بررسی تغییرات ژئوشیمیایی و جرم واحدهای مختلف بوکسیتی در کانسار بوکسیت سرفاریاب، استان کهگیلویه و بویراحمد با استفاده از رفتار ژئوشیمیایی عناصر Ti, Zr, Y و Al

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران، اهواز، ایران

2 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

3 گروه زمین‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی خرم آباد، خرم آباد، ایران

چکیده

بوکسیت سرفاریاب در 250 کیلومتری خاور اهواز، در محدوده استان کهگیلویه و بویر احمد در زون ساختاری زاگرس چین‌خورده ساده و در میان سازندهای سروک و ایلام تشکیل شده است. واحدهای بوکسیتی این کانسار از پایین به بالا عبارت است از: آهک سروک، آهک مارنی، آرژیلیت‌ها، بوکسیت پیزولیتی، بوکسیت زرد، بوکسیت قرمز و بوکسیت سفید. در این مطالعه برای تعیین فرایندهای شیمیایی دخیل در تشکیل بوکسیت سرفاریاب و نیز بررسی نقش و رفتار عناصر در فرایندهای هوازدگی و نحوه تبادلات شیمیایی آنها، از روش ژئوشیمیایی محاسبات تبادلات جرم استفاده شد. در این روش، مقادیر تبادل جرم عناصر مختلف نسبت به یک عنصر یا چند عنصر بی‌تحرک که بیشترین ثبات شیمیایی را طی فرایندهای هوازدگی از خود نشان می‌دهند، محاسبه شد. در این مطالعه از عناصر  به عنوان عناصر بی‌تحرک شاخص استفاده شد؛ نتایج به دست آمده نشان می‌دهد که عناصر طی فرایندهای حاکم، از محیط خارج شده وعناصرغنی شده‌اند. با توجه به مطالعات صورت گرفته چنین به نظر می‌رسد که ماده اولیه بوکسیت سرفاریاب، آرژیلیتی بوده که با توجه به برجازا بودن بوکسیت سرفاریاب، می‌توان‌ آهک سروک را که حاوی ذرات رسی است، منشأ این عناصر در نظر گرفت.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Geochemical and Mass Changes at the Sar-Faryab Bauxite Deposit, Kohgeloye and Bovair-Ahmad Province: Using Al, Ti, Zr and Y Geochemical Characteristics

نویسندگان [English]

  • A. Zarasvandi 1
  • H. Zamanian 2
  • E. Hejazi 3
  • A.H. Mansour 1
1 Department of Geology, Faculty of Earth Sciencees, Shahid Chamran University, Ahvaz, Iran
2 Department of Geology, Faculty of Sciencees, Lorestan University, Khoramabad, Iran
3 Department of Geology, Islamic Azad University, Khoramabad, Iran
چکیده [English]

The Sar-Faryab bauxite deposit is located in 250 km east of Ahvaz city in  Kohgeloye and Bovair-Ahmad Province, Iran. Structurally the deposit is located in the Zagros Simply Fold Mountain Belt and was formed between the Ilam and Sarvak Formations. The bauxite horizon in this deposit consists of marly limestone, argillite, oolitic-Pisolitic, yellow, red and white bauxite. This study uses the geochemistry of immobile elements (Al, Ti, Zr and Y) to trace the precursor rock of the bauxite deposit and to calculate the mass changes that took place during weathering and bauxitization. The result indicates that  elements are depleted and  elements are enriched during the weathering and bauxitization. Geochemical data show that argillaceous debris in the Sarvak limestone can be the source of the Sar-Faryab bauxite deposit.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Geochemical Variations
  • Bauxite
  • Sar-Faryab
  • Mass changes
References
Alavi, M., 1994- Tectonics of the Zagros orogenic belt of Iran: newdata and interpretations. Tectonophysics 229, 211–238.
Bárdossy, G., 1982- Karst Bauxites. Bauxite Deposits on Carbonate Rocks. Developments in Economic Geology, 14. Elsevier. 441 pp.
Dana, J. D, 2001- Manual of Mineralogy. John Wiley & Sons Inc., 583 pp.
Krauskopf, K. B., 1996- Introduction to Geochemistry. McGraw-Hill, 721 pp.
MacLean,W. H., Bonavia, F. F., Sanna, G., 1997- Argillite debris converted to bauxite during karst weathering: evidence from immobile element geochemistry at the Olmedo Deposit, Sardinia. Mineralium Deposita 32, 607–616.
MacLean, W. H., 1990- Mass change calculations in altered rock series. Mineralium Deposita. 25, 44–49.
MacLean, W. H. and Kranidiotis, P., 1987- Immobile elements as monitors of mass transfer in hydrothermal alteration: Phelps dodge massive sulfide deposit, Matagami. Quebec. Econ. Geol. 82, 951–962.
Zarasvandi, A., Charchi, A., Carranza. E. J. M., Alizadeh. B., 2008- Karst bauxite deposit in the Zagros mountain belt, Iran, Ore Geology Reviews,  32, P. 521-532.