نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران

2 موسسه ژئوفیزیک

10.22071/gsj.2022.319630.1962

چکیده

وارون‌سازی داده‌های سونداژ الکتریکی به صورت غیرخطی فرمول‌بندی و با استفاده ازگسسته‌سازی هندسه ثابت و هندسه متغیر حل می‌گردد. پارامترهای مدل در حالت هندسه ثابت فقط مقاومت ویژه است و ضخامت لایه‌ها به عنوان یک پارامتر معلوم در نظر گرفته می‌شود. ولی در حالت هندسه متغیر، علاوه بر مقاومت ویژه، ضخامت لایه‌ها نیز به پارامترهای مدل اضافه می‌شود. به دلیل غیرخطی بودن مساله وارون، تعیین مدل اولیه مناسب از اهمیت بالایی برخوردار است. در مورد وارونسازی بلوکی به دلیل اضافه شدن ضخامت به عنوان پارامتر مجهول، انتخاب مدل اولیه اهمیت دوچندان پیدا می-کند. برای دستیابی به مقدار اولیه مناسب برای حل وارون‌سازی بلوکی، رهیافتی اتخاذ شده است. بدین صورت که از روی حل وارون-سازی هموار، مشتق دوم مقاومت ویژه تجمعی محاسبه شده و از روی اختلاف نقاط عطف، می‌توان مقادیر اولیه پارامترهای مدل هر لایه را تعیین کرد. الگوریتم‌ها ابتدا بر روی داده‌های حاصل از دو مدل شبیه‌سازی‌شده سپس بر روی دو داده واقعی پیاده‌سازی می‌شود. نتایج عددی نشان می‌دهد که وارون‌سازی هموار داده‌های VES نسبت به وارون‌سازی بلوکی به دلیل وابستگی کمتر به مدل اولیه با چالش‌های کمتری همراه است اما در صورت انتخاب پاسخ اولیه مناسب در روش بلوکی امکان تعیین مرز لایه‌ها با قطعیت بیشتری وجود دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات