مقایسه اقتصادی دو روش سمنتاسیون و استخراج حلالی برای بازیابی مس از محلول فروشویی شده (لیچ) کانسارهای اکسیده مس طارم سفلی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشکده معدن، بخش کانه آرایی، دانشگاه صنعتی امیر کبیر، تهران، ایران

چکیده

       کانسارهای مس طارم سفلی از مجموعه کانسارهایی است که در زون طارم قرار دارد و شامل چندین کانسار مس اکسیده بوده که از معروف‌ترین آنها می‌توان به سه کانسار چیذه، آقدره و یمقان اشاره کرد. در این مقاله به مقایسه اقتصادی دو روش سمنتاسیون و استخراج حلالی برای بازیابی مس از محلول فروشویی شده این کانســــارها پرداخته شده است. برای ارزیابی اقتصادی، به علت گوناگونی کانســــارها از نظر میزان ذخیره و ظرفیت تولید، دو ظرفیت تولید (ظرفیت بالا: 2000 تن ظرفیت پایین: 90 تن کانسنگ در روز) دو روش فروشویی (لیچینگ) و دو روش بازیابی در نظر گرفته شــد. با در نظر گرفتن این سه عملیات (ظرفیت تولید، روش فروشویی و روش بازیابی) در مجموع 8 گزینه ارزیابی شد. هزینه‌های سرمایه‌ای با استفاده از روشهای مرتبه بزرگی(قانون شش دهم) و هزینه عملیاتی با توجه به نتایج آزمایشها برآورد شد. برای مقایسه اقتصادی از روش NPV (ارزش فعلی خالص) استفاده شد. نتایج ارزیابی نشان داد که ارزش فعلی خالص گزینه ظرفیت بالا، بیش از ظرفیت پایین و ارزش فعلی خالص گزینه‌های فروشویی همزنی بیشتر از فروشویی حوضچه‌ای است. همچنین مشخص شد که ارزش فعلی خالص سمنتاسیون در ظرفیت پایین بیشتر از استخراج حلالی بوده در حالی که در ظرفیت بالا، عکس این مطلب صادق است. بنابراین، برای ظرفیتهای کوچک‌تر یا مساوی 90 تن کانسنگ در روز، روش ارجح بازیابی از محلول از نظر اقتصادی، سمنتاسیون است ولی برای ظرفیتهای بزرگ‌تر یا مساوی 2000 تن کانسنگ در روز روش استخراج حلالی مناسب است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparison of Economics of Cementation and Solvent Extraction for Recovery of Copper from Tarom Sofla Oxidized Copper Leach Solutions

نویسندگان [English]

  • M. Salari Rad
  • M. Irannejad
  • M.A. Mohammadi
Faculty of Mining, Mineral Processing Department, Amir Kabir University of Technology, Tehran, Iran
چکیده [English]

        The Tarom Sofla copper ore zone includes several oxidized copper ore deposits, the most famous being Cheeseh, Aghdarreh and Yamaghan deposits. In view of the diversity of  reserves and productivity of ore deposits in the area, two production capacities ( high : 2000 tpd and low : 90 tpd) , two leaching processes and two methods of recovery were considered to compare the economics of cementation vs. solvent extraction for recovering copper from leach solutions of these ores. Taking all the three parameters (production capacity, leaching processes and methods of recovery) into consideration eight alternatives were evaluated. Capital costs were estimated by employing order of magnitude calculations while operating costs were estimated by scaling up lab- scale costs. Economic comparison was made by the NPV method.
The results showed that the NPV of the high capacity model was higher than the low capacity model while vat leaching has a lower NPV than agitation leaching. Similarly it was shown that cementation for the low capacity model has a higher NPV than solvent extraction while for the high capacity model the order is reversed. Hence it is concluded that for capacities less than or equal to 90 tpd cementation is the economically preferable method for recovering copper from leach solutions but for capacities greater than  or equal to 2000 tpd solvent extraction is the better option.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Tarom Sofla copper ore zone
  • Oxidized copper ores
  • Recovery of solution
  • Economic comparison
  • Cementation
  • Solvent extraction

شاهوردی، ا.، 1383- "مطالعه امکان‌سنجی لیچینگ کانسارهای اکسیده مس طارم سفلی"، پروژه کارشناسی ارشد دانشکده مهندسی معدن و متالورژی، دانشگاه صنعتی امیرکبیر.

فضلوی، ع.، 1380- "اقتصاد معدن(بررسی فنی و اقتصادی پروژه‌های معدنی)"، انتشارات دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره).

محمدی، م.آ.، 1383- "مطالعات امکان‌سنجی بازیابی مس از محلول لیچ کانسار مس اکسیده طارم سفلی"، پایان‌نامه کارشناسی ارشد فرآوری، دانشکده معدن، متالورژی و نفت، دانشگاه امیر کبیر.

References

CHEMICAL ENGINEERING WEB SITE, WWW.CHE.COM DECEMBER 2005.

Jackson, E., 1986- “Hydrometallurgical Extraction and Reclamation”, ELLIS Wood Limited and John Wiley & Sons.

Lewis, F.M. and Bhappu, R.B., 1976- “Economic Evaluation of Available Processes for Treating Oxide-Copper Ores”, International journal of mineral processing, vol.3, pp 133-150.

Mular, A.L., 2002- “Mineral Processing Plant Design, Practice and Control proceeding”,  SME.

Sudderth, R.B., 1973- “Liquid Ion Exchange-Electrowinning vs Cementation: An Economic Analysis”, Symposium on Solution Mining, pp 354 – 377.