زیست‌چینه‌نگاری سازند آبدراز در برش الگو با استفاده از روزن‌بران پلانکتونیک

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکده علوم، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه فردوسی‌مشهد، مشهد، ایران

2 پردیس علوم، دانشکده زمین‌شناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانشکده‌ علوم، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

چکیده

به منظور زیست‌چینه‌نگاری سازند آبدراز در برش الگو٬ این توالی ٣٠٠ متری مورد نمونه‌برداری و بررسی دقیق قرار گرفت. سنگ‌شناسی عمده این سازند شیل و مارن‌های خاکستری روشن به همراه دو واحد سنگ‌آهک گل سفید است. همبری زیرین سازند آبدراز با آیتامیر هم‌شیب و فرسایشی است و با توجه به تغییر شدید سنگ‌شناسی، به طور کامل آشکار  است اما سطح تماس بالایی آن با سازند آب‌تلخ پیوسته است. بالاترین لایه سنگ‌آهک گل سفید٬ مرز بالایی این سازند است و مرز زیرین آن فصل مشترک شیل ‌نقره‌ای با شیل زیتونی آیتامیر است. در این بررسی ٥٦ گونه در قالب ١٦ جنس و چهار زیست‌زون شناسایی و تفکیک شد: 1-Helvetoglobotruncana helvetica (Sigal)total range Zone, 2-Marginotruncana sigali - Dicarinella primitiva (Premoli Silva & Sliter)  Partial range Zone,  3- Dicarinella concavata (Sigal)interval Zone   4-Dicarinella asymetrica .(Postuma)total range Zone بر این اساس، سن تورونین میانی- سانتونین پسین تا اوایل کامپانین برای سازند آبدراز در نظر گرفته می‌شود. این بررسی همچنین نشان می‌دهد که Helvetoglobotruncana helvetica  شاخص تورونین میانی در قاعده سازند حضور دارد٬ در حالی که در نمونه‌های بلافاصله پایین‌تر از آن که مربوط به سازند آیتامیر هستند، گونه Rotalipora appenninica شاخص سنومانین میانی شناسایی شده است. نبود فرم‌های شاخص سنومانین پسین- تورونین پیشین، نشان‌دهنده یک نبود رسوبی به وسعت این زمان ما بین سازند‌های آیتامیر و آبدراز است که می‌تواند ناشی از عملکرد فاز ساب‌هرسینین باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Biostratigraphy of the Abderaz Formation at Type Section Using Planktonic Foraminifera

نویسندگان [English]

  • M. Shafiee Ardestani 1
  • E. Ghasemi-Nejad 2
  • H. Vaziri Moghaddam 3
1 Faculty of Science, Department of Geology, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
2 College of Science, Faculty of Geology, University of Tehran, Tehran, Iran
3 Faculty of Science, Department of Geology, University of Esfahan, Esfahan, Iran
چکیده [English]

