خاستگاه و تکوین کانه زائی آهن-مس دره رحیم، جنوب کاشان، ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، پژوهشکده علوم زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

2 استادیار، پژوهشکده علوم زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

3 دکترا، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

4 کارشناسی ارشد، شرکت معدنی میدکو، تهران، ایران

چکیده

کانسار آهن دره رحیم در 25 کیلومتری جنوب شهر کاشان واقع شده است و در کمربند ماگمایی ارومیه- دختر و بخشی از توده نفوذی قهرود را تشکیل می دهد. ب مطالعات ژئوشیمیایی توده نفوذی، نشان‌دهنده‌ی ماهیت کالک آلکالن متاآلومین و گرانیت‌های کمان آتشفشانی(volcanic arc granite) و از نوع گرانیت‌های آذرین( تیپ I ) می‌باشد. طبق مطالعات مینرالوگرافی، ماده معدنی به طور عمده از منیتیت تشکیل شده است. هماتیت، گوتیت و کانی‌های سولفیدی مانند کالکوپیریت، پیریت و کانی کربنات مس( مالاکیت) نیزآن را همراهی می نمایند. و نمودارهای Ni/(Cr+Mn) به Ti+V و Ca+Al+Mn به Ti+V شواهد کانی شناسی، ساخت و بافت، ژئوشیمی و محیط زمین ساختی نشان می دهد که کانه زائی دره رحیم، مشابه اسکارن های آهن-مس کلسیمی است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Genesis and evolution of Iron-Copper mineralization in Dareh Rahim, south of Kashan, Iran

نویسندگان [English]

  • iman shojaian 1
  • A. Akbarpour 2
  • Khalil Baharfirouzi 3
  • Majid vanaei 4
1 M.Sc. Student, Research Institute for Earth Sciences, Geological Survey of Iran, Tehran, Iran
2 Assistant Professor, Research Institute for Earth Sciences, Geological Survey of Iran, Tehran, Iran
3 Ph. D., Geological Survey of Iran, Tehran, Iran
4 M.Sc., MID Co Mining, Tehran, Iran
چکیده [English]

