سیمایی نوین از ستون چینه‎شناسی و تغییرات رخساره‌ای و محیط رسوبی گروه شمشک در برش پرور- کاورد (شمال خاور سمنان)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران، ایران

2 استادیار، دانشگاه آزاداسلامی، واحد تهران شمال، تهران، ایران

3 دکترا، سازمان زمین‎شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

4 دانشیار، پژوهشکده علوم زمین، سازمان زمین‎شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

چکیده

انباشت ترادف‎های سنگی گروه شمشک از میانه‌های تریاس پسین و همزمان با کوهزایی سیمرین پیشن آغاز و با ناپیوستگی رویداد سیمرین میانی به دیرینگی ژوراسیک میانی به پایان رسیده است. بدین سان این واحد سنگ‌چینه‌ای، سکانسی از فروهشته‌های عمدتاً سیلیسی کلاستیک و گاه دریایی است که مرز پایین و بالای آن شواهدی از دو رویداد زمین‍‌ساختی از نوع کوهزایی دارد. به همین لحاظ، سطح تماس پایینی شمشک با کربنات‌های پلاتفرمی تریاس میانی موسوم به سازند الیکاست که با پالیوکارست‌های کهن حاوی بوکسیت و لاتریت مشخص می‌شود و مرز بالایی آن که از نوع دگرشیبی موازی و گاه دگرشیب است با مارن‌ها و کربنات‌های سازند دلیچای حاوی سنگواره‌های اشکوب باژوسین (ژوراسیک میانی) مشخص می‌شود. نتایج حاصل از بررسی تغیرات رخساره‌ها و محیط رسوبی گروه شمشک در برش پرور- کاورد نشانگر فروهشته‌های عمدتاً سیلیسی آواری است که در بردارنده 3 مجموعه رخساره‌ای و 22 زیررخساره است که در 3 محیط رودخانه‌ای (خشکی)، دلتایی حد واسط و دریایی (ساحلی کم‌عمق) انباشته شده‌اند. تغییرات عمودی رخساره‌ها بیانگر یک سکانس ناکامل رسوبی و پدید آمده از فرسایش فرازمین‌های سیمرین پیشین است که به‌طور مقطعی زیر اثر پیشروی دریای کم‌عمق بوده است. گفتنی است که پایان‌پذیری گروه شمشک به رخساره‌های دریایی کم‎ژرفا نشان می‌دهد که در مقایسه با نواحی همجوار، فروهشته‌های آواری پایان سیکل شمشک، قبل از انباشت سازند دریایی دلیچای، در اثر چرخه‎های فرسایشی کوهزایی سیمرین میانی از سکانس این گروه حذف شده‌اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A new insight of stratigraphic column, facies variation, and sedimentary environment of the Shemshak group in Parvar-Kavard section, NE Semnan, Iran

نویسندگان [English]

  • H. Hoseini 1
  • N. Kohansal Ghadimvad 2
  • M. Zamani Pedram 3
  • M. R. Majidifard 4
  • A. R. Shahidi 3
1 Ph.D. Student, Islamic Azad University, North Tehran Branch, Tehran, Iran
2 Assistant Professor, Islamic Azad University, North Tehran Branch, Tehran, Iran
3 Ph.D., Geological Survey of Iran, Tehran, Iran
4 Associated Professor, Research Institute for Earth Sciences, Geological Survey of Iran, Tehran, Iran
چکیده [English]

Accumulation of Shemshak group lithofacies have been started during Early-Cimmerian orogeny from middle of Late-Triassic and ended with Middle- Cimmerian discontinuity dating Millde-Jurrasic. So the mostly Siliciclastic and occasionally Marin lithostratigraphic unite has evidences of two major tectonic events as orogenic activity at lower and upper border of sequence. Therefor the lower contact of Shemshak group is composed of Middle-Triassic platform carbonates known as Elika formation which distinguished with Plaeokarsts including bauxit and laterit horizons and the upper contact with parallel unconformity with Delichay formation fossiliferous marls and carbonates of Bajocian stage (Middle Jurrasic). Results of deposition environment and facies studies have shown that the mentioned siliciclastic group (Shemshak) composed of three major facies, 22 subfacies and have been deposited in three different environments including Fluvial (Terrestrial), mid-tidal and shallow marine environments. The vertical changes of facies have declared that the sequence has formed due to erosion of Early-Cimmerian uplands and have experienced progess of shallow marine. The existing shallow marine sediments in the end of Shemshak group states that, in comparison with surrounding area , clastic sediments of end of Shemshak cycle, because of erosional cycles of Middle-Cimmerian orogeny, befor deposition of Delichay marine formation, have been eroded.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Shemshak
  • Sedimentary Environment
  • Faciece
  • Subfaciece

آقانباتی، س. ع.، 1389- زمین‌شناسی ایران، انتشارات سازمان زمین‌شناسی کشور.

موسوی حرمی، ر.، 1379- رسوب‌شناسی، انتشارات آستان قدس رضوی، 474 ص.

نبوی، م. ح.، 1354- دیباچه‌ای بر زمین‌شناسی ایران، انتشارات سازمان زمین‌شناسی کشور.

 Assereto, R., 1964- The Jurassic Shemshak Formation in central Elburz (Iran).

Folk, R. L., 1974- petrology pf sedimentary Rocks:Hamphill publishing co.,Austin.Texas,182p.

Fursich, F. T., Wilmsen, M., Seye-Emami, K., Cecca, F. and Majidifard, M. R., 2009a- Lithostratigraphy of the Upper Triassic-Middle Jurassic Shemshak Group of Northern Iran. In: Brunet, M.-F., Wilmsen, M & Granath, J.W. (eds) South Caspian ti Central Iran Basins. Geological Society, London, Spicial Publications, 312,129-160.

Fursich, F. T., Wilmsen, M., Seye-Emami, K., Cecca, F. and Majidifard, M. R., 2009b- The mid-Cimmerian tectonic event (Bjocian) in the Alborz Mountain, Northern Iran: evidence of the break-up unconformity of the South Caspian Basin. In : BRUNET, M.-F., WILMSEN, M. & GRANATH, J.W. (eds) South Caspian ti Central Iran Basins. Geological Society, London, Spicial Publications, 312,189-203.

Pettijohn, F. J., 1978- Sedimentary rock:3 edition.Harper&Row.new york,628p.

Selley, R. C., 1996- Ancient Sedimentary Environments and their Sub-Surface Diagnosis, 4th ed. xvii + 300 pp. London, Glasgow, Weinheim, New York, Tokyo.

Zamani-Pedram, M., 2011- Source,Facies & Sedimentry Environmebts of the Middel to Upper Jurassic Strara in The Kerman & Tabas Areas,East-Central Iran Wurzburg University.