کانی‌شناسی نهشته‌های گل سرشور منطقه تفرش، استان مرکزی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه بوعلی سینا، دانشکده علوم پایه، گروه زمین‌شناسی، همدان، ایران

2 مرکز علوم و فنون پیشرفته و تحقیقات زیست محیطی، کرمان، ایران

چکیده

در این مقاله‌،کانسارگل سـرشـور در منطقه تفـرش، استان مرکزی، مـورد مطالعه قرارگرفته است. این مواد بخشی از سازند تخریبی سرخ زیرین متعلق به الیگوسن است که برای رسیدن به آنها چاههایی تا ژرفای 30 مترحفر می‌شود. ستبرای لایه گلی در نقاط مختلف متفاوت بوده و از 1 سانتی‌متر تا 2 متر تغییر می‌کند. رنگ گل سبز زیتونی بوده، دارای لمس صابونی است و با جذب آب به حالت خمیری و ژله‌ای تبدیل می‌شود. از این خمیر و ژله به عنوان شامپو برای شستشوی سر و حتی بدن و نیز برای درمان برخی از بیماریهای جلدی مانند کهیر و جوش استفاده می‌شود. مطالعه دانه‌سنجی نشان می‌دهدکه 3/92 درصد از نمونه گل سرشــــــور کوچک‌تر از 2 میکرون است. تجزیه‌های شیمیــــایی، XRD و IR این بخش از نمونه بیانگر وجود حدود 91 درصد مخلوط لایه نامنظــــم ایلیت ـ اسمکتیت دوهشت وجهی با بار لایه‌ای بالا و 9 درصد کائولینیت است.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Mineralogy of Shampoo-clay Deposit in Tafresh Area, Central Province

نویسندگان [English]

  • B. Rafiei 1
  • A. Amini Manesh 2
1 Department of Geology, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran
2 International Center of Sciences, High Technology and Environmental Sciences, Kerman, Iran
چکیده [English]

Mineralogy of clay deposits named Gel-E-Sarshour, mainly mined in CentralProvince, Tafresh area, has been studied. This material is mined from Oligocene Lower Red Formation in wells up to 30 m depth. Clay layers have different thicknesses from 1 cm to 2 m in different parts. It comes in olive green and has a soapy touch. The clay will change to paste if mixed with water and used mainly as shampoo as well as treatment for some of the skin diseases. Grain size analysis has shown that  92.3% of the material is <2μ. XRD, IR and chemical analysis have established that the main constituents of < 2μ fractions of Gel-E-Sarshour are: 91 % high layer charge, dioctahedral mixed-layered illite/smectite and 9 % kaolinite.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Shampoo clay
  • Tafresh
  • X-ray diffraction
  • Infrared
  • Chemical analysis
References
Adriano, D. C. ,1986 - Trace Elements in the Terrestrial Environment. Springer-Verlag, New York.
Bergaya, F., Vayer, M.,1997- CEC of clays: measurement by adsorption of a copper ethylenediamine complex, Applied Clay Science, 12, 275-280.
Geological Survey of Iran, Geological Map of the Tafresh area, Iran ,1977.
Jackson, M. L., 1979- Soil Chemical Analysis-Advanced course (2nd edn), Published by author.
Mahjoory, R. A.,1996-Occurrence and mineralogy of a deposit of shampoo-clay in southern Iran,Applied Clay Science,11,      69-76.
Moore, D. M., Reynolds, R. C., 1989- X-Ray Diffraction and the Identification and Analysis of Clay Minerals, OxfordUniversity Press, New York.
Ross, C. S., Hendricks, S. B., 1945- Minerals of the montmorillonite group,U.S. Geol. Survey Professional Paper, 205-B, 23-79.
Russell, J. D. & Fraser, A. R., Infrared method. In: Wilson , M. J. (Ed.), 1994 - Clay Mineralogy: Spectroscopic and Chemical Determinative Methods, Chapman & Hall, London.
Środoń, J., 1980- Precise identification of illite/smectiti interstratifications by X-ray powder diffraction, Clay and Clay Minerals, 28,401-411.
Weir, A. H., Ormerod, E. C. and E1-Mansey, M. I. ,1975- Clay mineralogy of sediments of the western Nile Delta, Clay Miner., 10 , 369-386.