ایجاد بانک اطلاعات ژئومورفولوژی – زیست‌محیطی دماوند تحت WebGIS

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی،تهران، ایران.

2 گروه اطلاعات زمین مرجع سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران.

3 گروه جغرافیای طبیعی دانشگاه تهران، تهران، ایران.

4 دانشکدة زمین شناسی، پردیس علوم، دانشگاه تهران،تهران، ایران

چکیده

مخروط آتشفشان دماوند، یکی از پدیده­های مهم زمین‌شناسی ایران است. به رغم مطالعه‌های گسترده درباره این مخروط آتشفشانی، اطلاعات موجود از آن دارای مشکلاتی به شرح زیر می­باشند: به‌صورت پراکنده موجود هستند، قابل استفاده مستقیم در سامانه‌‌های اطلاعاتی (مانند GIS) نیستند، دسترسی به آنان دشوار بوده و گاهی غیرقابل دسترس می­باشند؛ به‌علاوه مطالعه‌های دقیق و روشنی از ویژگی‌های ژئومورفولوژی- زیست محیطی دماوند در اختیار نیست.  هدف از این مقاله، ایجاد بانک اطلاعات ژئومورفولوژی و زیست‌محیطی دماوند و انتشار آن تحت WebGIS است. در این پروژه تحقیقاتی، ابتدا اطلاعات مکانی و توصیفی مورد نیاز شناسایی، سپس با بهره­گیری از نقشه­های موجود، تصاویر ماهواره­ای، عکس­های هوایی و عملیات میدانی اطلاعات مورد نیاز تولید و  تکمیل شدند. در مرحله بعد بانک اطلاعاتی مورد نظر ایجاد و اطلاعات در آن ذخیره‌سازی شد. سپس یک سیستم WebGIS تعاملی (Interactive ) طراحی و در سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور پیاده‌سازی شد و در نهایت بانک اطلاعاتی مذکور از طریق آن انتشار یافت. هم‌اکنون WebGIS دماوند از طریق اینترنت سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور قابل دسترس بوده و امکان اتصال آن به اینترنت برای دسترسی عموم به اطلاعات به‌صورت مستقیـم ( (On lineنیز وجود دارد. ایجاد چنین بانک اطلاعاتی برای دیگر اطلاعات مرتبط با علوم زمین و انتشار آن از طریق WebGIS به‌عنوان جدیدترین و مطرح‌ترین فناوری به اشتراک گذاری داده­های مکانی، می­تواند عمده مشکلات مربوط به این اطلاعات، از ­نظر پراکندگی و دشواری دسترسی و استفاده از آنان را مرتفع سازد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Design and Implementation of Damavand Geomorphologic-Environmental Database Using WebGIS

نویسندگان [English]

  • A. Mansourian 1
  • M. Zareinejad 2
  • E. Moghimi 3
  • S. Omidian 4
1 K.N.Toosi University of Technology, Tehran, Iran
2 GIS group in Geological Survey of Iran, Tehran, Iran
3 Natural Geography Department of Tehran University, Tehran, Iran
4 School of Geology, College of Science, University of Tehran , Tehran, Iran
چکیده [English]

