گاه‌نگاری جوان‌ترین جنبش لرزه‌ای گسل فیروزکوه با استفاده از روش کربن14

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 پژوهشکده علوم‌زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران آزمایشگاه علوم‌زمین مونت‌پلیه، دانشگاه مونت‌پلیه، مونت‌پلیه، فرانسه

2 آزمایشگاه علوم‌زمین مونت‌پلیه، دانشگاه مونت‌پلیه، مونت‌پلیه، فرانسه

3 دپارتمان علوم‌زمین، دانشگاه اکسفورد، اکسفورد، انگلستان

4 سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

چکیده

گسل فیروزکوه در بیشتر بخش خود در لبه جنوبی دره فیروزکوه در باختر البرز مرکزی قرار دارد. گسل فیروزکوه با درازای 70 کیلومتر و راستای جنوب باختری-  شمال خاوری و سازوکار کار چپ‌گرد- کششی از جمله ساختارهای  گسله و مهم در ناحیه البرز مرکزی است. از این گسل در گذشته به عنوان گسل فشاری با شیب به سوی جنوب یاد شده است. پژوهش‌های پارینه لرزه‌شناسی و سن سنجی رادیوکربن در راستای گسل راستالغز – چپ‌گرد فیروزکوه نشانگر رخداد زمین‌لرزه‌های بزرگ در البرز مرکزی در طی هولوسن است. در این نوشتار داده‌های به دست آمده از یکی از دو ترانشه حفر شده با درازای 40 متر، پهنای 2 متر و ژرفای 4 متر واقع در خاور فیروزکوه ارائه می‌شود. در محلی که اثرات به جای مانده از آخرین زمین‌لرزه رخداده بر اثر جنبش گسل فیروزکوه در دومین ترانشه (F2) یافت شده است. رخداد آخرین زمین‌لرزه با اثرات به جای مانده از گسل‌خوردگی جوان بر روی نهشته‌های سطحی که خود به طور چینه‌ای پوشاننده آبرفت‌های دارای قطعاتی از استخوان‌های انسانی است، قابل رهگیری است. سن به‌دست آمده برای این قطعات استخوانی که در ژرفای70-60 سانتی‌متری ترانشه یافت شده است بر اساس روش کربن 14 برابر28  ± 1159سال (پیش از 1950 میلادی، BP) برآورد می‌شود. با توجه به نرخ لغزش برآورد شده در هر رخداد لرزه‌ای که از بررسی نگاشت (لوگ) پارینه لرزه‌شناسی دیواره خاوری ترانشه (F1) به دست آمده است، بزرگای برآورد شده برای هر لرزه کهن نزدیک به 7 است.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Chronology of Last Earthquake on Firouzkuh Fault using by C14

نویسندگان [English]

  • Hamid Nazari 1
  • J-F Ritz 2
  • R Walker 3
  • R Salamati 4
  • A Ghasemi 4
  • A Shafei 4
1 Research institute for Earth Sciences, Geological Survey of Iran, Tehran, Iran. Laboratoire Géosciences Montpellier, Université Montpellier, France.
2 Laboratoire Géosciences Montpellier, Université Montpellier, France
3 COMET, Department of Earth Sciences, University of Oxford, Oxford, UK
4 Geological Survey of Iran, Tehran, Iran
چکیده [English]

The Firouzkuh Fault in most of its extension is located at the southern side of Firouzkuh Valley in west of the Central Alborz.  It is a SW – NE prominent structure with a 70 km long on a sinistral –normal fault. It has been known as a south-dipping reverse fault.Paleoseismic analysis and C14 dating along the Firouzkuh left -lateral strike-slip fault indicate that Central Alborz has been shaken by large earthquakes during the Holocene. Here we present the data carried out of one of the two excavated trenches with 15 m long, 2m wide, ~ 4m deep in the east of Firouzkuh, where we found some evidence for last paleoearthquake associated to seismic re-activity  on Firouzkuh Fault in the second trench (F2) that dug across a gauge zone. The last event is evidenced by cutting young superficial deposit where this faulted unit stratigrafically covered alluvium deposits yielded dated human bones fragments. The bones found in 60-70cm-deep of trench which a C14 age of 1159 ± 28 BP. Regarding to estimated slips per event on paleoseismological log of eastern wall of trench F1, event magnitudes for each paleoearthquakes are M≈7.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Firouzkuh
  • Paleoseismology
  • Carbon 14
  • Trench
References
Aghanabati, A., Hamedi, A. R., (compilers) 1994- Gelogical map of Semnan quadrangle, GSI.
Allen, M. B., Ghassemi, M. R., Shahrabi, M. ,Qorashi, M., 2003- "Accommodation of late Cenozoic oblique shortening in the Alborz range, northern Iran." Journal of Structural Geology 25: 659-672.
Ambraseys, N. N., Melville, C. P., 1982- "A history of Persian earthquakes." Cambridge University press,New York: 219.
Ballato, P., Nowaczyk, N. R., Landgraf, A., Strecker, M. R., Friedrich, A. H., Tabatabaei, S., 2008- "Tectonic control on sedimentary facies pattern and sediment accumulation rates in the Miocene foreland basin of the southern Alborz mountains,northern Iran.",Tectonics,Vol. 27,TC6001,doi:10.1029/2008TC002278.
Berberian, M., Ghorashi, M., Shoja Taheri, J., Talebian, M., 1996- Seismotectonic and Earthquake-Fault hazard investigations in the Semnan region (In Persian), GSI. VII: 268.
Djamour, Y. , Bayer, R., Vernant, P. h., Hatam, Y., Ritz, J. F., Hinderer, J., Luck, B., Le Moigne, N., Sedighi, M., Boy, J. P., 2008- " The present-day deformation in Alborz (Iran) depicted by GPS and gravity observations.", SGF, 6-7 October, Paris.
Jackson, J., Priestley, K., Allen, M., Berberian, M., 2002- "Active tectonics of the South caspian Basin." Geophys. J. Int. 148: 214-245.
Nazari, H., 2006- Analyse de la tectonique recente et active dans l'Alborz Central et la region de Teheran:Approche morphotectonique et paleoseismologique. Science de la terre et de l'eau. Montpellier, Montpellier II: 247.
Nazari, H., Ritz, J-F, Talebian, M., Moosavi, A., 2005- Seismotectonic map of the Central Alborz (1:250,000). Tehran, GSI.
Ritz, J. F., Balescu, S., Soleymani, S., Abbassi, M., Nazari, H., Feghhi, K., Shabanian, E., Tabassi, H., Farbod, Y., Lamothe, M., Michelot, J. L., Massault, M., Chery, J., Vernant, P., 2003- Determining the long-term slip rate along the Mosha Fault,Central Alborz,Iran. 4th. Internatinal Conferance on Seismology and Earthquake Engeneering, (See 4), Tehran,Iran.
Talebian, M.,Ghorashi, M., Nazari, H., 2008- Seismotectonic map of the Central Alborz (1:750,000). (Proof copy) Tehran, GSI.
Yousefi, E., Friedberg, J. L., 1977- Aeromagnetic map of the Amol quadrangle. Tehran, GSI.