بهره‌گیری از مدل‌های فرکتالی جهت جداسازی زون‌های پرعیار کانه‌زایی در کانسار طلای زرشوران، تکاب، شمال باختری ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

مدیر گروه زمین شناسی، دانشکده علوم, دانشگاه ازاد اسلامی واحد اهواز

چکیده

کانسار طلای زرشوران در شمال غرب ایران در یک منطقه تاریخی معدنکاری طلا و آرسنیک در زون زمین‌ساختاری سنندج- سیرجان واقع شده است. این محدوده عمدتاً از سنگ‌های پرکامبرین تشکیل شده است. تزریق توده‌های گرانیتوئیدی الیگومیوسن در سازندهای پرکامبرین که سنگ درونگیر کانی‌سازی طلا می‌باشند باعث دگرسانی شدید، میلونیتی‌شدن و کانه‌زایی طلا شده‌اند. هدف مطالعه حاضر جداسازی زون‌های کانه‌زایی طلا با استفاده از تکنیک‌های فراکتالی عیار- تعداد (C-N) و عیار- حجم (C-V) است، که بر اساس داده‌های 44 گمانه حفاری و 5800 نمونه آنالیز شده است. در ابتدا نمودار لگاریتمی طلا برای هر کدام از مدل‌های مذکور ترسیم گردید. پنج زون کانه‌زایی طلا با استفاده از مدل فرکتال عیار-تعداد و چهار زون کانه‌زایی با استفاده از مدل فرکتال عیار- حجم مشخص گردید که بترتیب نشان‌دهنده شدت کانه‌زایی در سنگ دیواره، زون ضعیف، متوسط، بالا و زون بسیار غنی شده است. مدل‌های سه بعدی (3D) زمین‌شناسی و فرکتالی بدست آمده نشان می‌دهد که زون‌های با کانه‌زایی پایین در اکثر نقاط کانسار رخ داده است که اغلب مربوط به واحد سنگی ایمان‌خان است. علاوه بر این، بر اساس مدل‌های بررسی شده و محاسبه ماتریس میزان همپوشانی، مناطق با کانه‌زایی متوسط، بالا و زون غنی‌شده به ترتیب دارای انطباق خوبی با واحد ژاسپروئید، سنگ آهک چالداغ و واحد شیل زرشوران را نشان می‌دهد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Using fractal models to separation of high-grade mineralized zones in the Zarshuran gold deposit, Takab, NW Iran

نویسنده [English]

  • Ghodratollah Rostami Paydar
Department of Geology, Faculty of Sciences, Ahvaz branch, Islamic Azad University, Ahvaz, IRAN
چکیده [English]

The Zarshuran gold deposit in northwest Iran is located in historic gold and arsenic mining area in the Sanandaj-Sirjan geo-structural zone. This area is mainly composed of Precambrian rocks. The Oligo-Miocene granitoid intrusions in Pre-Cambrian formations which are the country rocks of gold mineralization have resulted from intensive alteration, milonitization and gold mineralization. The main aim of these study is the separation of gold mineralization zones by using concentration-number (C-N) and concentration- volume(C-V) fractal techniques, which is based on 44 drill hole data and 5800 analyzed samples. Firstly, the logarithmic graph of gold was plotted for each model. Five gold mineralization zones were identified by using concentration-number model and four zones with concentration- volume model, indicate that intense of gold mineralization in wall rock, weak, medium, high and highly enriched zone, respectively. 3D geologic and fractal models show that low mineralized zones occurred in most of the ore deposits, which are often related to the Iman-Khan rock unit. In addition, based on fractal model interpretations and calculation of the overall accuracy matrices, these regions with medium, high and enriched zone have good overlaps to the Jasperoid rock unit, Chaldagh limestone, and Zarshuran shale units, respectively.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Fractal models
  • Mineralization zone
  • Gold
  • Zarshuran
  • Takab

کتابنگاری

رشیدنژاد عمران، ن.، رستمی‌پایدار، ق.، نظرپور، ا. و محرابی‎نژاد، ع.، 1393- الگوی توزیع ژئوشیمیایی عمقی عیار طلا با استفاده از روش­های فرکتالی به منظور پهنه­بندی اهداف اکتشافی ناحیه­ای در کانسار طلای زرشوران، تکاب، شمال­باختر ایران، مجله زمین­شناسی کاربردی پیشرفته، دانشگاه شهید چمران اهواز. 12، صص. 53 تا 62.

 

References

Afzal, P., Ahari, H. D., Omran, N. R. and Aliyari, F., 2013- Delineation of gold mineralized zones using concentration–volume fractal model in Qolqoleh gold deposit, NW Iran. Ore Geology Reviews, 55: 125-133.