The Darreh Rahim Iron deposit occurred in 2km northwest of Ghohroud village, 25 km south of Kashan city, in Ghamsar county suburb, Isfahan province, on Urumyeh-Dokhtar magmatic belt. . Based on the petrography data, the main intrusive body of the district has medium to coarse granular texture and granodiorite rock composition. Injection of this intrusive body in the Cretaceous age limestone caused the formation of skarn processes and related Iron mineralization. An assemblage of pyroxene, chlorite, garnet, calcite and quartz are the main components of skarn and also gang minerals of the ore. Also all evidences of mineralogy, structure and texture, geochemistry and tectonic setting and Ni/(Cr+Mn)toTi+V andCa+Al+Mn toTi+V diagrams showed a similarity of the DarrehRhim ore deposit to Iron-Copper mineralization.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Calcic skarn
  • Fe
  • Cu
  • Darre Rahim
  • Kashan
کتابنگاری
اسداللهی، پ.، 1382- پتروژنز و کانی‎شناسی اسکارن قهرود، جنوب کاشان، پایان‎نامه کارشناسی ارشد در دانشگاه شاهرود، 218 ص.
آقانباتی، س. ع.، 1383- زمین‎شناسی ایران.انتشارات سازمان زمین‎شناسی کشور. 586 ص.
بدر، ا.، طباطبایی‎منش، س. م.، مکی‎زاده، م. ع.، هاشمی، م. و تقی‎پور، ب.، 1392- مطالعات کانی‎شناسی و ژئوشیمی توده نفوذی قهرود، مجله پترولوژی، سال چهارم، شماره پانزدهم، صص. 93 تا 104.
براتی، م. و قلی‎پور، م.، 1393- بررسی ژئوشیمی و کانی‎سازی آهن ظفرآباد با استفاده از تغییرات عناصر نادرخاکی،مجله زمین‎شناسی اقتصادی،شماره 5، صص. 235 تا 254.
جعفرزاده، ا.، قربانی، م. و پزشک‎پور، م.، 1374- کانسارهای زمین‎شناسی ایران، طرح تدوین کتاب، سازمان زمین‎شناسی کشور، 213ص.
جعفری، ش.، 1383- سنگ‎شناسی و ژئوشیمی سنگ‎های پلوتونیک قهرود در قالب پایان‎نامه در دانشگاه آزاد تهران شمال.
حسن‏زاده، ج.، 1357- زمین‎شناسی و سنگ‎شناسی سنگ‎های آذرین ناحیه قمصر، جنوب کاشان در قالب پایان‎نامه کارشناسی ارشد در دانشگاه تهران.
رادفر، ج.، مهابادی، س. و امامی، م. ح.، 1372- نقشه 1:100000 چهارگوش کاشان، سازمان زمین‎شناسی و اکتشافات معدنی کشور.
عرب‎امیری، ف.، یزدی، م.، بهزادی، م. و مرادی، م.، 1391- سنگ‎شناسی، آلتراسیون و کانی‎شناسی معدن سنگ آهن پنج‎کوه (دامغان سمنان)، مجله پترولوژی، شماره 1،صص. 43 تا 57.
فردوسی، ر. و کلاگری، ع.، 1391- مطالعات پتروگرافی، دگرسانی متاسوماتیک و ژنز اسکارن آهن وم س کمتال، شمال شرق خاروانا، آذربایجان شرقی، مجله زمین‎شناسی اقتصادی، شماره 1،صص. 47 تا 58.
کریم‎پور، م. ح. و سعادت، س.، 1381- زمین‎شناسی اقتصادی کاربردی،اتشارات دانشگاه فردوسی مشهد، 236ص.
متولی، ک.، 1384- کانی‏شناسی و ژئوشیمی و ژنز کانسارهای آهن خسروآباد و تکیه بالا در شمال شرق سنقر، پایان‎نامه کارشناسی ارشد زمین‎شناسی اقتصادی، دانشگاه تربیت مدرس،260ص.
محمددوست، ه.، قادری، م. و رشیدنژادعمران، ن.، 1388- مطالعه کانی‎شناسی، دگرسانی و ساخت و بافت در کانسار کبالت قمصر، جنوب کاشان، پایگاه داده‌های علوم زمین کشور.
مسعودی، ف.، مهرابی، ب. و فرازدل، ف.، 1383- بررسی گارنت‎های زون اسکارن در توده نفوذی قهرود (جنوب کاشان)، مجله کریستالوگرافی و مینرالوگرافی دانشگاه فردوسی مشهد، صص. 43 تا 60.
وکیلی نوش‎آبادی، م.، 1393- کانی‌شناسی، ژئوشیمی و الگوی تشکیل کانسار آهن ورتاوه، جنوب کاشان، پایان‎نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شاهرود.
 
