محیط رسوبی و چینه نگاری سکانسی نهشته های آسماری در میدان نفتی هفتکل (چاه 28) واقع در فرو افتادگی دزفول و مقایسه آن با میدان نفتی مسجدسلیمان (چاه 186)، استان خوزستان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم پایه دانشگاه آزاد اسلامی واحد زاهدان، زاهدان، ایران

2 گروه زمین شناسی دانشکده علوم پایه دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان

3 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

4 استادیار، گروه زمین‎شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد زاهدان، زاهدان، ایران

چکیده

این مطالعه سعی دارد تا با مطالعه مغزه ها و مقاطع نازک سازند آسماری در چاه 28 میدان هفتکل محیط رسوبی و چینه نگاری این نهشته ها بازسازی شده و با توالی آسماری چاه 186 میدان نفتی مسجد سلیمان تطابق به عمل آید. در این مطالعه تعداد 18 ریز رخساره کربناته، 1 ریز رخساره کربناته/ انیدریت و2 رخساره میکروسکوپی مخلوط کربناته–آواری، تشخیص داده شد که در 6 مجموعه رخساره ای دسته بندی شده اند. این مجموعه های رخساره ای در یک رمپ کربناته یکنواخت تشکیل می شده اند. تطابق بین مجموعه های رخساره ای و فراوانی آنها در این دو میدان نشان می دهد که میدان نفتی هفتکل در بخش کم عمق تر و میدان نفتی مسجدسلیمان در بخش عمیق تر اآن قرار داشته اند. یافته های چینه نگاری سکانسی نشان می دهد که می توان برای توالی آسماری در چاه مورد مطالعه در میدان هفتکل، 6 سکانس رسوبی در نظر گرفت. تلفیق این اطلاعات با پیشینه بیو استراتیگرافی توالی در چاه 28 میدان هفتکل نشان می دهد که سکانس های رسوبی 1 و 2 را به آشکوب آکیتا نین و سکانس های 3 الی 6 را به آشکوب بوردیگالین نسبت داد. تطابق این سکانس ها با سکانس های مسجدسلیمان نیز نشان می دهد که می توان 4 سکانس توالی آسماری در این چاه را به اشکوب بوردیگالین نسبت داد. این تطابق نشان می دهد که شیب رمپ کربناته به سمت میدان نفتی مسجدسلیمان بوده است. سکانسهای بوردیگالین این توالی بر اثر پدیده ائو استازی بوجود آمده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Sedimentary Environment and Sequence Stratigraphy of Asmari Formation in Haftkel oilfield, (well no. 28), Dezfool Embaymen, and comparing it whit Asmari Formation in Masjed-I-Soleiman oilfield (well no. 186) , Khuzestan Province

نویسندگان [English]

  • Mohammad Lorstani 1
  • Abdolhosein kangazian 2
  • Amrolah Safari 3
  • M.R Noura 4
1 Geology Department, Science Faculty, Azad university, Zahedan branch, Zahedan, Iran
2 Geology Department, Since Faculty, Azad university, Isfahan (Khorasgan) branch
3 Department of Geology, Science Faculty, Isfahan university, Isfahan, Iran
4 Assistance Professor, Department of Geology, Islamic Azad University, Zahedan Branch, Zahedan, Iran
چکیده [English]

In this study, the subsurface sedimentary successions of the Asmari Formation have been studied using cores and thin sections obtained from the well no. 28 of Haftkel and correlated with well no. 186 of Masjed-I-Soleiman oilfields data. in this study,18 carbonate and 1 carbonate/evaporate microfacies and 2 noncarbonated microscopic facies were recognized. These microfacies and microscopic facies were grouped in 6 facies associations (include: Tidal Flat, Lagoon, Bar, Restricted marine, Open marine, and Mid ramp). Obtained facies associations, comparing them with standard facies models and statistical analyses, indicate that Asmari Formation was deposited in the inner and middle of a homoclinal carbonate ramp. Correlating Asmari association facies in Haftkel and Masjed-I-Soleiman oilfields showed that Haftkel oilfield has been in the shore-ward and Masjed-I-Soleiman oilfield has been in sea-ward of that ramp. Sequence stratigraphy studies express that the succession of Haftkel oilfield could be discriminated to six third order deposition sequences (Sq1- Sq6). Incorporation of the sequence stratigraphy criteria of Asmari successions in this oilfield with its previous biostratigraphy data reviles that Sq1 and Sq2 occurred during Aquitanian time and Sq3 to Sq6 during Burdigalian age. Correlating of Asmari sequences of this oilfield with the Asmari sequences of Masjed-I-Soleiman, based on cyclostratigraphy data, show the sequences of Masjed-I-Soleiman occurred in Burdigalian time. Also the correlation expresses the steep of proposed ramp was toward Masjed-I-Soleiman area. The sequence correlation with global sea level fluctuations shows Burdigalian depositional sequences occurred based on eustasy in these oilfields.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "Sequence Stratigraphy"
  • "Sedimentary Environment"
  • "Asmari Formation"
  • Haftkel oilfield"
  • "Masjed-I-Soleiman oilfield"

