موازنه تفسیر مقاطع لرزه‌نگاری و استفاده از آن برای کاهش خطا در تفسیرهای لرزه‌نگاری، با مثالی از ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 شرکت ملی نفت ایران، مدیریت اکتشاف، تهران، ایران

2 مؤسسة ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

چکیده

      یکی از وظایف مفسر لرزه‌نگاری، تفسیر ساختارهای زمین‌شناسی است که در اعماق زمین قرار دارند. این ساختارها معمولاً نقشی اساسی در اکتشاف و تولید ذخایر هیدروکربنی ایفا می‌کنند. از آنجا که داده‌های لرزه‌ای همیشه کیفیت خوبی ندارند باید به گونه‌ای تفسیر نهایی را معتبر و قابل قبول کرد. یکی از راه‌های بهبود کیفیت تفسیر لرزه‌ای ساختارهای زمین‌شناسی، به حالت اولیه باز گرداندن (restoration) تفسیر ساختار برای درک شکل آن قبل از دگرشکلی است. بهترین راه برای شرح این مطلب، استفاده از معادلات تبدیل است که انتقال و چرخش جسم صلب و همچنین دگرشکلی را با هم لحاظ می‌کند. یک مقطع لرزه‌ای (seismic section) قابل بازگشت به حالت اولیه، معمولاً می‌تواند به وسیله روش‌های مختلفی به حالت اولیه بازگردانده شود و روش‌های مختلف تا حدی هندسه‌های متفاوتی ارائه می‌دهد. این بدان معنی است که استفاده از هرکدام از روش‌های بازگرداندن، لزوماً هندسه پیش از دگرشکلی را به طور دقیق ارائه نمی‌دهد. اما به هر حال، بازگرداندن به هر شیوه‌ای انجام شود، می‌تواند تفسیر حاصل را معتبر و قابل اطمینان سازد. هدف از این مطالعه، معرفی موازنه تفسیر مقاطع لرزه‌نگاری و استفاده از آن برای کاهش خطا در تفسیرهای لرزه‌نگاری است. به همین منظور، بر روی تفسیر یک مقطع لرزه‌نگاری نمونه از داده‌های لرزه‌نگاری سه بعدی دو میدان نفتی در خاور خوزستان، عمل موازنه طولی و سطحی صورت گرفت. بر این اساس تفسیر اولیه بهبود یافت و در نهایت
 با تفسیر اولیه مقایسه شد. به دلیل وجود داده‌های سطحی، چاه‌های فراوان و مقاطع عمقی لرزه‌ای کنترل شده به وسیله اطلاعات چاه‌ها در میدان‌های نفتی
 مورد نظر، عمل موازنه پاسخ مناسبی ارائه داد. برای موازنه تفسیر مقاطع لرزه‌نگاری در این منطقه، سه روش طولی-خطی (line-length)، برش ساده قائم (vertical simple shear) و لغزش خمشی (flexural slip) مقایسه و بر اساس محاسبات، روش لغزش خمشی به عنوان روش بهینه انتخاب شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Balancing of Interpretation of Seismic Sections and its Application to Decrease the Errors in Seismic Interpretations:an Example from Iran

نویسندگان [English]

  • H. Sa’adatnia 1
  • A. Javaherian 2
  • I. Abdollahi Fard 1
  • M. R. Ghassemi 3
1 Exploration Directorate, National Iranian Oil Company, Tehran, Iran
2 Institute of Geophysics, University of Tehran, Tehran, Iran
3 Geological Survey of Iran, Tehran, Iran
چکیده [English]