Damavand volcano is one of the most important geological features in Iran. Although a variety of studies are available about  this volcano, there are different problems associated with existing data from Damavand including: they are not stored in a consistent and organized way, they are not directly applicable in users' information systems (such as GIS), and they are not easily accessible and sometimes not accessible to users. In addition, clear and accurate studies about geomorphological-environmental specifications of Damavand are not still available. Considering these facts, this paper aims to describe design and implementation of Damavand geomorphological-environmental database and then disseminating it using WebGIS. In this research project, firstly, required spatial and attribute data were identified. Then, using available maps, satellite imageries, aerial imageries, and field works, required data were produced, completed and complemented. After that, the proposed database was designed and implemented and finally the mentioned data were stored in the database. By conducting these stages, the Damavand geomorphological-environmental database was established. At the next stage, an interactive WebGIS was designed and implemented in Geological Survey of Iran (GSI). At the last stage, the database was linked to the WebGIS and disseminated via that. At the time of writing this paper, the Damavand WebGIS and hence the geomorphological-environmental database is accessible via GSI intranet. The WebGIS can also be connected to internet in order to make the database accessible for public. Establishing such database for other geological-related datasets and its dissemination using WebGIS can significantly resolve current problems associated with these datasets from storage, accessibility and applicability perspectives.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Database
  • Geomorphologic
  • Environmental data
  • Damavand volcano
  • WebGIS
امامی، م.، 1368 - گزارش آتشفشان دماوند و بررسی فعالیت احتمالی آن، تهران، سازمان زمین‌شناسی کشور .
ایران­نژادی، م.، 1371- مطالعه پترولوژی آتشفشان دماوند، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید بهشتی، گروه  زمین­شناسی، صفحه 10 .
باشکوه، ب.، 1381- دگرسانی گرمایی در شرق یخچال یخار و جایگاه آن در تاریخچه تکوین آتشفشان دماوند، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران، گروه  زمین­شناسی، صفحه 106 .
پندآموز، ع.، 1377- تعیین جایگاه روانه­های بازالتی در توالی آتشفشان دماوند، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران، گروه  زمین­شناسی، صفحه 124 .
حاجی­سلطان، ع.، 1379- پتروگرافی، پترولوژی و تهیه نقشه لیتولوژی آتشفشان دماوند، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شمال، گروه زمین­شناسی، صفحه 25 .
سازمان زمین­شناسی و اکتشافات معدنی کشور- نقشه­های زمین­شناسی دماوند، شرق­تهران، آمل، بلده در مقیاس 1:100000.
سازمان هواشناسی کشور، آمار و اطلاعات ایستگاه کلیماتولوژی رینه، دوره 25 ساله(1980 تا 2005)، www.weather.ir
درویش­زاده، ع.، 1365- اصول آتشفشان­شناسی، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، صفحه307.
کوک،آریو. و دورکمپ،جی.سی.، 1377- ژئومورفولوژی و مدیریت محیط، جلد اول، ترجمه شاپور گودرزی، انتشارات سمت، صفحه 17-9 .
علایی طالقانی، م.، 1382 -  ژئومورفولوژی ایران، تهران، نشر قومس، صفحه118.
مقیمی،الف.، 1385- ژئومورفولوژی شهری، انتشارات دانشگاه تهران، صفحه 2 .
معتمد، الف.، مقیمی، الف.، 1378- کاربرد ژئومورفولوژی در برنامه­ریزی، تهران، انتشارات سمت، صفحه 11-3.
وزیری، ف.، 1382- هیدرولوژی کاربردی در ایران شناسایی مقدماتی یخچال­های طبیعی ایران، انتشارات سازمان مدیریت و برنامه­ریزی کشور،صفحه 122.
 
References          
Allenbach, P., 1966- Geologie und petrography des Damovand und seiner umgeurg (Zentral-Elburz), Iran, Geologisches Institue, ETH-Zurich, Mitteiling N. 63, Pages 72-78
Bellinger, G., Castro, D. & Mills, A., 2004 - Data, Information, Knowledge, and Wisdom. Available http://www.system-thinking.org/dikw/dikw.htm
Brousse, R., Moine Vaziri, H., 1982- L'association shoshonitique du Damovand (Iran).     Sonferdruck aus der Geologischen Rundschau, Band 71, p 687-699.
Christa, E., 1940- Ueber kristallisattion in magmatischen Gesteinen persiens. Min. pet. Mitt. , p 51.
Davidson, J., Hassanzadeh, J., Berzins, R., Stockli, D., Bashukooh, B., Turrin, B. & Pandamouz, A., 2004- The geology of Damavand volcano, Alborze Mountains, northern Iran, Bulletin of Geological Society of America, January/February, v.116, no 1/2, p 16-29.
Dunfey, R. I., Gittings, B. M. & Batcheller, J. K., 2006- Towards an open architecture for vector GIS, Journal of Computers & Geosciences, Volume 32, Issue 10, Pages 1720-1732
Elmasri, R. & Navathe, S.B. ,2000- Fundamental of Database Systems, third edition, Addison-Wesley, USA, 565 pages.
Frehner, M. & Brandli, M., 2006- Virtual database: Spatial analysis in a Web-based data management system for distributed ecological data, Journal of Environmental Modelling & Software, 21, Pages 1544-1554.
Peng, Z. R. & Tsou, M. H., 2003- Internet GIS: distributed geographic information services for the internet and wireless networks, Wiley: John Wiley & Sons, Inc.
Stocklin, J., 1968- Structural history and tectonics of Iran, A review, Mmer. Assoc. Petrol. Geologists Bull. K. 52, No.7, p 1229-1258.