مطالعه لرزه‌خیزی تهران بزرگ و مجاورت آن با استفاده از داده‌های ثبت شده در شبکه لرزه‌نگاری شهر تهران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله، تهران، ایران

2 مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات،‌تهران، ایران

4 سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران، تهران، ایران

چکیده

از تاریخ خرداد 1383 تا آذر 1387 فعالیت لرزه‌ای بسیار کمی در مجاورت گسل‌های شمال تهران، طالقان، کهریزک و محدوده شهر تهران ثبت شده است. در مقابل، فعالیت لرزه‌ای در امتداد گسل‌های مشا، گرمسار، کندوان و گسل‌های حاشیه جنوبی دریای خزر قابل توجه است. به طور کلی شاهد کاهش فعالیت لرزه­ای در منطقه البرز مرکزی از طول جغرافیایی º51 خاوری به سمت باختر هستیم. دو زمین‌لرزه در باختر شهر تهران با ژرفاهای 15 و 17 کیلومتر تعیین محل شده‌اند که یکی از آنها دارای سازوکار کاملاً امتدادلغز می‌باشد. لرزه‌خیزی قابل توجهی در امتداد گسل مشا بویژه در مجاورت شهرهای دماوند و بومهن و منطقه لواسانات بزرگ ثبت شده است. سازوکارهای محاسبه شده در امتداد این گسل ترکیبی از حرکات امتداد‌لغز و معکوس را نشان می‌دهد که بر حرکت فشاری- عبوری گسل مشا با مؤلفه چیره امتداد لغز چپگرد و ادامه این نوع حرکت تا منطقه لواسانات در جنوب انتهای خاوری گسل شمال تهران دلالت می‌کند. تعیین محل دقیق تعدادی از وقایع، نشانگر وقوع وقایع در بازه ژرفای 4 تا 32 کیلومتر است. به طور کلی سازوکارهای تعیین شده در منطقه، ترکیبی از سازوکارهای امتداد لغز و معکوس هستند و به نظر می‌رسد هرچه از حاشیه جنوبی البرز به سمت شمال ایران مرکزی پیش می‌رویم سازوکارهای معکوس، بیشتر چیره می‌شوند که می‌تواند نشان‌دهنده جدایش لغزش در حاشیه جنوبی البرز باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Seismicity of Tehran City Region and its Vicinity Based on Tehran City Seismic Network (TCSN) Data

نویسندگان [English]

  • F. Yamini-Fard 1
  • A. S-Moradi 2
  • M. Hosseini 3
  • R. Norouzi 4
1 International Institute of Earthquake Engineering and Seismology, Tehran, Iran
2 Institute of Geophysics ,University of Tehran, Tehran, Iran
3 Islamic Azad University, Science and Research Campus, Tehran, Iran
4 Tehran Disaster Management and Mitigation Organization, Tehran, Iran
چکیده [English]