      One of the duties of seismic interpreter is interpretation of the geological structures likely to be found at deeper levels. Such constructions form a key to the understanding of regional tectonics and they often play a vital role in industry. The exploration for oil and gas in particular requires the best possible control on underground structures in order to locate drill holes for exploration investigation or for producing wells. Because the primary data are always incomplete and may be in part contradictory, the final interpretation should be at least geometrically validated. A powerful and independent test for the validity of a structural interpretation is the restoration of the structure to the shape it had before deformation. Restoration is a fundamental test of the consistency of the interpretation. It is best described by transformation equations which incorporate rigid translation and rotation plus deformation. A map or cross section can usually be restored by methods based on more than one kinematic model, and different methods will produce somewhat different restored geometries. It follows that any given restoration doesn’t necessarily represent the exact pre-deformation geometry. The internal consistency of the restoration by any technique constitutes a validation of the interpretation. In this study, the main aim is introducing the balancing of seismic interpretation and its application to decrease the errors of interpretation. For this purpose, length and area balancing were done at a sample seismic cross section from 3D seismic data of two oilfields at the East of Khuzestan (SW Iran). As a result, the primary interpretation was corrected and finally the corrected interpretation was compared with primary interpretation. For balancing of seismic sections in this area, the flexural slip technique is selected as optimum technique through testing line-length, vertical simple shear and flexural slip techniques. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Balancing
  • Balancing methods
  • Restoration
  • 3D-seismic sections
  • Folding
  • Zagros
سعادت‌نیا، ح.، 1383- بالانس طولی و سطحی تفسیر لرزه‌نگاری سه بعدی منطقه کرنج و پارسی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد ژئوفیزیک (گرایش لرزه شناسی)، مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران.
سعادت‌نیا، ح.، جواهریان، ع.، عبداللهی فرد، ا. وکاظمی، ک.، 1384- انتخاب روش بهینه برای موازنه طولی و سطحی تفسیر لرزه‌نگاری سه بعدی دو تاقدیس نفتی در شرق خوزستان: فصلنامه علوم زمین، زمستان 84، 15 (58)،  46-58.
 
 
References
Bucher, W. H., 1933- The deformation of the Earth’s crust, Princeton UniversityPress, Princeton, New Jersey.Chamberlain, R. T., 1910- The Appalachian folds of Central Pensylvanian:  Geol., 18, 228-251.
Dahlstrom, C. D. A., 1969- Balanced cross-sections: Canadian J. Earth Sci., 6, 743-757.
De Paor, D. G., 1990- Cross-section balancing in space and time. in: Petroleum and  tectonics in mobile belts (J. Letouzey, Ed.) Editions Technips, Paris, 149-154.
Elliott, D., 1983- The construction of balanced cross-sections: J. Struct. Geol., 5, 101.
Endignaux, L. & Mugnier, J. L., 1990- The use of a forward kinematic model in theconstruction of balanced cross-sections: Tectonics, 9, 1249-1262.
Geiser, J., Geiser, P. A., Kligfield, R., Ratliff, R. & Rowan, M., 1988-New applications of section construction: strain analysis, local balancing and  subsurface fault prediction: Mountain Geologist, 25 (2), 47-59.
Gougel, J., 1962- Tectonics, W. H. Freeman, San Francisco.
Groshong, R. H, 1999- 3-D structural geology: A practical guide to surface and  subsurface map interpretation, Chapter 8,    Springer-Verlag, Heidelberg, 324 p.
Hindlea, D., Kleyb, J., Onckenc, O., Sobolevc, S., 2005- Crustal balance and crustal flux from shortening estimates in the central Andes: Earth and Planetary Science Letters 230, 113– 124.
House, N., 2004- Depth reckoning speaks Volumes: AAPG Explorer (Geophysical  Corner column, May 2004).
Mitra, S. & Namson, J., 1989- Equal-area balancing: J. Am. Sci., 289, 563-599.
Ramsay, J. G. & Huber, M. I., 1983- Techniques of modern structural geology, Vol. 1. Academic Press, New York.
Suppe, J., 1983- Geometry and kinematics of fault-bend folding: J. Am. Sci., 283, 684-721.
Wickham, J. & Moeckel, G., 1997- Restoration of structural cross-sections: J. Struct. Geol., 19, 975-986.
Woodward, N. B., Gray, D. R. & Spears, D. B., 1986- Including strain data in balanced cross-sections: J. Struct. Geol., 8, 313-324.
Wu, S., Yu, Z., Zhang, R., Han, W. & D., 2005- Mesozoic–Cenozoic tectonic evolution of the Zhuanghai area, Bohai-Bay Basin, east China, the application of  balanced cross-sections: J. Geophys. Eng., 2, 158-168.