سنگ‌زایی گرانیتوییدهای پتاسیک مجموعه نفوذی کال کافی (شمال خاوری انارک) با استفاده از شاخصهای کانی‌شناسی و ژئوشیمیایی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکده علوم پایه‌، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

3 بخش علوم زمین، دانشگاه ناروتو- ژاپن

چکیده

مجموعه گرانیتوییدی کال کافی ( شمال خاوری انارک) در زون ساختاری ایران مرکزی موسوم به بلوک یزد قرار دارند. این مجموعه، متشکل از طیف ترکیبی گسترده‌ای از گابرو تا گرانیت قلیایی با سن ائوسن میانی است. بررسیهای سنگ‌نگاری، ژئوشیمیایی و کانی‌شناسی نشانگر آن است که گرانیتوییدهای پتاسیک به‌عنوان یکی از اعضای این مجموعه، ویژگیهای متمایزی را از خود نشان می‌دهند. از نظر ژئوشیمیایی گرانیتوییدهای پتاسیک با مقادیر بالاتر پتاسیم و مقادیر پایین‌تر سدیم،کلسیم، تیتانیم، باریم‌، استرانسیم و عناصر خاکی کمیاب از دیگر واحدهای کال کافی قابل تفکیک است. همچنین گرانیتوییدهای پتاسیک دارای ویژگی آهنی هستند، حال آن که دیگر واحدهای نفوذی مجموعه کال کافی از ماهیت منیزیمی برخوردارند. فراوانی پایین عناصر خاکی کمیاب در گرانیتوییدهای پتاسیم بالا حاکی از آن است که این سنگها نمی‌‌توانند توسط فرایند تفریق ماگمایی با دیگر واحدها مرتبط باشند. این امر می‌‌تواند نشانگر نقش متفاوت فرایندهای سنگ‌زایی در شکل‌گیری آنها باشد. گرانیتوییدهای پتاسیک احتمالاً از ذوب بخشی سنگهای پوسته‌ای به‌وجود آمده‌اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Mineralogical-Geochemical characteristics of Potassic Granitoid in regard with other Granitoid in Kal-e Kafi complex (NE. Anarak )

نویسندگان [English]

  • J. Ahmadian 1
  • M . H. Emami 2
  • M. R . Ghorbani 1
  • M . Murata 3
1 Faculty,of Basis Sciences, Tarbiat Modarres University, Tehran, Iran
2 Geological Survey of Iran, Theran, Iran
3 Department of Geosciences, Naruto University of Education
چکیده [English]

     Kal-e Kafi granitoid complex is a part of Central Iranian structural zone called Yazd block. This complex is composed of a wide spectrum of plutonic rocks ranging from gabbro to alkalike granite with age range of Upper Eocene-Lower Oligocene. Potassic granitoid shows geochemical and mineralogical characteristics distinct from other plutonic rocks in the complex. The potassic granitoids are peralkaline and ferroan while other plutonic rocks in the complex are alkaline to calc-alkaline and magnesian. With respect to REE abundances and patterns, the potassic rocks of the complex are different from other Kal-e Kafi granitoids. Low REE abundances of the potassic granitoids indicate that the rocks could not be related to other plutonic bodies through magmatic differentiation. This would probably demonstrate that different petrogenetic processes were involved in petrogenesis of the potassic granitoids. The potassic granitoids are likely to be the consequence of crustal partial melting.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Potassic Granitoid
  • Kal-e kafi
  • Magmatic differentiation
  • Partial Melting
  • REE Pattern
  • Iran
کتابنگاری

احمدیان، ج.، امامی‌، م. ه.،  قربانی، م. ر.، لطفی، م .، 1383-  معرفی گرانیتوییدهای پتاسیک در مجموعه ولکانو - پلوتونیک کال‌کافی ( شمال خاوری انارک) و نحوه تشکیل آنها، بیست و سومین گرد‌همایی علوم زمین، خلاصه مقالات .

باباخانی، ع .، رادفر ، ج.، مجیدی، ج .، 1378- مطالعات زمین‌شناسی واکتشافات طلا، مس و سایر عناصر فلزی در نواحی کال کافی- خونی ،  طرح اکتشاف سراسری ذخایر معدنی                                                                                                                                                                                  

References

Adib, D., 1972- Mineralogische untersuchungen in der oxydations-zone der lagerstatte Tschah–Khuni , Anarak ,Zentral Iran,Inaugural- Dissertation , Heidelberg – Tehran , 194P.