From June 2004 to December 2008 low seismic activity was recorded near North-Tehran, Taleghan and Kahrizak faults and inside of Tehran city. In contrast, seismic activity along Mosha, Garmsar and North-Alborz faults is considerable. Generally seismic activity decreases from 51 degrees longitude to west. Two earthquakes with 15 and 17 km depth were located in the west of Tehran city. The calculated focal mechanism for one of them is pure strike-slip. High seismic activity is observed along Mosha fault close to Damavand, Boumehen cities and Lavasant-e-Bozorg region. Calculated focal mechanisms along this fault includes both strike-slip, and reverse mechanisms that implies transpression motion, dominantly left-lateral slip along this fault that continued to Lavasanat region in south of the eastern end of the North Tehran fault. Precise location of some events shows depth range of 4-32 km. Generally, calculated focal mechanisms in studied region include both strike-slip and reverse mechanisms and seems that in southern part, approaching Central Iran, reverse mechanisms are dominant. It implies slip partitioning in southern margin of Central Alborz.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Tehran City
  • Fault
  • Seismicity
  • focal mechanism
  • Slip partitioning
References
Abbasi, M.R., E. & Shabanian Boroujeni., 2005- Determination of stress state and direction by inversion of fault-slip data in the southern of flank of Central Alborz, Geosciences, 12: 2-17.
Alavi, M., 1996- Tectonostratigraphic synthesis and structural style of the Alborz mountain system in northern Iran, J. Geodyn., 21: 1-33.
Allen, M.B., Ghassemi, M.R., Shahrabi, M., Qoraishi., M., 2003- Accomodation of late Cenozoic oblique shortening in the Alborz range, northern Iran, J. Struct. Geol., 25: 659-672.
Ambraseys, N.N., Melville, C.P., 1982- A history of  Persian Earthquakes. Cambridge Earth Science Series. CambridgeUniversity Press, London, 212 p.
Ashtari, M., Hatzfeld, D., Kamalian, N., 2005- Microseismicity in the region of Tehran, Tectonophysics, 395: 193-208.
Berberian, M., 1994- Natural hazards and the first earthquake catalog of Iran. Vol. 1: historical hazards in Iran prior 1900, I.I.E.E.S. report.
Berberian, M. & Yeats, R.S., 1999- Patterns of historical earthquake rupture in the Iranian plateau, Bull. Seism. Soc. Am., 89: 120-139.
Brunet, M.F., Korotaev, M.V., Ershov, A., Nikishin, A.M., 2003- The south Caspian basin: a review of its evolution from subsidence modeling, Sediment. Geol. 156: 119-148.
Engdahl, E.R., Van der Hilst, R.D., Buland, R.P., 1998- Global teleseismic earthquake relocation with improved travel times and procedures for depth determination, Bull. Seism. Soc. Am., 88: 722,-743.
Harvard, 2002- Department of Geological Sciences, Centroid Moment Tensor catalogue, available on line at: http://www.seismology.harvard.edu/CMTsearch.html.
Havskov, J., Ottemöller, L., 2005- SEISAN: the earthquake analysis software, version 8.1.
Lienert, B.R., Berg, E., Frazer, L.N., 1986- Hypocenter: An earthquake location method using centered, scaled, and adaptively least squares, Bull. Seism. Soc. Am., 76: 771-783.
Ritz. J.F., Balescu, S., Soleymani, S., Abbasi, M., Nazari, H., Feghhi, K., Shabanian, E., Tabbassi, H., Farbod, Y., Lamothe, M., Michelot, J.,L., Massault, M., Chéry, J., Vernant, P., 2003- Determining the long-term slip rate along the Mosha fault, Central alborz, Iran. Implications in Terms of Seismic Activity, S.E.E. 4 meeting, Tehran, 12-14 May.
Ritz, J.F., Nazari, H., Ghassemi, A., Salamati, R., Shafei, A., Soleymani, S., Vernant, P., 2006- Active transtension inside central Alborz: A new insight into northern Iran-southern Caspian geodynamics, Geology, 34: 477-480.
Sengor, A.M.C., Altiner, D., Cin, A., Ustaomer, T., Hsu, K.J., 1988- Origin and assembly of the Tehyside orogenic collage at the expense of GondwanaLand. In: Audley-Charles, M.G., Hallam, A. (Eds.), Gondwana and Thetys., Geol. Soc. London Spec. Publ., 37: 119-181.
Snoke, J.A., Munsey, J.W., Teague, A.G., Bollinger, G.A., 1984- A program for focal mechanism determination by combined use of polarity and SV-P amplitude ratio data, Earthquke notes, 55: p15.
Tatar, M., Jackson, J., Hatzfeld, D., Bergman, E., 2007- The 2004 May Baladeh earthquake (Mw 6.2) in the Alborz Iran: overthrusting the SouthCaspianBasin margin, partitioning of oblique convergence and the seismic hazard of Tehran, Geophys. J. Int., 170, 249-261.
Vernant, P. et al., 2004a- Contemporary crustal deformation and plate kinematics in Middle East constrained by GPS measurements in Iran and northern Oman, Geophys. J. Int., 157: 381-398.
Vernant, P. et al., 2004b- Deciphering oblique shortening of central Alborz in Iran using geodetic data, Earth Planet. Sci. Lett., 223: 177-184.