijar Area (Western Iran).
Braud, J., 1970- Les formations du Zagros dans la region de Kermanshah (Iran) et leur rapport structuraux- 271, pp. 1241- 1244.
Braud, J., 1987- La suture du Zagros au niveau de Kermanshah (Kurdistan Iranien). These d'Etat, pp.
Ingersoll, R.V., 1994- Tectonic of sedimentary basins, Los Angeles.
Omrani, J., 2008 - The Geodynamic evolution of Zagros: Tectonic and petrological constraints from the internal zones,  universite paris,  226p. : ill, diagram, table, map,  Bibliography: p.213-226
Ricou, L. E., 1974- Tethys reconstructed: plates, continental fragments and their boundaries since 260 Ma from to south- eastern Asia- Geodinamica Acta, 7.4, pp, 169- 218.
Ricou, L. E., 1976- Evolution structurale des zagrides: La region clef de Neyriz (Zagros Iranien). Memoires de lu societe Geologique de France, Nouvelle serie, 125, pp.
Rollinson, H. R., 1993- Using geochemical data: evolution presentation interpretation (Pearce, J. A., and Cann, J.R., 1973, Diagram: Zr- Y × 3- Ti/100) – (Meschede, 1986, Diagram: Zr/4- Y- Nb/2) – (Wood, 1980, Diagram: Th- Ta- Hf/3) – (Mullen, 1980, Diagram: MnO×10- P2O5× 10- TiO2) – (Pearce and Norry, 1979, Diagram: Log Zr- Log Zr/Y).