References
Azizi, H., Mehrabi, B. and Akbarpour, A, 2009- Genesis ofTertiary Magnetite–Apatite Deposits, Southeast of Zanjan, Iran. Resource Geology, Vol. 59, No. 4: 330- 341.
Beaudoin, G. and Dupuis, C., 2011- Discriminant diagrams for iron oxide trace element fingerprinting of mineral deposit types,Mineralium Deposita,46:319- 335.
Belousova, E. A., Griffin, W. L., O'Reilly, S. Y. and Fisher, N. I., 2002- Apatite as an indicator mineral for mineralexploration:trace-element compositions and their relationship to host rock type, Journal of Geochemical Exploration,76:45- 69.
Bin, Z., Hong-Fu, Z., Xin-Miao, Z. and Yong-Sheng, H., 2016- Iron isotope fractionation during skarn-type alteration Implications for metal source in the Han-Xing iron skarn deposit, Ore Geology Reviews,and4:139- 150.
Boynton, W. V., 1984- Geochemistry of the rare earth elements: Meteorite studies,in Henderson,P.,ed.,Rare-Earth element Geochemistry Amesterdam:Elsevier,p.63- 114.
Deer, W. A., Howie, R. A. and Zussman, J., 1992- An Introduction to the Rock Forming Minerals, 2nd ed., Longman, London, 696pp.
Frietsch, R. and Pendahl, J. A., 1995- Rare earth elements in apatite and magnetite in kiruna-type iron ores and some other iron types, Ore Geology Reviews, 9:489- 510.
Hajimirzajan, H., Shafaroudi Malekzadeh, A., Shahri Haidarian, M. and Homam, M., 2015- Integration of geology, mineralization,geochemistry and magnetic data in the Dehzaman apatite-bearing iron deposit in the khorasan Razavi province.journal of economic geology, Ferdousi University, Mashhad, Iran. 9,(2), 335- 356pp.
Karimzadeh Somarin, A. and Moayyed, M., 2002- Granite- and gabbrodiorite-associated skarn deposits of NW Iran.Ore Geology Reviews, 20, 127- 138.
Mahmoudi, S. Mahmoudi, A. and Mehrabi, B., 2015- Microstructure and geochemical evidences for genesis of the Gol-Gohar iron deposit, journal of economic geology, Ferdousi University, Mashhad, Iran, 9, (2), 463- 481pp.
Meinert, L. D., 1995- Igneous petrogenesis and skarn deposits، Geological Association of Canada, Spacial paper,40: 569- 583.
Nadoll, P ., Mauk, J. L., Hayes, T. S., Koenig, A. E. and Box, S. E., 2012- Geochemistry of  Magnetite from Hydrothermal Ore Deposits and Host Rocks of the Mesoproterozoic Belt Supergroup, United States, Economic Geology,107: 1275- 1292.
Nakamura, N., 1974- Determination of REE, Ba, Fe, Mg, Na and K in Carbonaceous and Ordinary Chondrites. Geochimica et Cosmochimica Acta, 38, 757- 775.
Nicholson, K. N., Black, P. M., Hoskin, P. W. O. and Smith, I. E. M., 2004-Silicic volcanism and back-arc extension related to migration of the Late Cainozoic Australian–Pacific plate boundary. Journal of Volcanology and Geothermal Research,131: 295- 306.
Niranen, T., Manttari, I., Poutianen, M., Oliver, N. and Miller, J. A., 2005- Genesis of Paleoproterozoic iron skarns in the Misi region,Northern Finland, Mineralium Deposita, 40(2): 192- 215.
Ohmoto, H., 2003- Nonredox transformations of magnetite-hematite in hydrothermal systems.Economic Geology 98(1): 157- 161.
Oksuz, N. and Koc, S., 2009- Examination of sarikaya (Yozgat-Turkey) iron mineralization with rare earth element(REE) method, Journal of rare Earths, 28(1): 143- 149.
Oyman, T., 2010- Geochemistry,mineralogy and genesis of the Ayazmant Fe-Cu skarn deposition in Ayvalic,(Balikesir), Turket Ore geology Reviews 37, 155- 201.
Pichler, H., 1997- Rock forming minerals in thin section.Chapman andHall, 220 p.
Stern, R. J., 2004- Subduction Initiation: Spontaneous and Induced. Earth and Planetary Science Letters, 226, 275- 292.
Williams, P. J., Barton, M. D., Johnson, D. A., Fontbote, L., De Haller, A., Mark, G., Oliver, N. H. S. and Marschik, R., 2005- Iron oxide copper-gold deposits:Geology, space-time distribution and possible modes of origin.Economic Geology, 100:371-405.
Xu, G. and Lin, X., 2010- Geology and geochemistry of the Changlongshan skarn iron deposit.Anhui province,China,Ore Geology Reviews 16, 91- 106.
Zamanian, H., 2016- Geochemistry of rare earth elements in the Baba Ali magnetite skarn deposit, western Iran  a key to determine conditions of mineralization, Geologies 22, 1 (2016): 33- 47, doi: 10.1515/logos-2016-0003.
Zürcher, L., Ruiz, J. and Barton, M. D., 2001- Paragenesis, elemental distribution, and stable isotopes at the Peña Colorada Iron Skarn, Colima, Mexico, Economic Geology 96. 535- 557.