Afzal, P., Eskandarnejad Tehrani, M., Ghaderi, M. and Hosseini, M. R., 2016- Delineation of supergene enrichment, hypogene and oxidation zones utilizing staged factor analysis and fractal modeling in Takht-e-Gonbad porphyry deposit, SE Iran. Journal of Geochemical Exploration 161, 119-127.

Afzal, P., Fadakar Alghalandis, Y., Khakzad, A., Moarefvand, P. and Omran, N. R., 2011- Delineation of mineralization zones in porphyry Cu deposits by fractal concentration–volume modeling. Journal of Geochemical Exploration, 108: 220–232.

Afzal, P., Ghasempour, R., Mokhtari, A. R. and Asadi Haroni, H., 2015- Application of concentration-number and concentration-volume fractal models to recognize mineralized zones in North Anomaly iron ore deposit, Central Iran. Archives of Mining Sciences 60: 777–789.

Afzal, P., Khakzad, A., Moarefvand, P., Omran, N. R., Esfandiari, B. and Alghalandis, Y. F., 2010- Geochemical anomaly separation by multifractal modeling in Kahang (Gor Gor) porphyry system, Central Iran. Journal of Geochemical Exploration, 104: 34-46.

Agterberg, F. P., Cheng, Q., Brown, A. and Good, D., 1996- Multifractal modeling of fractures in the Lac du Bonnet batholith, Manitoba. Computer  Geosciences 22(5): 497–507.

Asadi, H., 2000- The Zarshuran gold deposit model applied in a mineral exploration GIS in Iran. Ph.D. Thesis, ITC, Netherlands, 165pp.

Asadi, H., Voncken, J., Kühnel, R. and Hale, M., 2000- Petrography, mineralogy and geochemistry of the Zarshuran Carlin-like gold deposit, northwest Iran. Mineralium Deposita, 35: 656-671.

Bai, J., Porwal, A., Hart, C., Ford, A. and Yu, L., 2010- Mapping geochemical singularity using multifractal analysis: Application to anomaly definition on stream sediments data from Funin Sheet, Yunnan, China. Journal of Geochemical Exploration, 104: 1-11.

Carranza, E. J. M., 2011- Analysis and mapping of geochemical anomalies using log ratio-transformed stream sediment data with censored values. Journal of Geochemical Exploration, 110: 167-185.

Cheng, Q, and Li, Q., 2002- A fractal concentration–area method for assigning a color palette for image representation. Computer  Geosciences, 28: 567–575.

Cheng, Q. Ping, Q. and Kenny, F., 1997- Statistical and fractal analysis of surface stream pattern in the Oak Ridges Moraine, Ontario, Canada. international Association of Mathematica 1st Geology Meeting, Barcelona, Spain.

Cheng, Q., Agterberg, F. P. and Ballantyne, S. B., 1994- The separation of geochemical anomalies from background by fractal methods. J Geochem Explor 51:109–130.

Cox, D. P. and Singer, D. A., 1986- Mineral deposit models: U.S. Geological Survey Bulletin, 1693: 379 pp.

Foster, H. J. and Jafarzadeh, A., 1994- The Bafq mining district in Central Iran, a highly mineralized Infracambrian volcanic field. Economic Geology, 89: 1697–1721.

Karimi, M., 1993- The study of petrology, mineralogy, and genesis of Au-As Zarshuran deposit, Takab. Unpublished M.Sc. thesis, Tarbiat Moalem University, Tehran, Iran, 186pp. (in Persian with English abstract)

Lima, A., Vivo, B., Cicchella, D., Cortini, M. and Albanese, S., 2003- Multifractal IDW interpolation and fractal filtering method in environmental studies: an application on regional stream sediments of (Italy), Campania region. Applied Geochemistry, 18: 1853–1865

Mandelbrot, B. B., 1983- The Fractal Geometry of Nature. Macmillan.

Mehrabi, B., Yardley, B. and Cann, J., 1999- Sediment-hosted disseminated gold mineralization at Zarshuran, NW Iran. Mineralium Deposita, 34: 673-696.

Nazarpour, A., Omran, N. R., Paydar, G. R., Sadeghi, B., Matroud, F. and Nejad, A. M., 2014- Application of classical statistics, log ratio transformation and multifractal approaches to delineate geochemical anomalies in the Zarshuran gold district, NW Iran. Chemie der Erde-Geochemistry, 75: 117-132.

Sadeghi, B., Moarefvand, P., Afzal, P., Yasrebi, A. B. and Saein, L. D., 2012- Application of fractal models to outline mineralized zones in the Zaghia iron ore deposit, Central Iran. Journal of Geochemical Exploration, 122: 9-19.

Samimi, M., 1992- Reconnaissance and preliminary exploration in the Zarshuran area. Kavoshgaran Engineering Consultant, Tehran, 47pp.

Wang, Q. F., Deng, J., Liu, H, Yang, L. Q., Wan, L. and Zhang, R. Z., 2010- Fractal models for ore reserve estimation. Ore Geology Reviews, 37: 2–14.