In order to study the fossil contents of the Abderaz Formation for biostratigraphical purposes the 300 meters thick section was sampled at type section. The sequence is mainly made up of grey shales and marls with two units of chalky limestone in upper part. The lower contact of the formation with Aitamir Formation is disconform while the upper contact with Abtalkh is continuous. Fifty six species belonging to 16 genera were identified and four biozones were differentiated. These are: Helvetoglobotruncana helvetica (Sigal)total range Zone, 2-Marginotruncana sigali - Dicarinella primitiva (Premoli Silva and Sliter) Partial range Zone, 3- Dicarinella concavata (Sigal)interval Zone and4-Dicarinella asymetrica (Postuma)total range Zone. Based on, these an age of Turonian-early Campanian is quoted to the formation. Also it was shown that Helvetoglobotruncana helvetica, the index species for middle Turonian exists at the base of the formation while, in the samples immediately below this belonging to Aitamir Formation Rotalipora appenninica, the index for middel cenomanian was recorded. Therefore, lack of index species for late Cenomanian- early Turonian shows a gap spanning this period between the Aitamir and Abderaz Formations. This could be a result of sub Hersinian orogeny.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Abderaz Formation
  • Biostratigraphy
  • Sub Hersinian Orogeny
  • Planktonic Foraminifera
  • Biozone
کتابنگاری
افشار حرب، ع.، 1348- تاریخچه فعالیت‌های اکتشافی و خلاصه‌ای از زمین‌شناسی ناحیه سرخس و تاقدیس خانگیران. مجله انجمن نفت ایران، شماره 27و 86-93.
افشار حرب، ع.، 1373- زمین‌شناسی ایران، زمین‌شناسی کپه‌داغ. سازمان زمین‌شناسی کشور، طرح تدوین زمین‌شناسی ایران، 275.
اشتوکلین، ی. و ستوده‌نیا، ا.، 1370- فرهنگ چینه‌شناسی ایران، وزارت معادن و فلزات، سازمان زمین‌شناسی، گزارش شماره 18، چاپ سوم، 376.
فروغی، ف.، 1383- میکرواستراتیگرافی سازند آبدراز در شرق حوضه کپه‌داغ (شرق و شمال شرق مشهد)، دانشگاه شهید بهشتی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد.
فروغی، ف. و صادقی، ع.، 1383- بازنگری سازند آبدراز در مقطع تیپ بر اساس فرامینیفرهای پلانکتونی، مجموعه مقالات هشتمین گردهمایی انجمن زمین‌شناسی ایران.
کلانتری، ا.، 1365- فسیل‌های ایران، انتشارات شرکت ملی نفت ایران آزمایشگاه‌های زمین‌شناسی، نشریه شماره 9.
کرمی، ز.، 1378- بایوزوناسیون سازند آبدراز بر اساس نانوپلانکتون‌های آهکی در برش ظاهرآباد. دانشگاه فردوسی مشهد، پایان‌نامه کارشناسی ارشد.
وحیدی‌نیا، م.، 1373- بایواستراتیگرافی و محیط رسوبی سازند آبدراز در شرق کپه‌داغ. دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، پایان‌نامه کارشناسی ارشد.
 