کتابنگاری

ابوالقاسمی، ل.، میرزایی محمودابادی، ر. و گرگیج، م. ن.، ۱۳۹۰- ریزرخساره‌ها و محیط‌های رسوبی سازند های جهرم و آسماری در منطقه استهبان، اولین همایش ملی زمین‌شناسی ایران، شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز.

آزادبخت، ر.، وزیری‏مقدم، ح.، طاهری، ع. و امیری‎بختیار، ح.، 1389- زیست‎چینه‌نگاری و پالئواکولوژی سازند رازک در جنوب خاوری جهرم (برش الگو). فصلنامه زمین‌شناسی ایران، شماره 14، سال 4، صص. 101 تا 115.

امین‏رسولی، ه.، لاسمی، ی.، قماشی م. و طاهری، ش.، 1391- رخساره‏های مرز سازندهای پابده و آسماری در برش کوه آسماری: گواهی بر ناپیوستگی مرز روپلین- شاتین در ایران. فصلنامه علوم زمین، شماره 83، سال 21، صص. 59 تا 66.

آورجانی، ش.، محبوبی، ا. و موسوی حرمی، س. ر.، 1390- ریزرخساره‌ها، محیط رسوبی و چینه‌نگاری سکانسی رسوبات الیگو-میوسن (سازند آسماری) در میدان کوپال، فرو افتادگی دزفول. فصلنامه زمین‌شناسی ایران، شماره 19، سال 5، صص. 45 تا 60.

دهقان‌زاده، م.، موسوی، م. ر.، آدابی، م. ح. و صادقی، ع.، 1395- مطالعه محیط رسوبی و چینه‌نگاری سکانسی سازند آسماری در میادین‌نفتی لالی، کارون و مسجد‌سلیمان. مجله زمین‌شناسی کاربردی پیشرفته، شماره 19، صص. 98 تا 113.

رحمانی، ع.، 1390- چینه‎شناسی سازند آسماری در تاقدیس‌های بنگستان و خویز و میدان‌نفتی پارسی، پایان نامه دکترا، زمین‌شناسی دانشگاه اصفهان، 210 ص.

سلطانی، ب.، رحیم‎پور بناب، ح.، رحمانی، ع. و سفیداری، ا.، 1396- ارتباط بین دیاژنز و چینه‌نگاری سکانسی و تأثیر آن بر روی کیفیت مخزنی سازند آسماری در میدان نفت سفید. سومین همایش انجمن رسوب‏شناسی ایران، مدیریت اکتشاف شرکت ملی نفت ایران، تهران.

کاویانپور سنگنو، م.،  نامداریان، ا.، موسوی حرمی، س. ر.، محبوبی، ا.، امیدپور، ا. و کدخدایی ایلخچی، ع.، 1392- شناسایی و تفکیک بافت بلور انیدریت در رخساره‌های رسوبی سازند آسماری، میدان منصوری، فروافتادگی دزفول. مجله بلورشناسی و کانی شناسی ایران، شماره 2، سال 21، صص. 343 تا 354.

کیمیاگری، س. م.، وزیری‎مقدم، ح.، طاهری، ع. و امیری‌بختیار، ح.، 1385- رخساره‌های زیستی میکروسکوپی و محیط های رسوبی سازند آسماری در ناحیه لالی (شمال مسجد سلیمان). مجله پژوهشی علوم پایه دانشگاه اصفهان (ویژه‎نامه زمین‌شناسی)، شماره 1، سال 23، صص. 210 تا 223.

مطیعی، ه.، 1374- چینه‌نگاری زاگرس. سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، 536 ص.

نادرپور، ز.، محسنی، ح.، حیدری، خ. و خدابخش، س.، 1386- میکرو فاسیس، بیواستراتیگرافی و محیط رسوبی سازند آسماری میدان ‌نفتی هفتکل(جنوب باختری ایران)، سازمان زمین‌شناسی و اکتشاف معدنی کشور، بیست و ششمین گردهمایی علوم زمین.

