فصلنامه علمی علوم زمین

فصلنامه علمی علوم زمین

تفسیر داده‌های مغناطیسی ذخیره آهن اجت‌آباد، شمال خاور سمنان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
علی مرادزاده 1
فرامرز دولتی ارده جانی 2
بیت الله طیبی 2
1 *دانشکده مهندسی معدن و ژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران
2 دانشکده مهندسی معدن و ژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران
10.22071/gsj.2010.56987
چکیده
تعدادی ذخیره آهن در شمال و شمال خاور سمنان وجود دارد که در هیچ‌یک از آنها اکتشاف نظام‌مند (systematic) صورت نگرفته است. ذخیره آهن اجت‌آباد در 63 کیلومتری شمال خاور سمنان در جنوب جاده سمنان- دامغان، یکی از این ذخایر است که به تازگی برای اکتشاف آن، برداشت‌های منظم مغناطیس‌سنجی در 1200 نقطه در محدوده‌ای به وسعت 36 هکتار صورت گرفته است. نقشه‌های تهیه شده شدت میدان کل، وجود چند بی‌هنجاری را در زونی با روند شمال خاور- جنوب باختر نشان می‌دهد که آثار این بی‌هنجاری‌ها، در نقشه‌های باقی‌مانده میدان مغناطسی به‌صورت برجسته در 7 محل مورد تأیید قرار می‌گیرد. با انجام مدل‌سازی‌های عددی دو و سه بعدی، می‌توان اطلاعات کمی و کیفی بیشتری از بی‌هنجاری‌های شناسایی شده به‌دست آورد. برای نیل به این هدف، از نقشه بی‌هنجاری باقی‌ مانده روند سطحی مرتبه 7 که به کمک نرم افزار Modelvision Pro به دست آمده، استفاده شده است. بررسی نشان می‌دهد که نتایج مدل‌سازی‌های دو و سه بعدی غالباً یکدیگر را تأیید کرده و علاوه بر آن با نتایج حفاری‌های موجود نیز تطابق خوبی دارند. همچنین نتایج به دست آمده نشان می‌دهند که بی‌هنجاری‌های موجود به‌صورت مجزا از هم بوده و بجز یک مورد، همگی در ژرفای کمتر از 35 متری قرار دارند.
کلیدواژه‌ها
بی‌هنجاری
کانسار آهن
مغناطیس‌سنجی
نقشه میدان باقی‌مانده مغناطیسی
مدل‌سازی دو و سه بعدی
کتابنگاری
سازمان زمین‌شناسی، 1384- نقشه زمین‌شناسی جام در مقیاس 1:100000.
قربانی، م.، 1381- دیباچه‌ای بر زمین‌شناسی اقتصادی ایران. سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی، پایگاه ملی داده‌های علوم زمین کشور، گزارش 2.
مرادزاده، ع.، دولتی ارده ‌‌جانی، ف.، آگاه، آ. و طباطبایی رئیسی، س. ه.، 1384- اکتشاف تله‌های هیدروکربوری طبس با روش جدید وارون‌سازی سه بعدی داده‌های گرانی. مجله فیزیک زمین و فضا، جلد31، شماره 2، ص 34-23.
مرادزاده، ع.، دولتی ارده‌ جانی، ف.، 1385 - طرح پژوهشی اکتشاف و مدل‌سازی داده‌های مغناطیسی کانسار آهن اجت آباد سمنان. دانشگاه صنعتی شاهرود، 81 صفحه

مرادزاده، ع.، دولتی ارده جانی، ف.، و طیبی، ب.، 1385- تفسیر کیفی داده‌های مغناطیسی کانسار آهن اجت آباد سمنان. بیست و پنجمین همایش علوم زمین، ص 107.

 
 
References
Belich, A.I., & Bragin, Y.D., 1993- Ore deposits of Iran (in Russian).
Encom Technology Pty Ltd, 2003- Reference Manual of Modelvision Pro Microsoft.
Li, Y. & Oldenburg, D.W., 1998-3D inversion of gravity data. Geophysics, 63: 109-119.
Pilkington, M., 1997- 3D magnetic imaging using conjugate gradients. Geophysics, 623: 1132-1142. 
Telford, W.M., Geldart, L.P. & Sheriff, R.C., 1991- Applied geophysics, 2nd edition, Cambridge Unversity Press.
فصلنامه علمی علوم زمین
دوره 18، شماره 71
بهار 1388
صفحه 63-68