کانی سازی و ویژگی سیالات کانه زا در کانسار سرب و روی گردنه شیر اردستان، استان اصفهان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکترا، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران، ایران

3 دانشیار، گروه مهندسی نفت و معدن، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران جنوب، تهران، ایران

4 استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

چکیده

‌کانسار گردنه شیر در محدوده مطالعاتی جنوب غرب اردستان در استان اصفهان واقع است. از لحاظ لیتواستراتیگرافی علاوه بر رخنمون های کوچکی از شیل های ژوراسیک، ساختار اصلی از کربنات و سنگ های آواری تشکیل شده که از نظر زمانی به پالئوزوئیک، تریاس و کرتاسه تعلق دارند. کربنات های دولومیتی سازند شتری سنگ میزبان کانه زایی می باشند. براساس مطالعات مقاطع صیقلی ، توالی پاراژنزی بخش های مینرالیزه عبارتند از: پیریت، کالکوپیریت، گالن، اسفالریت،مالاکیت، سروزیت، اسمیت زونیت، اکسیدهای آهن و گانگ ها شامل باریت، کوارتز و کلسیت. سیالات درگیر غنی از مایع دوفازی (L+V) بعنوان انواع اصلی سیالات شناسایی شد. این نوع سیالات در فاز مایع همگن شده اند که دامنه دمایی و شوری آنها عبارتند از: °C 283-216 ، 183-78TH: و NaCl eq. wt% 25-10.2 و 9.7-3.5 Salinity:. داده های میکروترمومتریک ماهیت دو جمعیت از سیالات درگیر را نشان می دهد که از منابع متفاوتی نشأت گرفته اند که می توانند از شورابه های حوضه ای و طی فشردگی رسوبات در محیط دریایی کم عمق مشتق شده و پس از حرکت از میان رسوبات، کانسار استراتاباند تشکیل شده باشد. مقادیر 34Sδ در کانسار گردنه شیر با دامنه تغییرات 0.6- تا 20.4- در هزار از کانه گالن بدست آمده بیانگر احیاء سولفات باکتریایی در یک حوضه رسوبی فرونشستی می باشد. براساس مشاهدات صحرایی، شواهد مینرالوژیکی، مطالعه سیالات درگیر و آنالیز ایزوتوپ پایدار سولفور چنین نتیجه گیری می شود که کانسار گردنه شیر یک کانسار استراتاباند با سنگ میزبان کربناته از نوع دره می سی سی پی(MVT) می باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


References
Bazargani-Guilani, K., Faramarzi, M. and Nekouvaght, Tak, M. A., 2010- Multistage dolomitization in the cretaceous carbonates of the east Shahmirzad area, north Semnan, central Alborz, Iran. Carbonates Evaporites, V. 25, p. 177–191.
Bazargani-Guilani, K., Nekouvaght Tak, M. A. and Faramarzi, M., 2011- Pb–Zn deposits in Cretaceous carbonate host rocks, northeast Shahmirzad, central Alborz, Iran. Aust. J. Earth Sci, V. 58, p. 297–307.
Bodnar, R.J., 1993- Revised equation and table for determining the freezing point depression of H2O-NaCl solutions. Geochimica et Cosmochimica Acta, 57(3): 683-684.
Boni, M., Balassone, G. and Iannace, A., 1996- Base metal ores in the Lower Paleozoic of southwestern Sardinia. In: D.F. Sangster (Editor), Carbonate-hosted Lead–Zinc Deposits. Society of Economic Geologist Special Publication, Michigan 4, pp. 18–28.
Calagari, A.A., 2003- Stable isotope (S, O, H and C) studies of the phyllic and potassic–phyllic alteration zones of the porphyry copper deposit at Sungun, East Azarbaidjan, Iran. Journal of Asian Earth Sciences, 21(7): 767–780.
Corbella, M., Ayora, C. and Cardellach, E., 2004- Hydrothermal mixing, carbonate dissolution and sulfide precipitation in Mississippi Valleytype deposits. Mineralium Deposita, 39(3):344-357.
Eldridge, C. S., Williams, N. and Walshe, J. L., 1993- Sulfur isotope variability in sedimenthosted massive sulfide deposits as determined using the ion microprobe shrimp shrimp: II. A study of the HYC deposit at McArtur River, Northern Territory, Australia. Economic Geology, 88(1): 1-26.
Ghazban, F., Mcnutt, R. H. and Schwarcz, H. P., 1994- Genesis of sediment- hosted Zn-Pb-Ba deposits in the Irankuh district, Esfahan Area, West- Central Iran. Economic Geology, 89(6): 1262-1278.
Hitzman, M. W., Reynolds, N. A., Sangster, D. F., Allen, C. R. and Carman, C. E., 2003- Classification, genesis, and exploration guides for nonsulfide zinc deposit, Econimic geology, 98, 685-714.
Hoefs, J., 2004- Stable isotope geochemistry. Springer Verlag, Berlin, 244 pp.
Jazi, M. A. and Shahabpour, J., 2010- Mineralogical, Textural, Structural and Geochemical aspects of the of Nakhlak Lead mine, Isfahan. Journal of Econmic Geology, 3(2): 131-151. (in Persian with English abstract).
Jazi, M. A., Karimpour, M. H., Malekzadeh, A. and Rahimi, B., 2015- Stratigraphic, lithological and structural controls in placement of Nakhlak deposit (northeast of Esfahan). Advanced Applied Geology, 15(1): 59-75. (in Persian with English abstract) Kesler, S.E., 2005. Ore-Forming Fluids. Elements, 1(1): 13-18.
Kesler, S. E., 1996- Appalachian Mississippi valley-type deposits: paleoaquifers and brine provinces. In: D.F. Sangster (Editor), Carbonate-Hosted Lead–Zinc Deposits. Society of Economic Geologist Special Publication, Michigan 4, pp. 29-57.
Kesler, S. E., 2005- Ore-forming fluids. Elements, 1(1): 13-18.
Kinsland, G. L., 1977- Formation temperature of fluorite in the Lockport dolomite in Upper New York State as indicated by fluid inclusion studies with a discussion of heat sources. Economic Geology, 72(5): 849-854.
Koptagel, O., Ulusoy, U. and Efe, A., 2005- A study of sulphur isotopes in determining the genesis of Goynuk and Celaldagi Desandre Pb–Zn deposits, eastern Yahyali, Kayseri, Central Turkey. Journal of Asian Earth Sciences, 25(2): 279-289.
Leach, D. L., Bradley, D. C., Huston, D., Pisarevsky, S. A., Taylor, R. D. and Gardolls, S. J., 2010- Sediment-hosted Lead-Zinc deposits in earth history, Economic Geology 195, 593-625.
Liaghat, S., Moore, F. and Jami, M., 2000- The Kuh-e-Surmeh mineralization, a carbonate-hosted Zn-Pb deposit in the Simply Folded Belt of  the Zagros Mountains, SW Iran. Miner. Deposita, V. 35, p. 72-78.
Machel, H. G., 2001. Bacterial and thermochemical sulfate reduction in diagenetic setting. Sedimentary Geology, 140(1-2): 143- 175.

