نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه علوم زمین، دانشکده فنی و مهندسی، واحد محلات، دانشگاه آزاد اسلامی، محلات، ایران

2 استادیار، بخش تحقیقات خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج

3 عضو هیأت علمی گروه علوم زمین، دانشکده فنی و مهندسی، واحد محلات، دانشگاه آزاد اسلامی، محلات، ایران

4 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، کد پستی 51666

10.22071/gsj.2022.299006.1929

چکیده

ذخیره مس برزاوند به سن الیگوسن و در 30 کیلومتری شمال خاور زفره در امتداد یک گسل کششی با روند تقریبی خاوری- باختری تشکیل شده است. دگرسانی‌های موجود در منطقه‌ی مطالعاتی به فرم لایه کران بوده و عمدتاً شامل پیریتی شدن، پروپیلیتیکی شدن، زئولیتی شدن، سیلیسی شدن، آلبیتی شدن و پرهنیتی شدن گدازه بازالتی می‌باشد. مطالعات ژئوشیمیایی در برزاوند نمایانگر غنی‌شدگی SiO2، Al2O3، K2O، Na2O، P2O5، TiO2، REE∑، Ag، As، Ba، Be، Bi، Cd، Cs، Cu، Li، Mo، Nb، Pb، Rb، Sb، Se، Sn، Sr، Ta، Tl، Te، Th، U، W، Y، Zn و Zr، شستشو-تثبیت CaO، Fe2O3، MnO، Hf، Sc و V و تهی‌شدگی S، Ni، Cr، MgO و Co طی دگرسانی می‌باشد. همبستگی مثبت بین (La/Lu)N، (La/Yb)N،(La/Sm)N و (La/Y)N با CaO (96/0 الی 70/0= r) نمایانگر پروپیلیتیکی شدن بازالت میزبان و به دنبال آن افزایش pH سیالات مسوول کانه‌زایی بوده که خود در تفریق لانتانیدها نقش داشته است. ذخیره‌ی مس برزاوند مراحل ولکانیسم زیردریایی، دیاژنز آغازین و دیاژنز تدفینی، دگرگونی تدفینی و فرایند هوازدگی را در طی تکوین خود داشته است. با توجه به ویژگی‌های دگرسانی، کانی‌شناسی و زمین‌شیمی سنگ کل می‌توان گفت که ذخیره‌ی مس برزاوند دارای بیشترین شباهت با ذخایر مس تیپ مانتو می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات