الگوی دگر‌شکلی در زاگرس مرتفع باختری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه پیام نور ساری، ساری، ایران

2 پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله، تهران، ایران

3 دانشگاه پل سزان، مارسی، فرانسه

چکیده

این مطالعه ناحیه بین  ′30     º 51-º50  در امتداد کمربند چین‌خورده و رانده زاگرس را در بر می‌گیرد.  الگوی دگرشکلی در کمربند زاگرس مرتفع به‌خاطر همگرایی مورب صفحه عربی نسبت به ایران مرکزی به صورت تسهیم کرنش کامل (Complete strain partitioning) مطرح شده است. در این الگو گسل عهد حاضر زاگرس (MRF) در حاشیه شمالی کمربند، از نظر سینماتیکی تمام مؤلفه جابه‌جایی به موازات کمربند ناشی از حرکت مورب صفحه عربستان را جذب می‌‌کند و گسل زاگرس مرتفع (HZF) به همراه دیگر گسل‌ها و چین‌خوردگی‌ها، پذیرای مؤلفه عمود بر کوهزاد جابه‌جایی  در این حرکت است. با استفاده از وارون سازی خط لغزش‌هایی که اغلب بر صفحات گسلی که رسوبات جوان کنگلومرای بختیاری را در امتداد گسل زاگرس مرتفع متأثر ساخته، نقش بسته، تنسور تنش و شکل نسبی بیضوی تنش (R) در 29 ایستگاه محاسبه شده است. شواهد زمین‌ریختی و سینماتیک گسل نشان دهنده آن است که بخش اعظم گسل زاگرس مرتفع دارای مؤلفه امتداد لغز است. بر اساس این سینماتیک، گسل زاگرس مرتفع نیز در انتقال دگر شکلی مؤلفه موازی کوهزاد زاگرس مشارکت می‌کند. در نتیجه ساز وکار جدید تشخیص داده شده، تسهیم کرنش از نوع بخشی (Partial strain partitioning) را برای زاگرس مرتفع باختری پیشنهاد می‌کند. انتقال دگرشکلی مؤلفه موازی کوهزاد توسط گسل عهد حاضر و زاگرس مرتفع، ممکن است دلیلی موجه برای کاهش آهنگ لغزش در امتداد گسل عهد حاضر پس از  سازماندهی دوباره  برخورد مورب صفحه عربستان باشد.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Deformation Pattern in Western High Zagros

نویسندگان [English]

  • Z. Malekzadeh 1
  • M. R. Abbassi 2
  • O. Bellier 3
  • C. Authemayou 3
  • I. Shabanian 3
1 Payam-e-Nour university of Sari, Sari, Iran
2 International Institute of Earthquake Engineering and Seismology, Tehran, Iran.
3 Paul Cezanne University, France
چکیده [English]

      The present study covers the area between 500E to 510, 30`E of the Zagros Fold-and-Thrust Belt. The deformation pattern of west High Zagros Belt (HZB) has been considered to reflect a complete strain partitioning due to the Arabian oblique plate convergence and Central Iran. In this context the NW-SE trending Main Recent Fault (MRF) acts as rear boundary of the belt, kinematically taking up the strike-parallel component of oblique plate motion of Arabia, whereas the High Zagros Fault (HZF) with the same fault trend as MRF accommodates the orogen-normal shortening due to this movement. Using fault-slip inversion on fault planes mostly affecting the Bakhtiary conglomerate (Plio-Pleistocene in age) along the HZB, the deviatoric stress tensor and its shape factor (R) calculated at 29 stations. The geomorphic evidences and the fault kinematics show that the major parts of the HZF are consistent with strike-slip kinematics. This implies that the HZF also accommodates some part of strike-parallel component of oblique convergence collision.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Zagros
  • Main Recent Fault
  • Strain partitioning
  • Oblique convergence
  • High zagros Fault
  • Fault slip
عباسی، م.ر. ، شبانیان بروجنی، ا.، 1384- تعیین وضعیت تنش به روش برگشتی از صفحه های گسلی لبه جنوبی البرز مرکزی. علوم زمین شماره 55
عباسی، م.ر.، فربد، ی.، 1383- مقدمه ای بر تعیین وضعیت تنش به کمک روش برگشتی صفحه های گـسلی و خط خش های مربوطه. علوم زمین  شماره 54
 