Aistov, L., Melnikov, B., Krivyakin, B., Morozov, L., 1984 -Geology of the Khur area (central Iran), Explanatory text of the Khur quadrangle map 1:250,000

Alavi, M., 1991-  Sedimentary and structural characteristics of the paleo – Tethys remnants in northeastern  Iran,Geol . Soc. of Amer. Bull., 103: 983 –9

Bullen, T. D. & Clynne, M. A., 1990 -Trace element and isotopic constraints on magmatic evolution at Lassen center,J.of Geophysical Research 95:19671- 19691   

Cerny, P., Chapman, R., Masau, M., 2000- Two-Stage exsolution of a Titanian phase in Niobian Rutile (Sc,Fe3+) (Nb,Ta) O4  From Southern Norway, Can.Mineral.,38:907-913

Eggins , J. & Hensen, B. J., 1987- Evolution of mantle – derived Augite–Hypersthene granitoid by Crystal–Liquid differentiation: Eastern Australia, Lithos, 20:295-310

Foster, M. D.,1960- Interpretation of the composition of trioctahedral micas , U.S. Geol.Surv.Prof .Pap.,354B:11-49

Frost , B. R., Barnes, C. G., Collins, W. J., Arculus , R.J., Ellis, D. J. & Frost , C. D., 2001- A geochemical classification for granitic rocks,J.of  Petrology ,42 ,11:2033-2048

Hoskin, P. W. O., Kinny, P. D., Wyborn, D. & chapple, B.W., 2000- Identifying accessory mineral saturation during differentiation in granitoid magma:An integrated approach, J. of petrology , 41, 1365-1395

Leake, B .E., Wolley, A. R., Arps,C. E. S., Birch, W. D.,Gilbert, M. C., Grice, J. D., Hawthorne, F. C., Kato, A., Kisch , H. J., Krivovichev , V. G., Linthout, K., Laird ,J. ,Mandarino, J., Maresch, W. V.,  Nickel, E. H., Rock, N. M. S., Schumacher, J.C., Smith D. C., Stephenson, N. C. N., Ungaretti, L., whittaker, E. J. W .& Youzhi, G., 1997- Nomenclature of Amphiboles , Report of the subcommittee on Amphiboles of the international Mineralogical Association commission on new minerals and mineral names , Eur. J.Mineral , 9:623-651

Liegeois, J. P., Navez, J., Hertogen, J., Black, R., 1998- Contrasting Origin of post – collisional high –K calc-alkaline and Shoshonitic versus alkaline and peralkaline granitoids . The use of sliding normalization, Lithos, 45:1-28

Nakamura, N., 1974 - Determination of REE, Ba, Mg, Na and K in carbonaceous and ordinary chondrites. Geochimica et Cosmichimica Acta 38: 757-775.

Pitcher, W. S., 1997- The nature and origin of granite, 2ndedition, chapman and Hall, 387P.

Reyre, D. & Mohafez, S., 1972- A first contribution of the NIOC-ERAP agreements to the knowledge of Iranian geology,edition Technips Paris ,58P.

Stocklin, J., 1968- Structural history and tectonics of Iran; A review,AAPG ,52,7:1229-1258

Thuy,N. T. B., Satir, M., Siebel, W., Vennemann, T. 8 Long, T. V., 2004- Geochemical and isotopic constraints on the petrogenesis of granitoids from the Dalat zone , Sothern Vietnam, J.of Asian Earth Sciences,23:467-482.

Wones, D. R., 1989- Significance of the assemblage titanite + magnetitet    + quartz in granitic rocks, Am. Mineral. 74:744-749

Wu, F., Jahn, B., Wilde, S. A., Lo, C., Yui, T., Lin, Q., Ge, W. & Sun, D., 2003- Highly FractionatedI-type granites in NE china (1): geochronology and petrogenesis , Lithos , 66:241 – 273

Yakovenko,V., Chinakov , I., Kokorin ,Yu. & Krivyakin , B.,  1981- Report on detailed geological prospecting in Anarak Area ( Kal-e Kafi-Khoni Locality). V/O << Technoexport >>, Rep. No.13, Moscow, 293 P.