 

References

Aghaei, A., Mahboubi A. and Moussavi-Harami, R., 2013- Facies analysis and sequence stratigraphy of an Upper Jurassic carbonate ramp in the Eastern Alborz range and Binalud Mountains, NE Iran. Facies, V. 59, No.4, pp 883-889.

Alonzo, D. and Atteiga, J. A., 1986- Deposition, Diagenesis, and Porosity Relationships Within Noodle Creek Limestone (Wolfcampian), Rough Draw Field, Fisher County, Texas. AAPG Bultin.

Alsharhan, A. S. and Kendall, C. G. St. C., 2003- Holocene coastal carbonates and evaporates of the southern Arabian Gulf and their ancient analogues: Earth Science Review, V. 61, p. 191-243.

Amirshahkarami, M., 2013- Microfacies correlation analysis of the Oligocene-Miocene Asmari Formation, in the central part of the Rag-e-Safid anticlinal oil field, Zagros Basin, south-west Iran. Turkish Journal of Earth Sciences, V. 22, p 204-219.

Amirshahkarami, M., Vaziri-Moghaddam, H. and Taheri, A., 2007- Sedimentary facies and sequence stratigraphy of the Asmari Formation at Chaman-Bolbol, Zagros Basin, Iran. Journal of Asian Earth Science, V. 29, p 947–959.

Bates, R. L. and Jackson, J. A., 1980- Glossary of Geology, 2nd.Ed. Am. Geol., Institute, pp. 751.

Bordenave, M. L. and Hegre, J. A., 2005- The influence of tectonics on the entrapment of oil in the Dezful Embayment, Zagros fold belt, Iran. Journal of Petroleum Geology 28(4):339-368.

Buxton, M. W. N. and Pedley, H. M., 1989- A standardized model for Tethyan Tertiary Carbonates ramps. Journal of the Geological Society, London, V.146, p 746- 748.

Catuneanu, O., 2006- Principles of Sequence Stratigraphy. Elsevier, New York.

Catuneanu, O., Galloway, W. E., Kendall, C. G., Miall, A. D., Posamentier, H. W., Strasser, A. and Tucker, M. E., 2011- Sequence Stratigraphy: Methodology and Nomenclature. News of Stratigraphy, V.44, p 173-245.

Dumoulin, J. A., Whalen, M. T. and Harris, A. G., 2006- Litofacies, Age, and Sequence Stratigraphy of the Carboniferous Lisburne Group in the Skimo Creek Area, Central Brook Range: U.S. Geological Survey Professional Paper 1739–B. U.S. Geological Survey in Alaska, pp:64.

Dunham, R. J., 1962- Classification of Carbonate Rocks According to depositional Texture, in: Classification of Carbonate Rocks, a symposium ed. W .Ham. AAPG, Mem.I, .p108-121.

Edgell, H. S., 1997- Significance of reef limestones as oil and gas reservoirs in the Middle East and North Africa. 10th Edgeworth David Symposium, University of Sydney.

Embry, A. F., 2009- Practical Sequence Stratigraphy. Canadian Society of Petroleum Geologists, Online at www.cspg.org, 79 p.

Emery, D. and Myers, K. J., 1996- Sequence Stratigraphy: Blackwell, Science, Oxford, 297 p.

Flugel, E., 2010- Microfacies of carbonate Rocks Analysis, interpretation and Application. Springer-Verlag, New York, pp.976.

Friedman, G. M., 1965- Terminology of crystallization textures and fabrics in sedimentary rocks. Journal of Sedimentary Petrology, V. 35, p 643 – 655.

Geel, T., 2000- Recognition of Stratigraphic Sequence in Carbonat Platform and Slop: Empirical Models Based on Microfacies Analysis of Paloogene Deposits in Southestern Spain. Palaeogeography Palaeoclimatology Palaeoecology, 155, 211-238.

Haq, B. U. and Al-Qahtani, A. M., 2005- Phanerozoic cycles of sea-level change on the Arabian Platform. GeoArabia, vol. 10 (2), p. 127-160.

Hardenbol, J., Thierry, J., Farley, M. B., Jacquin, T., de Graciansky, P. C. and Vail, P., 1998- Mesozoic and Cenozoic sequence chronostratigraphic framework of European basins, in Graciansky, P. C. et al (eds.), Mesozoic and Cenozoic Sequence Stratigraphy of European Basins, SEPM Special Pub. #60, pp. 3-13, charts 1-8.

Insalaco, E., Virgone, A., Courme, B., Gaillot, J., Kamali, M., Moallemi, A., Lotfpour, M., Monibi, S., 2006- Upper Dalan Member and Kangan Formation between the Zagros Mountains and Offshore Fars, Iran: Depositional System, Biostratigraphy and Stratigraphic Architecture. GeoArabia, V.11, p 74-176.

