فصلنامه علمی علوم زمین

فصلنامه علمی علوم زمین

مطالعه و ارزیابی اندیس‌های معدنی (اندیس معدنی دره کامو - الگوی مطالعاتی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
سازمان زمین‌شناسی کشور، ایران
چکیده
آثار و شواهد معدنی به صورت رگه، رگچه، عدسی و کانی‌های پراکنده در متن سنگ در بسیاری از مناطق پتانسیلدار رخنمون دارند و بعضاً نشانه‌ای از توده‌های کانی‌ساز پنهان می‌باشند.
بررسی این آثار اهمیتی اساسی و بنیادی در طرح و برنامه ریزی اکتشافی دارند که می‌توان آن را به عنوان مطالعات توجیهی کرد. این بررسی‌ها اگر به طور صحیح صورت گیرند در طراحی درست و پایین آوردن هزینه اکتشاف و همچنین در بالابردن ضریب اطمینان از به ثمر رسیدن مطالعات اکتشافی تأثیر به سزایی دارند.
گاهی زمینشناسان اکتشافی در برخورد با آثار و اندیسهای معدنی سلیقهای عمل می‌کنند و روش‌های مختلفی را مطالعه و ارزیابی برمی‌گزینند. روش مطالعاتی انتخاب شده باید بتواند حداقل به اهداف زیر جوابی قانع‌کننده، علمی، منطقی، و مبتنی بر شواهد زمینشناسی و معدنی بدهد.
۱- تشخیص وجود سنگ میزبان مناسب (پتانسیلدار)
۲- تشخیص نوع کانی‌سازی از نظر منشأ و رابطه با سنگ میزبان
 ٣- تشخیص عناصر و کانی‌های پاراژنز
4- تعیین عیار عناصر و کانی‌های تشکیلدهنده کان‌سنگ
۵- بررسی حضور احتمالی کانی‌سازی پنهان
 ٦- تعیین سطح فرسایش فعلی توده ماده معدنی
7- ارائه طرح و روش مناسب جهت اکتشاف
اندیس معدنی درۀ کامو (آبسرد) واقع در شمال شهرستان جوشقان قالی به عنوان نمونه و الگویی برای مطالعه و ارزیابی اندیسهای معدنی مطرح می‌گردد. نتایج حاصل از این مطالعه به اکثر سئوالات فوق جواب قانع‌کننده داده است. روش اعمال شده در ارزیابی اندیس مذکور به طور مستقیم بر حضور مواد کانه‌ساز توام با شواهد زمینشناسی و سنگ‌شناسی و ژئوشیمیایی تکیه دارد.
اندیس معدنی دره کامو شامل کانی‌سازی احتمالی پلی‌مثال اسکارن، مس مولیبدن، سرب، روی و عناصر نادر است. کانی‌های نوع اسکارن مثل گارنت، اپیدوت و هماتیت در کنتاکت آهک‌های کرتاسه نشانه‌ای از حضور احتمالی یک توده نفوذی اسیدی همراه با کانی‌سازی آهن به صورت عدسی‌های اسکارنی است. ضرایب به دست آمده از نسبت عناصر فوق کانساری به عناصر تحت کانساری، نشان‌دهندۀ نزدیکی توده معدنی احتمالی به سطح فعلی توپوگرافی به ویژه در بخش شرقی اندیس مذکور است؛ به عبارت دیگر، توده کانی‌ساز در بخش شرقی پروفیل فرسایش بیشتری نسبت به بخش غربی داشته و به همین دلیل بیرونزدگی اندیس مذکور در این محدوده به مراتب بیشتر از محدوده غربی است.
موضوعات

Beus, A.A., and Grigorian, S. V. 1975- Geochemical Exploration methods for mineral deposits.
دوره 4، شماره 13
پاییز 1373، سال چهارم، شماره 13
زمستان 1373
صفحه 24-47