نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد،گروه زمین شناسی،دانشکده علوم زمین،دانشگاه دامغان،دامغان،ایران

2 استادیار،گروه زمین شناسی،دانشکده علوم زمین،دانشگاه دامغان،دامغان،ایران

3 کارشناسی ارشد، گروه زمین شناسی،دانشکده علوم زمین،دانشگاه دامغان،دامغان،ایران

چکیده

سازند دلیچای با لیتولوژی شیلی ـ مارنی با میان لایه‌های آهکی به ضخامت ۶۳۱ متر در برش درجزین در شمال شرق سمنان مورد بررسی قرار گرفت. این سازند در مرز زیرین خود به طور ناهمساز و با یک لایه کنگلومرایی بر روی سازند شمشک قرار می‌گیرد و در مرز بالایی خود به طور هم‌شیب و با گذر تدریجی توسط سنگ آهک‌های ستبر لایه سازند لار پوشیده می‌شود. جهت تعیین محیط دیرینه از مطالعات میکروفاسیسی و مطالعات پالینولوژیکی (فراوانی و تنوع داینوسیست‌ها، نسبت داینوسیست‌های پروکسیمیت به کوریت، مطالعات پالینوفاسیسی و فاکتورهای حفاظت از مواد ارگانیکی) استفاده شد. بالا بودن درصد اسپور و حضور مواد آمرف شفاف به همراه فراوانی از فرامینیفرهای بنتیک دارای پوسته پورسلانوز و حضور داینوسیست‌های شاخصی چون Nannoceratopsis gracilis و Pareodinia ceratophora موید یک محیط کم‌عمق با شرایط احیایی (محیط لاگون) در قسمت‌های ابتدایی از برش مورد مطالعه است. به تدریج به سمت بالای برش مورد مطالعه افزایش تنوع و فراوانی داینوسیست‌ها بویژه فرم‌های کوریت به همراه کاهش نسبت اسپور و پولن و فیتوکلاست‌ها مشاهده می‌گردد. این شرایط به همراه ظهور فرامینیفرهای پلانکتون و افزایش تعداد آن‌ها، فراونی رادیولرها و دوکفه‌ای پلاژیک به سمت بالای برش نشانه پیشروی و نهشته شدن در یک محیط دریایی باز است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

کتابنگاری

آقانباتی،ع.، 1383- زمینشناسیایران،انتشاراتسازمانزمینشناسیواکتشافاتمعدنیکشور،586 ص.

برومند، ز.، قاسمی‏نژاد، ا. و مجیدی فرد، م. ر.، ۱۳۹۰- پالینوفاسیس و تفسیر محیط رسوبی سازند دلیچای در برش طالو واقع در شمال خاوری دامغان بر پایه پالینومورف ها:سی امین گردهمایی علوم زمین.

ده‎بزرگی، ا.، ۱۳۹۲- پالینولوژی و پالئواکولوژی رسوبات ژوراسیک میانی(سازندهای دلیچای و بغمشاه)، شرق سمنان (منطقه جام):پایان نامه دکتری،دانشکده زمین شناسی،دانشگاه تهران، ۳۲۰ ص.

سجادی، ف.، هاشمی، ح. و هاشمی یزدی، ف.، ۱۳۸۷- مطالعه پالئواکولوژی سازند دلیچای در برش بلو،شمال سمنان،با استفاده از پالینومورف ها:دوازدهمین همایش انجمن زمین شناسی ایران.شرکت ملی مناطق نفت خیز جنوب، اهواز.

سجادی، ف.، هاشمی، ح. و هاشمی یزدی، ف.، ۱۳۸8- پالینواستراتیگرافی سازند دلیچای در برش چینه شناسی بلو،شمال سمنان براساس میوسپورها: فصلنامه زمین شناسی ایران.دانشگاه شهید بهشتی،ش.۱۰، صص.۵۹-۶۸.

قاسمی‏نژاد، ا.، سجادی، ف. و هاشمی یزدی، ف.، ۱۳۸۷- تفسیر محیط رسوبی دیرینه سازند دلیچای در برش بلو،شمال سمنان،براساس پالینومورف ها: فصلنامه زمین شناسی ایران،ش ۸، صص. ۸۵-۹۴.

 

References

Batten, D. J. and Stead, D. T., 2005- Palynofacies analysis and its stratigraphic application. In:  Koutsoukos, E.A.M. (Ed.); Applied Stratigraphy. Springer, Dordrecht. 203–226.

Batten, D. J., 1996- Upper Jurassic and Cretaceous miospores. Chapter 26A, Palynofacies and palaeoenvironmental interpretation. In: Jansonius, J. and McGregor, D.C. (eds.): Palynology: Principles and Application, American Association Stratigraphic Palynologists Foundation, 3: 1011-1064.

Dunhum, R. J., 1962- Classification of carbonate rocks according to depositional texture. In: Ham, W.E. (ed.), Classification of carb.

Fensome, R. A., 1979- Dinoflagellate cysts and acritarchs from the Middle and Upper Jurassic of Jameson Land, East Greenland, Bulletin GrønlandsGeologiskeUndersøgelse 132, 98 pp.

Flugel, E., 2004- Microfacies of Carbonate Rocks. springer, 976 p.

Gorin, G. E. and Steffen, D., 1991- Organic facies as a tool for recording eustatic variation in marine fine-grained carbonates-example of the BerriasianStratotype at Barrias(Ardecch,SE France). Paleo III, 85, 303-320. (Available on http://dx.doi.org/10.1016/0031-0182(91)90164-m).

Poulsen, N. E. and Riding, J. B., 2003- The Jurassic dinoflagellate cyst zonation of Subboreal Northwest Europe. In: Ineson, J.R. and Surlyk, F. (eds). The Jurassic of Denmark and Greenland. Geological Survey of Denmark and Greenland Bulletin, 1: 115-144. (Available on http://Citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/download?doi=10.1.1.513.7916&rep=rep1&type=pdf).

Riding, J. B. and Thomas, J. E. 1992- Dinoflagellate cysts of the Jurassic System. In: Powell, A.J. (ed), A stratigraphic index of dinoflagellate cysts. British Micropalaeontological Society Publications Series. Chapman and Hall, London: 7-97.(Available on http://www.researchgate.net/profile/James_Riding/publication/289990451_Dinoflagellate_cysts_of_the_Jurassic_system/links/58a558f9a6fdcc0e07648a12/dinoflagellate-cyctc-of-the-jurassic-system.pdf?origin=publication_detail).

Riding, J. B., 1984- Dinoflagellate cyst range-top biostratigraphy of the uppermost Triassic to lowermost Cretaceous of northwest Europe. Palynology 8, 195–210.

Sarjent, W. A. S., 1978- Fossil and living dinoflagellates, Academic press London and New York, 182 p.

Sluijs, A., Pross, J. and Brinkhuis, H., 2005- From greenhouse to icehouse; organic-walleddinoflagellate cysts as paleoenvironmental indicators in the Paleogene. Earth-Science Reviews. 68: 281-315.

Tyson, R.V., 1993- Palynofacies analysis, In: D. G Jenkins (ed.), Applied Micropaleontology and Palynology", 135-172.

Tyson, R.V., 1995- Sedimentary Organic Matter. Organic Facies and Palynofacies; Chapman and Hall, London, 615 pp. 175pp. (Available on http://doi.org/10.1016/0146-6380(95)90073-x).

Van Der Zwan, C. J., 1990- Palynostratigraphy and palynofacies reconstruction of the Upper Jurassic to Lowermost Cretaceous of the Dra field, offshore Mid Norway. Review of Palaeobotany and Palynology, 62: 157 - 186. (Available on http:// www.sciencedirect.com/science/article/pii/003466679090021a).

Wantland, K. F. and Pursey, W. C., 1975- Distribution of Holocene benthic foraminifera on the Belize Shelf. American Association of Petroleum Geologists Studies in Geology, No. 2, p. 233-399.

Waveren, I. and Visscher, H., 1994- Analysis of the composition and selective preservation of organic matter in surficial deep-sea sediment form a high-productivity area (Banda Sea, Indonesia). Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeocology, 112: 85-111. (Available on http:// www.sciencedirect.com/science/article/pii/ 0031-0182(94)90135-x).

Zonneveld, K., Versteegh, G. and Lange, G., 1997- Preservation of organic –walled dinoflagellate cyst in different oxygen regimes: a 1000 year natural experiment. Marine micropaleontology 29, 393 -405. (Available on http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/s037783989600321?via%dihub).