Kangazian A. and Pasandideh M., 2016- Sedimentary Environment and Sequence Stratigraphy of the Asmari Formation at Khaviz Anticline, Zagros Mountains, Southwest Iran. Open Journal of Geology, 6, 87-102.

Koeshidayatullah, A., Al-Ramadan, K., Cantrell, D. L., 2013- Miocene Carbonate Microfacies Distribution of Tendehantu Formation, Mangkalihat Peninsula: Approach of Reservoir Potential using Outcrop Analogue. in: AAPG Annual Convention and Exhibition, Pittsburgh, Pennsylvania.

Lasemi, Y. and Carozzi, A. V., 1981- Carbonate microfacies and deposition environment of the kinkaid formation (Upper Mississippian) of the illinois basin, USA, VIII Congreso Geol. Argentino, Sanluis, Actas II.3357-384.

Lorestani, M., Kangazian, A., Safari, A., Noura, M. R. and Nasehi, E., 2016- Microfacies, Sedimentary Environment and Sequence Stratigraphy of the Asmari Formation in Masjed-I-Soleyman Oil Field, Khuzestan Provience, Southwest Iran. Open Journal of Geology, 6, 840-851, http://dx.doi.org/10.4236/ojg.2016.68064.

Palma, R., Lopez-Gomez, J. and Piethe, R., 2007- Oxfordian ramp system (La Manga Formation) in the Bardas Blancas area (Mendoza Province) Neuquen Basin, Argentina, Facies and depositional sequence, Sedimentary Geology, Vol: 195, p: 113-134.

Pettijohn, F. J., 1975- Sedimentary rocks, Harper and Row. New York, pp. 628.

Potter, P. E., Maynard, J. B. and Depetris, P. J., 2005- Mud and Mudstones introduction an overview. Springer, pp 304.

Rouchy, J. M., Noël, D., Wali, A. M. A. and Aref, M. A. M., 1995- Evaporitic and biosiliceous cyclic sedimentation in the Miocene of the Gulf of SuezDepositional And diagenetic aspects. Sedimentary Geology, V.94, p 277-297.

Scholle, P. A. and Ulmer-Scholle, D. S., 2003- A Color Guide to the Petrography of Carbonate Rocks: Grains, textures, porosity, diagenesi. The American Association of Petroleum Geologists, pp 470.

Selley, R. E. 2000- Applied Sedimentology. Academic press, pp.523.

Selley, R. E., Cocks, L. M., Plimer, I. R., 2005- Encyclopedia of Geology. Elsevier Academic Press, pp3345.

Seyrafian, A., Vaziri-Moghaddam, H., Arzani, N., Taheri, A., 2011- Facies analysis of the Asmari Formation in central and north-central Zagros basin, southwest Iran: Biostratigraphy, paleoecology and diagenesis. Revista Mexicana de Ciencias Geológicas 28 (3): 439-458.

Shearman, D. J., 1985- Syndepositional and late diagenetic alteration of primary Gypsum to anhydrite.", In: Schreiber, B.C. and Harner, H. L. (eds.), Sixth International Symposium on Salt, Salt Institute, Alexandria, Virginia 1, p 41-50.

Tesovic, B. C., Gusic, I., Jelaska, V. and Buckovic, D., 2001- Stratigraphy and microfacies of the Upper Cretaceous Pucisc a Formation, Island of Brac Croatia. Cretaceous Research, V. 22, N. 5, p 591-613.

Tucker, M. E. and Wrighit, V. P., 1990- Carbonate Sedimentolog. Willy-Blackwell, pp496.

Tucker, M. E., 2001- Sedimentary Petrology: an intruduction to the origin of Sedimentary rocks, 2nd edition.  Blackwell, Scientific Publication, London, 262p.

Vaziri-Moghaddam, H., Seyrafian, A., Taheri, A. and Motiei, H., 2010- Oligocene-Miocene ramp system (Asmari Formation) in the NW of the Zagros basin, Iran: microfacies, paleoenvironment and depositional sequence. Revista Mexicana de Ciencias Geológicas 27(1): 56–71.

Wilson, J. L. 1975- Carbonate facies in geologic history. Springer- Verlag, New York. 471 p.

Zabihi Zoeram, F., Vahidinia, M., Mahboubi, A. and Amiri bakhtiar, H., 2013- Facies analysis and sequence stratigraphy of the Asmari Formation in the northern area of Dezful Embayment, south-west Iran. Studia UBB Geologia, 58 (1), 45 – 56.