Mikulski, S. Z., Krzemińska, E., Czupyt, Z. and Williams, I., 2015 — Sulfur isotope analysis of sulfide minerals – a remake done by SHRIMP IIe/MC. Mineralogia, Spec. Pap., 44: 73.

Mikulski, S. Z., 2017- Sulphur isotope measurements of sulphide minerals from the polymetallic ore deposits. Biuletyn państwowego instytutu geologicznego 464: 61–78.
Momenzadeh, M., 1976- Stratabound lead-zinc ores in the lower Cretaceous and Jurassic sediments in the Malayar-Isfahan district (west central Iran). Ph.D. thesis. Univ. Heidelberg, 300 p.
Ohmoto, H. and Rye, R. O., 1979- Isotopes of sulphur and carbon. In: H.L. Barnes (Editor), Geochemistry of Hydrothermal Ore Deposits. Wiley-Interscience, New York, pp. 509-567.
Ohmoto, H., 1972- Systematics of sulfur and carbon isotopes in hydrothermal ore deposits. Economic Geology, 67(5):551-579.
Pirajno, F., 2009- Hydrothermal processes and mineral system. Springer Science, New York, 1273 pp.
Rajabi, A., Rastad, E, Canet, C. and Alfonso, P., 2015- The early Cambrian Chahmir shale-hosted Zn-Pb deposit, Central Iran: an example of  vent-proximal SEDEX mineralization. Miner. Deposita, DOI 10.1007/s00126-014-0556-x.
Rajabi, A., Rastad, E. & Canet, C., 2012a- Metallogeny of Cretaceous carbonate-hosted Zn–Pb deposits of Iran: geotectonic setting and data integration for future mineral exploration. Int. Geol. Rev, V. 54, No. 14, p. 1649–1672.
Rajabi, A., Rastad, E., Alfonso, P. & Canet, C., 2012b- Geology, ore facies, and sulphur isotopes of the Koushk vent-proximal sedimentary- exhalative deposit, Posht-e-Badam Block, Central Iran. Int. Geol. Rev , V. 54, No. 14, p. 1635–1648.
Roedder, E., 1984- Fluid inclusions.Mineralogical Society of America, Review in mineralogy 12: 644 pp.
Rouxel, O., Shanks, W. C., Bach, W. and Edwards, K. J., 2008- Integrated Fe and S isotope study of seafloor hydrothermal vents at East Pacific Rise 9–10 N. Chemical Geology, 252(3-4): 214-227.
Seal, R. R., 2006- Sulfur Isotope Geochemistry of Sulfide Minerals. Reviews in Mineralogy and Geochemistry, 61(1): 633-677.
Shepherd, T. J., Ranbin, A. H. and Alderton, D. H. M., 1985- A Practical Guide to Fluid Inclusion Studies. Blackie, Glasgow, 239 pp.
Valenza, K., Moritz, R., Mouttaqi, A., Fontignie, D. and Sharp, Z., 2000- Vein and karst barite deposits in the Western Jebilet of Morocco: fluid inclusion and isotope (S, O, Sr) evidence for regional fluid mixing related to central Atlantic Rifting. Economic Geology, 95(3): 587-606.
Wilkinson, J. J., 2001- Fluid inclusion in hydrothermal ore deposites. Lithos, 55(1): 229- 272.