 
References
 
Bolli, H. M., 1957-The genera Praeglobotruncana, ,Globotruncana, Rotalipora Abathomphalus in the Upper Cretaceous of Trinidad,B.W.I.U.S.Natural History Museum Bulletin,n.215,pp.51-60
Caron, M., 1985- Cretaceous planktic foraminifera. In. Bolli, H. M., Saunders, J. B., Perch Nielsen,K. (Eds), Plankton stratigraphy .cambridge university press.pp 17-86.
Ellis, B. F., Messina, A. R., 1999- Catalogue of foraminifera on CD ROM.American Museum of Natural History
Fleury, J. J., 1980- Les zones de Gavrovo-Tripolitza et du Pinde Olonos (Grece continentale et Peloponnese du Nord). Evolution d, plate-forme et dun bassin dans leur cadre Evolution dune plate-forme et dun bassin dans cardre alpin. Societe Geologique du Nord, 4: 1-648
Gorbachik, T. N.,1971a- OnCretaceousforaminiferaoftheCrimea.voprosyMikropaleontology.,14,125-216
Gorbachik, T. N.,1971b- Abrief characteristic of Cretaceous & Paleogene deposits of the Mountain Crimea.XII European Micropaleontological Colloquium,13-28.
Gradstein, F. M., agterberg, F. P., Ogg, J. G., Hardenbol, J. & Huang, Z., 1994- A Mesozoic time scale: Journal of Geophysical Research, v. 99, p. 24,051–24,074
Grandstein, F. M., Bukry, D., Hbib, D., Renz, O., Roth, P. H., 1978- Biostratigraphic(1978). summary of DSDP Leg 44: Western North Atlantic Ocean. Initial Rep. Deep Sea Drill. Proj., 44: 567-62
Keller, G., Pardo, A., 2004- Paleoecology of the Cenomanian – Turonian Stratotype Section (GSSP) at Pueblo, Colorado. Marine Micropleontology 51, 95– 128.
Keller, G., Stueben, D., Zsolt, B., Adatte, T., 2004- in press. Cenomanian– Turonian sea level & salinity variations at Peublo, Colorado. Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology
Loeblich, A. R. Jr. & Tappan, E., 1988- Foraminiferal genera & their classification, 970 pp. (Van Nostrand Reinhold Company, New York).
Maslakova, N. I., 1971- Contribution to the systematics & phylogeny of the Globotruncanids.Voprosy Mikropaleontology.,8,102-17
McNulty, C. L., 1976- Cretaceous foraminiferal stratigraphy, DSDP Leg 33, Holes 315A, 317a. Initial Rep. Deep Sea Drill. Proj., 33: 369-81
Ogg, J., Agterberg, F. P. & Gradstein, F. M. 2004- The Cretaceous Period. In: Gradstein, F.M., Ogg, J. & Smith, A. (Eds.): A geologic time scale. 344–383, Cambridge University Press, Cambridge.
Peryt, D., Lamolda, M. A., 2002- Benthic foraminifers from the Coniacian- Santonian boundary interval at Olazagutia, Spain. In: Lamolda, M.A. (Comp.), Meeting on the Coniacian-Santonian Boundary, Bilbao, September14e16, 2002. Abstracts and Field Guide Book, p. 19.
Pessagno, E. A. Jr. & Longoria J. F., 1973a- Shore laboratory report on Mesozoic planktonic foraminifera, Deep Sea Drill. Proj Leg16. Ibid., 16: 893
Pessagno, E. A. Jr. & Longoria, J. F., 1973b- Shore laboratory report on Mesozoic Foraminiferida, Deep Sea Drill. Proj Leg16. Ibid17:891-4.
Postoma, J., 1971- Manual of Planktonic Foraminifera. Elsevier Publishing Co. Amsterdam, 420.
Premoli, Silva, I. & Sliter, W. V., 1995- Cretaceous planktonic foraminiferal biostratigraphy & evolutionary trends from the Bottaccione section, Gubbio, Italy. Paleontographia Italica 82, 89 pp.
Premoli-Silva, I. & Sliter, W. V., 1981- Cretaceous planktonic foraminifers from the Nauru Basin, Leg 61, Site 462 Western equatorial Pacific. Initial Rep. Deep Sea Drill Proj.,61: 423-437
Premoli-Silva, I. & Verga, D., 2004- Practical Manual of Cretaceous Planktonic Foraminifera. In: Verga, D. & Rettori, R., (Eds.): International school on Planktonic Foraminifera. 283 pp., Universities of Perugia &Milano, Tipografia Pontefelcino, Perugia
Robaszynski, F. & Caron, M., 1995- Foraminifers planktonique du cretace: Bulletine Society Geological of France , t.166, p.681-698
Robaszynski, F., Caron, M., 1979- Atlas de foraminife`rs planctoniques du Cre´tace´ moyen (Mer Boreale et Tethys), premie`re partie. Cahiers de Micropaleontologie 1 (1–185 pp.).
Sigal, J., 1977- Essai du zonation du Cretace mediterraneenne a l aide des foraminiferes planctoniquess. Geologie Mediterraneenne, 4: 99-108
Sliter, W. V., 1989- Biostratigraphic zonation for cretaceous planktonic foraminifera examinied in thin section: journal of foraminiferal Research V. no1 , p. 1-19
Wonders, A. A., 1979- Middle & Late Cretaceous pelagic sediments of the Umbrian sequence in the Central Appennines. Proc. Koninkl. Nederl. Akad Wetenschappen, ser. B, 82: 171-205
Wonders, A. A., 1980- Middle & late Cretaceous planktonic Foraminifera of the western Mediterranean area. Utrecht Micropaleontology Bulletin , 24 , 1-158
Zepeda, M. A., 1998- planktic foraminifera diversity, equitability & biostratigraphy of the uppermost Campanian-Maastrichtian, ODP Leg122, Hole 762,Exmoth plateau, NW Australia,eastern Indian Ocean.Cretaceous Reaserch ,19:117-152