لرزه زمین ساخت پهنه های البرز خاوری و کپه داغ با استفاده از داده های شبکه لرزه نگاری محلی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، پژوهشکده علوم زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

2 دانشیار، پژوهشکده علوم زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

3 استاد، انستیتو زمین‌شناسی و ژئوفیزیک، آکادمی علوم چینی، پکن، چین

4 دانشیار، دانشکده علوم زمین، دانشگاه تحصیلات تکمیلی زنجان، زنجان، ایران

5 دانشیار، گروه زمین‌شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

چکیده

رشته کوه‌های کپه‌داغ و بینالود- آلا داغ در مرز شمال خاوری پهنه برخوردی عربی- اوراسیا واقع شده و از دیدگاه ساختاری دارای اهمیت می باشند. با توجه به وجود شهرهای بزرگ با پیشینه تاریخی، داده‌های خوبی از تاریخچه فعالیت لرزه‌ای در این ناحیه وجود دارد، اما داده‌های لرزه‌ای دستگاهی با کیفیت مناسب تا پیش از این پژوهش اندک است. در این پژوهش، داده‌های شبکه لرزه نگاری موقت ایران- چین که به مدت 13 ماه در این محدوده فعال بوده، مورد استفاده قرار گرفته است. بر اساس این داده‌ها، تعداد 37 سازوکارکانونی با روش قطبیت اولین رسید موج P تعیین گردید که شامل ترکیبی از سازوکارهای راستالغز، راندگی و عادی می‌باشد. تجمع محسوسی از سازوکارهای کانونی زمین‌لرزه‌ها در پیرامون مرز البرز خاوری و کپه‌داغ و در راستای دره رودخانه اترک دیده می‌شوند. همچنین مرز جنوبی و باختری بینالود، فعالیت نسبی بیشتری را نشان می‌دهند. بزرگای محلی (ML) رخدادها 5 .3  تا 9 .4   و عمق لرزه‌خیزی حداکثر تا 20 کیلومتری می‌باشد. بیشترین فراوانی رخدادها در عمق حدود 10 کیلومتری مشاهده می‌شود. محورهای تنش و بردارهای لغزش بدست آمده از سازوکارهای کانونی، به خوبی با وضعیت کینماتیک گسل‌های اصلی و رژیم زمین‌ساختی منطقه سازگار بوده و لرزه زا بودن این گسل‌ها را تایید می‌نماید. همچنین این داده‌ها وجود مولفه راستگرد گسل‌های کپه داغ خاوری، بینالود و هر دو مولفه چپ‌گرد و راست‌گرد در کپه داغ مرکزی را نشان می‌دهد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


کتابنگاری
افتخارنژاد، ج.، آقانباتی، ع.، حمزه‌پور، ب. و بارویانت، و.، 1354- چهارگوش زمین‌شناسی کاشمر، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور.
افشار حرب، ع.، آقانباتی، ع.، مجیدی، ب.، علوی تهرانی، ن.، شهرابی، م.، داود‌زاده، م. و نوایی، ا.، 1365- چهارگوش زمین‌شناسی مشهد، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور.
افشار حرب، ع.، 1361- چهار گوش زمین‌شناسی درگز. سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور.
افشار حرب ، ع.، 1362- چهار گوش زمین‌شناسی  سرخس. سازمان زمین‌شناسی  و اکتشافات معدنی کشور.
بلورچی، م.ح.، مهر پرتو، م.، افشار حرب، ع.، 1365- چهار گوش زمین‌شناسی  بجنورد. سازمان زمین‌شناسی  و اکتشافات معدنی کشور.
بهروزی، ا.، افتخارنژاد، ج. و علوی نائینی، م.، 1372- چهارگوش زمین‌شناسی  تربت جام. سازمان زمین‌شناسی  و اکتشافات معدنی کشور.
طاطاوسیان، ش.، زهره‌بخش، ا.، حمزه پور، ا.، علوی تهرانی، ن.، صدرالدینی، ع. و وزیری‌تبار، ف.، 1371- چهارگوش زمین‌شناسی سبزوار. سازمان زمین‌شناسی  و اکتشافات معدنی کشور.
واعظی پور، م. ج.، علوی تهرانی، ن.، بهروزی، ا. و خلقی، م. ح.،1370 - چهارگوش زمین‌شناسی  تربت حیدریه. سازمان زمین‌شناسی  و اکتشافات معدنی کشور.
 
References
Talebian, M., Nazari, H. and Ghorashi, M.,2013- Seismotectonic Map of the Alborz. Geological Survey of Iran. Research Institute for Earth Science.