References
Alavi, M.,1994 - Tectonics of the Zagros orogenic belt of Iran: New data and interpretations, Tectonophysics, 229, 211 – 238.
Allen, M. B., Jackson, J. & Walker, R., 2004 - Late Cenozoic re-organization of the Arabia-Eurasia collision and the comparison of short-term and longterm deformation rates, Tectonics, 23, TC2008, doi:10.1029/2003TC001530.
Angelier, J. , 1984- Tectonics analysis of slip data sets, J. Geophys. Res., 89, 5835 – 5848.
Authemayou, C. et al., 2007- Quaternary slip-rates along the Kazerun and the Main Recent Faults: evidence for slip partitioning in the Zagros fold and thrust belt.
Authemayou, C., Bellier, O. , Chardon, D. , . Malekzadeh, Z. & Abbassi, M., 2005a- Role of the Kazerun Fault system in active deformation of the Zagros Fold-and-Thrust belt (Iran), C. Acad. Sci., Geoscience, 337, 539-545
Authemayou, C., D. Chardon, O. Bellier, Z. Malekzade, I. Shabanian & M. Abbassi, 2005- Late Cenozoic Partitioning of oblique plate convergence in the Zagros Fault-and-Thrust belt (Iran), Tectonics, VOL. 25, TC3002, doi:10.1029/2005TC001860.
Bachmanov, D. M., Trifonov, V. G., Hessami,K. T., Kozhurin,A. I., Ivanova, T. P., Rogozhin, E. A., Hademi, M. C. & Jamali, F. H., 2004-- Active faults in the Zagros and central Iran, Tectonophysics, 380, 221 – 241.
Baker, C., Jackson,J. & Priestley, K. ,1993- Earthquakes on the Kazerun line in the Zagros Mountains of Iran: Strike-slip faulting within a fold-and-thrust belt, Geophys. J. Int., 115, 41 – 61.
Bellier, O. & Zoback, M., 1995- Recent state of stress change in the Walker Lane zone, western Basin and Range province, United States, Tectonics, 14, 564 – 593.
Berberian, M., 1995- Master blind thrust faults hidden under the Zagros folds : active basement tectonics and surface morphotectonic, Tectonophysics, 241, 193-224.
Berberian, M. & King, G. C. P., 1981-Towards a paleogeography and tectonic evolution of Iran,Can. J.Earth Sci.,18,210 – 285.
Blanc, E. J.-P., Allen, M. B., Inger, S. & Hassani , H., 2003- Structural styles in the Zagros Simple Folded Zone, Iran, J. Geol. Soc. London, 160, 401 – 412.
Carey, E., 1979- Recherche des directions principales de contraintes associe´es au jeu d’une population de failles, Rev. Geol. Dyn. Geogr. Phys., 21, 57 – 66.
Jackson, J. A. & McKenzie, D. P., 1988- The relationship between plate motion and seismic moment tensors, and the rates of active deformation in the Mediterranean and Middle East, Geophys. J. R. Astron. Soc., 93, 45 – 73.
McQuarrie, N., Stock, J. M., Verdel,  C. & Wernicke, B. P., 2003- Cenozoic evolution of Neotethys and implications for the causes of plate motions, Geophys. Res. Lett., 30(20), 2036, doi:10.1029/ 2003GL017992.
Mercier, J., L., Carey-Gailhardis, E. & Se´brier, M., 1991- Paleostress determinations from fault kinematics: Application to the Neotectonics of the Himalayas-Tibet and the central Andes, Philos. Trans. R. Soc. London, 337, 41 – 52.
Molinaro, M., Guezou, P. J. C., Frizon de Lamotte, D. & Eshraghi , S. A., 2005a- The structure and kinematics of the south-eastern Zagros foldthrust belt, Iran: From thin-skinned to thick-skinned tectonics, Tectonics, 24, TC3007, doi:10.1029/ 2004TC001633.
Molinaro, M., Zeyen, H. & Laurencin , X., 2005b- Lithospheric structure underneath the south-eastern Zagros Mountains, Iran: Recent slab break-off?, Terra Nova, 17, 1–6.ntinental tectonics in aftermath of plate tectonics, Nature, 335, 131-137, 1988.
Navabpour, P., Angelier, J., Barrier ,E., 2007- Cenozoic post-collisional brittle tectonic history and stress reorientation in the High Zagros Belt (Iran, Fars Province), Tectonophysics, 432, 101–131
Reilinger, R. et al., 2006- GPS constraints on continental deformation in the Africa-Arabia-Eurasia continental collision zone and implications for the dynamics of plate interactions Journal of Geophysical Research, VOL. 111, B05411, doi:10.1029/2005JB004051.
Sepehr, M. & Cosgrove , J. W., 2005- Role of the Kazerun Fault zone in the formation and deformation of the Zagros Fold-Thrust Belt, Iran, Tectonics, 24, TC5005, doi:10.1029/2004TC001725.
Stoneley, R., 1981- The geology of the Kuh-e Dalneshin area of southern Iran, and its bearing on the evolution southern Tethys, J. R. Soc. London, 138, 509 – 526.
Talebian, M. & Jackson, J., 2004 - A reappraisal of earthquake focal mechanisms and active shortening in the Zagros Mountains of Iran, Geophys. J. Int., 156, 506 – 526.
Talebian, M. & Jackson,  J., 2002- Offset on the Main Recent Fault of the NW Iran and implications for the late Cenozoic tectonics of the Arabia Eurasia collision zone, Geophys. J. Int., 150, 422 – 439.
Tatar, M., Hatzfeld, D., Martinod,  J. Walpersdorf, A., Ghafori-Ashtiany,  M. & Chéry, J., 2002- The present-day deformation of  the central Zagros from GPS measurements, Geophys. Res. Lett., 29(19), 1927, doi:10.1029/2002GL015427.
Tchalenko, J. S. & Braud , J., 1974 - Seismicity and structure of Zagros (Iran): The Main Recent Fault between 33_ N and 35_N, Philos. Trans. R. Soc. London, 277, 1 – 25.
Vernant, P., et al., 2004- Contemporary crustal deformation and plate kinematics in Middle East constrained by GPS measurements in Iran and northern Oman, Geophys. J. Int., 157, 381 – 398
Walpersdorf, A., Hatzfeld, D., Nankali, H., Tavakoli, F., Nilforoushan, F., Tatar, M., Vernant, P., Chéry J. & F. Masson, 2006- Difference in the GPS deformation pattern of North and Central Zagros (Iran), Geophysical Journal International, in press.
Westaway, R., 1994- Present-day kinematics of the Middle East and easter Mediterranean, J. Geophys. Res., 99, 12,071 – 12,090.
Yamini-Fard, F., Hatzfeld, D., Tatar, M. & Mokhtari, M., 2006- Microseismicity on the Kazerun fault system (Iran): Evidence of a strike-slip shear zone and a thick crust, Geophys. J. Int., in press.